कोऽपि बालकः स्वजीवने प्रथमः सुपरहीरो यस्य साक्षात्कारं करोति सः तेषां पिता एव । बालकानां वर्धमानयुगे तेषां आदर्शः भवितुम् अर्हति इति कश्चन आवश्यकः । पिता सुपरहीरो इत्यस्य उत्तमं उदाहरणम् अस्ति। पिता स्वपरिवारस्य कृते दिवारात्रौ अथकं कार्यं करोति येन सः स्वसन्ततिं सम्यक् शिक्षितुं शक्नोति, स्वपरिवारस्य पोषणं च कर्तुं शक्नोति। अस्य परिश्रमस्य सम्मानं दातुं वयं प्रतिवर्षं पितृदिवसम् आचरामः। अस्मिन् दिने वयं स्वपितुः आदरं कृतज्ञतां च दद्मः।यदि कश्चित् बालकः कस्मिंश्चित् विपत्तौ भवति तर्हि बालकः प्रथमं यः पुरुषः स्मरति सः पिता एव । एतेन कस्यचित् जीवने पितुः महत्त्वं ज्ञायते । सम्पूर्णे विश्वे प्रतिवर्षं जूनमासस्य तृतीये रविवासरे पितृदिवसः आचर्यते।पितृदिवसस्य उत्सवस्य पृष्ठतः कथा:पितृदिवसस्य उत्सवस्य पृष्ठतः द्वौ प्रमुखौ कथाः सन्ति।अमेरिकादेशे १९१० तमे वर्षे जूनमासस्य १९ दिनाङ्के मिस् सोनोरा स्मार्ट दूह इत्यस्याः पितुः सम्मानार्थं प्रथमः पितृदिवसः आचरितः । सनोरा इत्यस्याः पिता विलियमस्मार्टः गृहयुद्धस्य दिग्गजः आसीत् । विलियमस्मार्टस्य षष्ठं बालकं प्रसवसमये एव तस्य पत्नी मृता । सः स्वपत्न्याः देहत्यागानन्तरं षट् बालकान् एकः एव पालितवान् । विलियम स्मार्टस्य निधनानन्तरं तस्य पुत्री सनोरा जूनमासस्य ५ दिनाङ्के, स्वपितुः पुण्यतिथिदिने पितृदिवसम् आयोजयितुम् इच्छति स्म । सा मन्यते स्म यत् वयं सर्वे मातुः त्यागानां भावनानां च सदैव आदरं कुर्मः किन्तु पितुः त्यागेषु कोऽपि ध्यानं न ददाति। जीवने पितुः महत्त्वं सर्वे न अवगच्छन्ति। पितुः जीवनं बलिदानं च आयोजयितुं पितृदिवसम् आचरितव्यम्। अस्मिन् दिने वयं पितरं वक्तुं शक्नुमः यत् सः अस्माकं जीवने कियत् महत्त्वपूर्णः अस्ति। केनचित् कारणात् जूनमासस्य तृतीयरविवासरे स्थगितम्Origin of Celebrationद्वितीयकथायाः अनुसारं अमेरिकादेशे प्रथमवारं पश्चिमवर्जिनियादेशस्य फेयरमोण्ट्-नगरे पितृदिवसः आचरितः १९०८ तमे वर्षे जुलैमासस्य ५ दिनाङ्के प्रथमवारं अयं दिवसः आचरितः ।१९०७ तमे वर्षे अङ्गारखानस्य विस्फोटेन मृतानां ३६१ जनानां स्मृतौ अयं दिवसः आचरितः । राष्ट्रपतिनिक्सनस्य शासनकाले १९७२ तमे वर्षे पितृदिवसः आधिकारिकतया राष्ट्रियविश्रामरूपेण मान्यतां प्राप्तवान् । ततः परं प्रतिवर्षं जूनमासस्य तृतीये रविवासरे पितृदिवसः आचर्यते ।विभिन्नेषु देशेषु विभिन्नेषु दिनेषु पितृदिवसः आचर्यते । भारत, अमेरिका, यूनाइटेड् किङ्ग्डम् इत्यादिषु देशेषु जूनमासस्य तृतीये रविवासरे पितृदिवसः आचर्यते । अर्जेन्टिना, कनाडा, फ्रान्स, ग्रीस, आयर्लैण्ड्, मेक्सिको, सिङ्गापुर, दक्षिण आफ्रिका, वेनेजुएला च देशेषु जूनमासस्य तृतीये रविवासरे पितृदिवसः आचर्यते । यत्र आस्ट्रेलिया-न्यूजीलैण्ड्-देशेषु सेप्टेम्बरमासस्य प्रथमे रविवासरे पितृदिवसः आचर्यते । थाईलैण्ड्देशे पितृदिवसः ५ दिसम्बर् दिनाङ्के आचर्यते; अस्मिन् दिने थाईलैण्ड्-राजस्य जन्मदिवसः अपि आचर्यते । ब्राजील्देशे अगस्तमासस्य द्वितीयरविवासरे पितृदिवसः आचर्यतेउत्सवस्य प्रकाराः:पितृदिवसस्य उत्सवस्य सर्वेषां मार्गः अस्ति। अस्मिन् दिने बहवः जनाः उत्तमं भोजनं खादितुम् बहिः गच्छन्ति । अस्मिन् दिने बालकाः पितरं उपहारं ददति, अभिवादनं कुर्वन्ति, ताशपत्राणि, पुष्पाणि च ददति । अस्मिन् दिने प्रत्येकं बालकः स्वपितुः सम्मानं करोति, कृतज्ञतां च ददाति ।प्रत्येकस्मिन् सभ्यतायां संस्कृतिषु च मातुः त्यागस्य उच्चस्थानं दीयते । तथापि यः व्यक्तिः सम्पूर्णं जीवनं स्वसन्ततिनां, स्वपरिवारस्य च सुखाय समर्पयति सः अपि मातुः समानः आदरः प्राप्नुयात् । यथा वयं मातुः सम्मानार्थं मातृदिवसम् आचरामः, तथैव पितृदिवसः पितृप्रेमस्य सम्मानार्थं आचर्यते।पितुः कृतज्ञतां प्रकटयितुं अयं दिवसः आचर्यते । पिता दुःखं दुःखं च विना सर्वं कर्तव्यं दापयति । मातुः अनन्तरं यदि कोऽपि अस्माकं हृदयस्य अत्यन्तं समीपस्थः अस्ति तर्हि सः अस्माकं पिता एव अस्ति। पितुः प्रेम मातुः सदृशं न दृश्यते, किन्तु पिता एव अस्मान् अन्तः बलवन्तः करोति। अस्माकं पिता अस्मान् जगति शुभाशुभयोः विषये पाठं ददाति। पितुः हस्तः यावत् अस्माकं ललाटे अस्ति तावत् अस्माभिः किमपि चिन्ता न कर्तव्या । ते सदा दुःखं स्वयमेव धारयन्ति, अस्मान् सुखं ददति च। पितुः संघर्षान् अस्माभिः कदापि न विस्मर्तव्यम्। पितुः बलिदानं सदा उत्सवं कर्तव्यं तेभ्यः सम्मानं च दातव्यम् ।

पितृदिवसस्य उत्सवस्य मुख्यं उद्देश्यं प्रत्येकं पितरं स्मर्तुं विशेषं धन्यवादं च दातुं भवति यः स्वसन्ततिभ्यः बहु समर्पणं दत्तवान् अस्ति। तथापि बालजीवने पितरः तेषां कृते वास्तविकः आदर्शः भवन्ति, ते बाल्यकालात् एव पित्रा प्रेरिताः भवन्ति। प्रतिवर्षं जूनमासस्य तृतीये रविवासरे एतत् आचर्यते ।
मम जीवने एकः एव व्यक्तिः यस्य अहं सर्वदा प्रशंसयामि सः मम पिता अस्ति यस्य अहं प्रेम करोमि। अद्यापि मम पित्रा सह बाल्यकाले सर्वाणि स्मृतयः स्मरामि। ते एव मम सुखस्य सुखस्य च वास्तविकं कारणम्। अहं कोऽस्मि इति कारणात् मम माता सर्वदा पाकशालादिषु गृहकार्येषु व्यस्ता आसीत् एते ‘पिता’ मया सह मम भगिन्या सह उत्सवं कुर्वन्ति स्म । अहं मन्ये सः जगतः श्रेष्ठः पिता अस्ति। मम जीवने एतादृशः पिता अस्ति इति अहं धन्यः इति अनुभवामि। अहं ईश्वरं सर्वदा धन्यवादं ददामि यत् सः एतादृशे अद्भुते कुटुम्बे जन्म प्राप्तुं अवसरं दत्तवान्।सः विनयशीलः शान्तिपूर्णः च व्यक्तिः अस्ति। ते मां कदापि न ताडयन्ति स्म, मम सर्वाणि त्रुटयः लघुतया अतीव विनयेन च गृहीत्वा मम सर्वाणि दोषाणि द्रष्टुं कृतवन्तः। सः कुटुम्बस्य प्रमुखः अस्ति, सः कठिनसमयेषु सर्वेषां परिवारस्य सदस्यानां साहाय्यं करोति । ते स्वदोषान् जीवने सफलतां च मां वक्तुं साझां कुर्वन्ति। तस्य स्वकीयः ऑनलाइन-विपणन-व्यापारः अस्ति, तथापि सः कदापि तस्मिन् एव क्षेत्रे तं दबावं न ददाति, अग्रे न आकर्षयति, अपितु सः मम जीवने यत् किमपि भवितुम् इच्छामि तत् सर्वदा मां प्रोत्साहयति |. सः न केवलं मम साहाय्यं करोति इति कारणेन अपितु ज्ञानस्य, शक्तिस्य, सहायकस्य वातावरणस्य च कारणेन अपि च विशेषतः जनानां न्यायेन व्यवहारे च उत्तमः पिता अस्ति।पितृदिवसः वर्षे एकः दिवसः अस्ति यदा बालकाः स्वपितरं उपहारं उपहारं च ददति तथा च एकं महत् वस्तु, यत् प्रेम। पितृदिवसः केवलं एकः दिवसः एव, परन्तु वर्षस्य प्रत्येकं दिवसं किम्? पितृदिवसः नित्यं भवितुमर्हति यतोहि पितरः उदाराः सन्ति, स्वसन्ततिनां साहाय्यार्थं बहु किमपि कुर्वन्ति।प्रत्येकः पिता स्वबालस्य नित्यं समर्थनव्यवस्था, मार्गदर्शकः च भवति। सः एव यस्य अहं सर्वदा उच्चैः पश्यामि यदा अहं विपदि अस्मि। जीवनस्य सर्वेषु प्रमुखनिर्णयेषु मम पिता मां नेतृत्वं कुर्वन् आसीत् । सः कर्मठः प्रेम्णः च व्यक्तिः अस्ति। पिता चलच्चित्रं बहु रोचते। यदा यदा समयं प्राप्नोति तदा तदा पुरातनं चलच्चित्रं द्रष्टुं रोचते। वस्तुतः अस्मान् कदाचित् कथ्यते यत् दूरदर्शनं कः नियन्त्रयति। परन्तु, गहने वयं परस्परं चिडयितुं पुनः क्रीडितुं च रोचयामः। पिता किमपि कर्तुं न रोचते। कदाचित् अवकाशकाले यदा सः मम भगिन्या सह किमपि न कुर्वन्ति, किमपि न कुर्वन्ति तदा सः अस्मान् एकं कार्यं वा अन्यत् कार्यं वा ददाति। सः च अतीव संगठितः अस्ति, स्वस्य सर्वाणि कागदानि व्यवस्थितानि च करोति
मम पिता - मम आदर्शः:प्रत्येकः पिता स्वसन्ततिनां कृते उत्तमं उदाहरणं भवति। सर्वप्रथमं भवतः कार्यप्रेमस्य प्रशंसा करोमि। सः स्वसहचरानाम् साहाय्यार्थं सर्वदा तत्रैव भवति, यद्यपि तस्य कार्यं न भवति। वस्तुतः वयं तं अन्येषां साहाय्यार्थं घण्टाभिः यापयन्तं पश्यामः । किन्तु मम पिता केवलं पुरुषः एव अस्ति। महतीनि वस्तूनि न रोचन्ते, सरलं शान्तं च जीवनं यापयति । अन्यथा कञ्चित् न ताडयति। सर्वं क्रमेण गृहीत्वा निर्णयार्थं समयं ददाति इति कारणेन तस्याः किमपि दोषः अस्ति वा इति चिन्तयामि
मम पिता - मम मित्रम्:मम पिता अपि मम मित्रम् अस्ति। अहं मम पित्रा सह सर्वं वक्तुं शक्नोमि, येषां मम मम्मया पुरतः वार्तालापस्य साहसं वर्तते। अहं जानामि यत् सः तत् गोपनीयं कृत्वा मम आवश्यकं उपदेशं दातव्यम्। सः एव मया गणयितुं शक्यते यत् यदा यदा मम साहाय्यस्य आवश्यकता भवति तदा तदा न पश्यति, अहं जानामि यत् सः मम साहाय्यं करिष्यति।

परिवारे पितुः महत्त्वं परिवारस्य विकासे पितुः महती भूमिका भवति। सः वस्तुतः कुटुम्बस्य प्रमुखः इति मन्यते । तथापि स्वसन्ततिपालने पितृमातृणां विशेषा भूमिका अस्ति इति अहं अनुभवामि । यद्यपि माता सौम्यः अस्ति तथापि पिता स्वसन्ततिभ्यः साहसं बलं च दर्शयति, ये पश्चात् तं गम्भीरतापूर्वकं गृह्णन्ति । कदाचित् कठिनं भवेत्, परन्तु बालकानां सर्वदा लाभं अवश्यं कुर्वन्तु ।
मम पिता प्रेरणास्रोतरूपेण अहं गर्वेण वक्तुं शक्नोमि यत् प्रथमदिनात् एव मम पिता एव मां प्रेरितवान्। अन्येषु शब्देषु तस्य मनोवृत्तिः, व्यक्तित्वं च मां व्यक्तिरूपेण प्रभावितं कृतवान् । तथैव अद्यापि तस्य संकीर्णमार्गाणां परितः पर्यावरणस्य उपरि महत् प्रभावः अस्ति । पिता स्वविरक्तसमयं नष्टपशूनां परिचर्यायां यापयति, यत् मां अपि तथैव कर्तुं प्रेरयति । क्रीडायां वा यानेषु वा मम सर्वं ज्ञानं मम पितुः एव भवति
अन्वयः:मम जीवने मम पितुः भूमिका महत्त्वपूर्णा इति न संशयः। मम परिवारे समानतां शान्तिं च स्थापयितुं भवतः उपस्थितिः महत्त्वपूर्णा अस्ति। पिता एव दुष्टपितुः बिल्लां प्राप्नोति तस्य किमपि अस्वीकारः बालकानां कृते बहु अर्थं करोति। अहं पितुः अपि आदरं करोमि, वृद्धावस्थायां तस्य सदृशाः भवितुम् आवश्यकाः गुणाः विकसितुं प्रयतन्ते ।

पितृदिवसस्य शुभकामना

पिता