ସଭ୍ୟତା ଗଠନର ପ୍ରଧାନ ଉପାଦାନ ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ କୃଷି ଅନ୍ୟତମ | ଏହା ସମାଜର ମୂଳଦୁଆ | ଭାରତ ଏକ କୃଷି ପ୍ରଧାନ ଦେଶ | ଭାରତର ଇତିହାସରେ କୃଷି ଏକ ଦୃଢ ଉତ୍ସ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି | କୃଷି ଦେଶର ପରିଚୟ ତଥା ଅର୍ଥନୈତିକ ଗଠନରେ ବିଶେଷ ଅବଦାନ ରଖିଛି | ବିଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ଭିନ୍ନ ଜୈବ ବିବିଧତା ସହିତ ଭାରତ ବିଭିନ୍ନ ଫସଲ ଏବଂ ଚାଷ ପ୍ରଣାଳୀର ବ୍ୟବହାର କରେ | ଚାଷ କରିବାର ପାରମ୍ପାରିକ ପ୍ରଣାଳୀ ଗୁଡିକ ଏଥିରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ସମ୍ପ୍ରତି ଆଧୁନିକ କୃଷି କୌଶଳ ଗୁଡିକ ଏଥିସହିତ ସହଭାଗିତା ଦେଇଛନ୍ତି | ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଟି ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରି ଜନସଂଖ୍ୟାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଛି | ଅବଶ୍ୟ ଭାରତୀୟ କୃଷି ସମାନ ଭାବରେ ଉତ୍ଥାନ ଏବଂ ପତନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି | ଯେପରିକି ଜମି ଅବକ୍ଷୟ, ଜଳ ଅଭାବ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ଅସ୍ଥିରତା | ଏହା ଐତିହାସିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରୟାସ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ନିର୍ଭର କରେ | ଭାରତୀୟ ଜଳବାୟୁର ବିବିଧତା ଏହାର କୃଷି ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଏ | ବର୍ତ୍ତମାନ କୃଷିର ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରଣାଳୀ ଗୁଡିକରେ ନୂତନ ଟେକନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି, ଯାହା ଉତ୍ପାଦନର ଆଧିକ୍ୟତା ଦର୍ଶାଏ | ନିମ୍ନରେ କିଛି ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟ ପାଇଁ ଉଚିତ ଏବଂ ଲାଭଦାୟକ କୃଷି ଗୁଡିକର ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି |

ମହୁଚାଷ :

ମହୁ,ଜେଲି,ମହୁମାଛି ଏବଂ ମହୁମାଛି ଉପଦ୍ରବ୍ୟର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ଭାରତରେ ମହୁ ଚାଷ ନିକଟ ଅତୀତରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଛି | ଏହା ବ୍ୟବସାୟିକ ଭାବରେ ଲାଭଦାୟକ ହୋଇପାରିଛି ଏବଂ ଭାରତର ଅନେକ ଲୋକ ଅତିରିକ୍ତ ଆୟର ଉତ୍ସ ପାଇବା ପାଇଁ ମହୁଚାଷରେ ଉଦ୍ୟମ କରିଛନ୍ତି | ମହୁଚାଷ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ଲାଭଦାୟକ ଉଦ୍ୟମ |

ଜଳବାୟୁ: ମହୁମାଛି ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ତାପମାତ୍ରା ଜଳବାୟୁକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ନା ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଥଣ୍ଡା | ମଧ୍ୟମ ତାପମାତ୍ରା ଥିବା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡିକ ସାଧାରଣତଃ ଉପଯୁକ୍ତ |

ପୁଷ୍ପ ଉପଲବ୍ଧତା: ମହୁମାଛି ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ପ୍ରବେଶ ଆବଶ୍ୟକ କରନ୍ତି | ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଯେ ଆଖପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ଫୁଲ ଗଛ ଅଛି |

ଜଳ ଉତ୍ସ: ମହୁମାଛି କୁଣ୍ଡକୁ ଥଣ୍ଡା କରିବା ଏବଂ ମହୁକୁ ତରଳାଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକ | ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ଉପଲବ୍ଧ ଜଳ ଉତ୍ସ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ |

କୀଟନାଶକରୁ ସୁରକ୍ଷା: ଭାରି କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ କାରଣ କୀଟନାଶକ ମହୁମାଛିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ |

ଭାରତରେ ଏକ ମହୁଚାଷ ଆରମ୍ଭ କରିବା କେବଳ ମହୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ନୁହେଁ ବରଂ ଏହା ପ୍ରଦୂଷଣ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପ୍ରତିପୋଷଣ ବିଷୟରେ | ସଠିକ ଏବଂ ଦାୟିତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ମହୁମାଛି ଏକ ଲାଭଜନକ ଏବଂ ଲାଭଦାୟକ ଉଦ୍ୟମ ହୋଇପାରେ | ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତତା ସହିତ ମହୁମାଛି ଚାଷ ବଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ଏକରୁ ଅଧିକ ଉପାୟରେ ମଧୁରତାର ଉତ୍ସ ହୋଇପାରେ |

କପାଚାଷ;

ସୂତା ହେଉଛି ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଫସଲ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ, କଚଡ଼ା ଏବଂ ସୂତାତନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗାଇଥାଏ | ଯେପରିକି ବସ୍ତ୍ର, ରନ୍ଧନ ତେଲ ଏବଂ ପଶୁପାଳନରେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଦ୍ରବ୍ୟ | ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାରତର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆୟ ଏବଂ ରୋଜଗାରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ | ଅବଶ୍ୟ, ନିକଟ ଅତୀତରେ କପା ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଅମଳ ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇ ଦେଶର କୃଷି ଏବଂ ବୟନ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଭାରତରେ ଚାଷ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଫସଲ ମଧ୍ୟରୁ କପା ଅନ୍ୟତମ |ଭାରତ ବିଶ୍ୱର କପା ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରାୟ 25% ଅଟେ | ଭାରତରେ ଏହାର ଅର୍ଥନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ହେତୁ ଏହାକୁ “ଧଳା-ସୁନା” ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ | ଭାରତର ପ୍ରାୟ 67% କପା ବର୍ଷା ବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବଂ 33% ଜଳସେଚିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷ କରାଯାଏ |

କପାଚାଷ ଏକ ଗରମ ଏବଂ ଖରାଦିନ ଜଳବାୟୁ ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଉଷ୍ମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ଜଳବାୟୁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହା ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ଅଟେ | ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଭଲ ନିଷ୍କାସିତ ଗଭୀର ମୃତ୍ତିକା, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଗଭୀର କଳା ମାଟି ମୃତ୍ତିକା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାତ୍ୟରେ ମିଶ୍ରିତ କଳା ଏବଂ ନାଲି ମୃତ୍ତିକା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କପା ସଫଳତାର ସହିତ ଚାଷ କରାଯାଏ | କପା ଜଳବାୟୁରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଆର୍ଦ୍ରତା ଆବଶ୍ୟକତା କରୁଥିବାରୁ ଜଳପ୍ରବାହ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଟେ |

ଭାରତ ହେଉଛି ଚାରୋଟି ପ୍ରଜାତିର ଚାଷ ହୋଇଥିବା କପା ଗୋସିପିୟମ୍ ଆର୍ବୋରେମ୍ ଏବଂ ହରବାସିୟମ୍ (ଏସୀୟ କପା), ଜି.ବାରବାଡେନ୍ସ (ଇଜିପ୍ଟର କପା) ଏବଂ ଜି ହିରସୁଟମ୍ (ଆମେରିକୀୟ ଅପ୍ଲାଣ୍ଡ କପା) ର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦେଶ | ଧଳା ଫ୍ଲଫି ଫାଇବର କଞ୍ଚା ଅଣଜଳ କପା ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ 36% ଗଠନ, ବୟନ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ଉତ୍ସ | ବାକିଗୁଡିକ ହେଉଛି ବିହନ (62%) ଏବଂ ଆବର୍ଜନା (2%) | ଭାରତର ମୋଟ କପଡା ଉତ୍ପାଦନରେ କପା ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଅଂଶୀଦାର | କପାରେ 13% ତେଲ ଥାଏ ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ରାନ୍ଧିବା ଏବଂ ତରକାରୀ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | | 85% ବିହନକୁ ନେଇ ଅବଶିଷ୍ଟ କପା ବିହନ ପଶୁପାଳନ ଏବଂ କୁକୁଡ଼ାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ପ୍ରୋଟିନ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଉପାଦାନ କରାଯାଏ | ସୋରିଷ ଏବଂ ସୋୟାବିନକୁ ଅନୁସରଣ କରି କପା ବିହନ ତେଲ ଦେଶର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦିତ ଉଦ୍ଭିଦ ତେଲ ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି |

ଫୁଲଚାଷ :

ଭାରତରେ ଫୁଲ ଚାଷ କେବଳ ଏକ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ ଏହା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଲାଭଜନକ କ୍ଷେତ୍ର ଯାହା ଦେଶର କୃଷି ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅବଦାନ କରିଥାଏ | ବିଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ମୃତ୍ତିକାର ଅବସ୍ଥାର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ବିବିଧତା ସହିତ ଭାରତ ପାରମ୍ପାରିକ ଫୁଲ ଗୁଡିକୁ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଚାଷ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଆଦର୍ଶ ପରିବେଶ ପ୍ରଦାନ କରେ | ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଖୋଜା ଯାଇଥିବା ବିଦେଶୀ କିସମର ଫୁଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଚଳିତ |

ଫୁଲ ଚାଷର ରଙ୍ଗୀନ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଇ ଆମେ ଏହି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବାବେଳେ ଜମିର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ କୌଶଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା | ବହୁ ପରିମାଣର ଅମଳ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବଜାରର ଆବଶ୍ୟକତା ବୁଝିବା ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ଫୁଲ ବାଛିବା ପାଇଁ ଭଲଭାବେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବାl |

ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛ ହେଉଛି ଭାରତରେ ଏକ ପୁରୁଣା ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଯାହାକି କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ପ୍ରାନ୍ତ କୃଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲାଭଜନକ ସ୍ଵୟଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଅପାର ସମ୍ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରେ | ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡିକରେ ଏହା ଭାରତ ତଥା ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଲାଭଜନକ କୃଷି ବ୍ୟବସାୟ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି କାରଣ ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶରେ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ନାଗରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତ ମାନର ଜୀବନ ଏବଂ ଚେତନା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶ୍ୱର ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅଧିକ ବିକଶିତ | ଗତ 10 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛର ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି | ଭାରତରେ ଫୁଲ କୃଷିରେ ଫୁଲ ବାଣିଜ୍ୟ, ନର୍ସରୀ ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ପାଦନ, ବିହନ ଉତ୍ତୋଳନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃଷି |

ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ :

ନାତିଶିତୋଷ୍ଣ ଦେଶରେ ବଢୁଥିବା ତୈଳବୀଜ ଫସଲ ମଧ୍ୟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଅନ୍ୟତମ | ଏହା ବିଶ୍ୱର ଉଦ୍ଭିଦ ତେଲର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ | ପନିପରିବା ତେଲ ଉତ୍ପାଦନର ଜାତୀୟ ପ୍ରାଥମିକତା ଯୋଗୁଁ ଭାରତରେ ଏହା ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଛି | ଭାରତ ହେଉଛି ତୈଳବୀଜ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ | ଭାରତୀୟ କୃଷି ଅର୍ଥନୀତିରେ ତେଲ ବିହନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି | ଅନ୍ୟ ପନିପରିବା ତେଲ ତୁଳନାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ତେଲ ଏକ ପ୍ରିମିୟମ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ | ଏହାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଅନୁକୂଳତା ହେତୁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ହେଉଛି ପସନ୍ଦ ତେଲ ଏବଂ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ | ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ତେଲ ବିଭାଗରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ତେଲ | ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ମୃତ୍ତିକା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ: ଅମଳ ଏବଂ ବିହନ ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ ଫସଲରେ ଥଣ୍ଡା ଜଳବାୟୁ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ | ବିହନଗୁଡିକ ଚାରିରୁ ଛଅଟି ପତ୍ରର ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିହନଗୁଡିକ ମଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଭଲ ଭାବରେ ସହ୍ୟ କରେ | ଏହା ବିହନ ପର୍ଯ୍ୟାୟରୁ ଫୁଲର ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ଉଷୁମ ଏବଂ ଖରାଦିନେ ଫୁଲର ପରିପକ୍ୱତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଷ୍ମପାଗ ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ମେଘୁଆ ପାଗ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ବର୍ଷା ସହିତ ଉଚ୍ଚ ଆର୍ଦ୍ରତା ସ୍ୱଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି |

ପରିପକ୍ଵତା ସମୟରେ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ସହିତ ଲିନୋଲିକ ଏସିଡ ପରିମାଣ କମିଯାଏ | ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ହେଉଛି ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଫସଲ ତେଣୁ ଏହା ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଯେକୌଣସି ଋତୁରେ ଖରିଫ୍, ରବି ଏବଂ ବସନ୍ତରେ ସଫଳତାର ସହିତ ଚାଷ କରାଯାଇପାରିବ | ଖରିଫରେ ପ୍ରାୟ 80-90 ଦିନ, ରବିରେ 105-130 ଦିନ ଏବଂ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ 100-110 ଦିନ ଲାଗେ | ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫସଲ ତୁଳନାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ଋତୁ ଏବଂ ଦିନର ଲମ୍ବ ସହିତ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ | ଅତ୍ୟଧିକ ଥଣ୍ଡା ତାପମାତ୍ରାକୁ ଛାଡିଦେଲେ ବର୍ଷର ଯେକୌଣସି ମାସରେ ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ବିହନ ବୁଣାଯାଇପାରିବ |ସୂର୍ଯ୍ୟମୁଖୀ ବିଭିନ୍ନ ମୃତ୍ତିକାରେ ଚାଷ କରାଯାଏ ଏବଂ ମଧ୍ୟମ pH ପରିସର ଏବଂ କିଛି ଲୁଣତା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥାଏ | ଏହା ଭଲ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ସହିତ ଗଭୀର ମୃତ୍ତିକାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ | ଏହା ଏକ ଖୁବ ଲାଭଦାୟକ ଏବଂ ସଫଳ କୃଷି |

ବାଉଁଶ ଚାଷ :

ଏହା ଦୁନିଆର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଉଦ୍ଭିଦ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ | ଦେଖାଯାଏ ଯେ କିଛି ପ୍ରଜାତିର ବାଉଁଶ ଦିନରେ ପ୍ରାୟ 90 ସେମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିପାରନ୍ତି | ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ, ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆର୍ଥିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ | ବାଉଁଶକୁ ଭୌଗୋଳିକ ବିଭାଜନ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି | ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ 1400 ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଜାତିର ବାଉଁଶ ଅଛି। ଏହି ଉଦ୍ଭିଦ ଉଷ୍ମ କ୍ରାନ୍ତୀୟ ଏବଂ ନାତିଶିତୋଷ୍ଣ ଜଳବାୟୁ ପାଇଁ ମୂଳ ଅଟେ |କିନ୍ତୁ ବେଳେବେଳେ କେତେକ ପ୍ରଜାତିର ବାଉଁଶ ମଧ୍ୟ ଶୀତଳ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବଢିବାକୁ ଲାଗେ | ବାଉଁଶ ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡିକର ପ୍ରାକୃତିକ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷମତା ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ | ବାଉଁଶ ଉଦ୍ଭିଦ 35% ଅଧିକ ଅମ୍ଳଜାନ ମୁକ୍ତ କରି ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ହ୍ରାସ କରି ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ |ବାଉଁଶର ହାରାହାରି ଉଚ୍ଚତା ପ୍ରାୟ 4.5 ରୁ 12 ମିଟର ହୋଇପାରେ |

ବାଉଁଶର ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି; ଏହା ଚୀନର ଧାର୍ମିକତା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧୁତ୍ୱର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ବାଉଁଶ ଚାଇନାର ସଂସ୍କୃତି ଅନୁଯାୟୀ ଭଦ୍ରଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ମଧ୍ୟ ସୂଚିତ କରେ ଏବଂ ଏହା ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ । କଅଁଳ ବାଉଁଶ ଗୁଳି ବୁଦ୍ଧ ଭିକ୍ଷୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ |

ଭାରତର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶରେ ବାଉଁଶ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ | ଏହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିରେ ବହୁତ ଅବଦାନ କରିଥାଏ | ବାଉଁଶ ମୁଖ୍ୟତ ଦେଶର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ | ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ଦେଶରେ ଏକ ବାଉଁଶ ବୃକ୍ଷରୋପଣରୁ ବାର୍ଷିକ କାରବାର 9,000 କୋଟି ଟଙ୍କା|ଭାରତରେ ବାଉଁଶର ଚାହିଦା ପ୍ରାୟ 26 ନିୟୁତ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ଅଟେ ଏବଂ ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି | ବାଉଁଶର ବହୁମୁଖୀ ବ୍ୟବହାର ଏହାକୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସର୍ବଭାରତୀୟ ଉତ୍ସ କରିପାରିଛି ଏବଂ ଏହାର ଚାହିଦା ଦିନକୁ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି | ଏହି ଚାହିଦାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ବାଉଁଶ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ‘ଜାତୀୟ ବାଉଁଶ ମିଶନ’ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ବାଉଁଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା 'ବାଉଁଶ ପ୍ରୟୋଗ ଉପରେ ଜାତୀୟ ମିଶନ' ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ ପାଇଁ ଏବଂ ବାଉଁଶ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ପାଇଁ ବାଉଁଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ର (ସିବିଟିସି) ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ଏହିପରି ପଦକ୍ଷେପ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସଂଗଠିତ ବାଉଁଶ ଚାଷ ଆଣିପାରେ |

କୃଷି ସଭ୍ୟତାର ଏକ ମୌଳିକ ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ବୃଦ୍ଧିରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଜଡିତ ହେବା ଉଚିତ | ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ନବୀନତା ସତ୍ବେ ଖାଦ୍ୟ ଏକ ଅନିର୍ଵାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଏଣୁ ଏଥିପ୍ରତି ପ୍ରଚୁର ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ| ଜନଜୀବନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏଥିପ୍ରତି ସଚେତନତା ଅଣାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ | ଏହା ଏକ ସଫଳ ଉଦ୍ୟମ ଯାହା ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ତଥା ଆର୍ଥିକ ସୁସ୍ଥତା ଆଣିଦେଇଥାଏ |

ଜୟ ଯବାନ

ଜୟ କିସାନ

୨୦୨୪ରେ ପାଞ୍ଚୋଟି ଲାଭଦାୟକ କୃଷି |

ମୌଳିକ