*ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଜାମାଲାଗି ବେଶ ନୀତି : ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ‘ଆଦ୍ୟ ଶୀତବସ୍ତ୍ର’*

ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗ ରେ ଶୀତ ର ପହିଲି ସ୍ପର୍ଶ ଲାଗିଲା ତେଣୁ କରି ଆଜି {ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ ପରଦିନ ତଥା ଅର୍ଥାତ୍ ମାର୍ଗଶୀର କୃଷ୍ଣ ନବମୀ} ଠାରୁ ଓଢଣ ଷଷ୍ଠୀ ପୂର୍ବ ଦିନ ଯାଏଁ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ବଳ୍ପଶୀତ ହେତୁ ଜାମାଲାଗି ବେଶ ରେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି ।

ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଅବକାଶ ବଢ଼ିଲେ ଶ୍ରୀଜୀଉ ଙ୍କର ଜାମାଲାଗି ବେଶ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ପ୍ରଥମ ଭୋଗ ମଣ୍ଡପ ଉଠିଲେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ମଇଲମ ହୋଇଥାଏ ।

ଶୀତର ପ୍ରକୋପ ଯେତେ ବେଳେ କମ ଥାଏ ଲୋକ ଯେପରି ମୋଟା କମ୍ବଳ , ସ୍ବେଟର ବ୍ୟବହାର ନ କରି ପତଳା ଚାଦର ,ଜାମା ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି । ଠିକ ସେହିପରି ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥ ଶ୍ରୀଜୀଉ ମାର୍ଗଶୀର କୃଷ୍ଣ ନବମୀ ରୁ ମାର୍ଗଶୀର ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ଯାଏଁ ଜାମା ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ ଶରୀର ଆବୃତ କରୁଥିବା ଘୋଡ ନପିନ୍ଧି ଜାମା ଭଳି ଶରୀରର ଉପରି ଭାଗକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରୁଥିବା ଘୋଡ ବା ଜାମା ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ସାଧାରଣରେ “ଠିଆ ଘୋଡଲାଗି ବେଶ ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଘୋଡ (ବସ୍ତ୍ର )ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରୂପେ ସୁତା କପଡା ବା ମଖମଲ କପଡାରେ ନିର୍ମିତ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

ଜାମା ଲାଗି ବେଶରେ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡାଇ ହେଉ ନଥିବାରୁ, ଶ୍ରୀଜୀଉ ମାନେ କିଛି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରନ୍ତି।

ଏହି ଜାମା ଲାଗି ବେଶ ରେ ଶ୍ରୀଜୀଉମାନେ ୩୦ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଳଙ୍କାର ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି। ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ଜାମା ଲାଗି ବେଶରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରେ । ଶ୍ରୀଜୀଉଙ୍କ ଶ୍ରୀମୁଖ ଚାରିପଟେ ଆବୃତ କରେ ବଳା । ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗ କୁ ଆବୃତ କରେ ଜାମା ଓ ଫତେଇ। ବାର ଅନୁଯାୟୀ ବସ୍ତ୍ର ର ରଙ୍ଗ ସ୍ଥିର ହୋଇଥାଏ। ଏବଂ ଏହି ସମସ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ସେହି ଗୋଟିଏ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ। ସେଇ ରଙ୍ଗର କନା ମଧ୍ୟ ଚୁଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ। ଚୁଳ ଉପରେ ଶୋଭା ପାଇଥାଏ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରିକା । ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଚୂଳ ଲାଗି ହୋଇନଥାଏ। ଦିଅଁମାନଙ୍କ କପାଳରେ ଲାଗିଥାଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ନାମକ ଦୁଇଟି ଅଳଙ୍କାର। ଚିତା ପାଖେ ଲାଗିଥାଏ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ର ତିଳକ । ଶ୍ରୀମୁଖ ବଳା ରେ ଲାଗି ଥାଏ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଆଡକାନି । ତା ତଳକୁ ଲାଗିଥାଏ କୁଣ୍ଡଳ । ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଚିତା ଉପରେ ଶୋଭା ପାଏ ୨ଟି ତଡ଼ଗୀ । ୩ ଦିଅଁଙ୍କ ଅଣ୍ଟାକୁ ବେଷ୍ଟନ କରି ରହେ ଓଡିଆଣି ବା ଅଣ୍ଟା ପଟି। ଏହା ଛଡା ୩ ଦିଅଁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ହରିଡା ମାଳ ରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ବଡ଼ ଠାକୁର ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁ ଙ୍କ ଶ୍ରୀଭୁଜ ରେ ଶୋଭା ପାଏ ନଳିଭୁଜ । ନଳି ଭୁଜର ସମ୍ମଖରେ ହଳ ମୁଷଳ ଏବଂ ଶଙ୍ଖ ଚକ୍ର ଶୋଭା ପାଇଥାଏ।

ଘୋଡ଼ଲାଗି ବେଶ ଓ ଜାମାଲାଗି ବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଫରକ କଣ ?.

ଘୋଡ଼ ଲାଗି ବେଶ :- ଅଧିକ ଶୀତ ପଡ଼ିଥିବା ବେଳେ ମହାପ୍ରଭୁ ଦେହମୁଣ୍ଡ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଘୋଡାଇ ହେବା ପରି ବେଶ ପିନ୍ଧିଥାଆନ୍ତି ।

ମାର୍ଗଶିର ଷଷ୍ଠୀ (ଓଢଣ ଷଷ୍ଠୀ) ଠାରୁ ଘୋଡ଼ଲାଗି ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ମାଘ (ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ) ଯାଏଁ ଏମିତି ୬୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରହେ ।

ଜାମାଲାଗି ବେଶ :-

ଶୀତ କମିଗଲେ କିମ୍ବା ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଜାମାଲାଗି ବେଶ ହୋଇଥାଆନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଶୀତ ଲାଗେ।

ମାର୍ଗଶିର ଷଷ୍ଠୀ ଠାରୁ ଘୋଡ଼ଲାଗି ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ମାଘ (ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ) ଯାଏଁ ଏମିତି ୬୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁ ରହେ ।

ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀ ପର ଦିନରୁ ଓଢଣ ଷଷ୍ଠୀ ପୂର୍ବ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାମାଲାଗି l

ପୁନଃବାର

ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ପର ଦିନ ଠାରୁ ଫାଲଗୁନ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁନଶ୍ଚ ଜାମାଲାଗି ବେଶ ଯେହେତୁ ଶୀତର ପ୍ରକୋପ କମି ଆସେ।