ਵਿਸਾਖੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਰੰਗੀਨ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ,ਦੋ ਹਰ ਸਾਲ 13 ਅਪਰੈਲ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਕੇਵਲ ਕਿਸਾਨੀ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀ,

ਸਗੋਂ ਧਾਰਮਿਕ, ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੁਆਤ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਵੇਂ ਫਸਲੀ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ' ਚੋਂ ਕੱਟੀ ਗਈ ਗਹੂੰਣ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਧਾਰਮਿਕ ਪੱਖ ਤੋਂ,1699 ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸਾਖੀ ਦੇ ਦਿਨ ਖ਼ਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਘਟਨਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਦਿਨ ਸਿਰਮੌਰ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਿਸਾਖੀ ਮੌਕੇ ' ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਲੇ ਲਗਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਗਿੱਧਾ –ਭੰਗੜਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੁਰਲੇ ਵਾਲੇ ਢੋਲ ਦੀ ਧੁਨ 'ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਰੰਗ - ਬਿਰੰਗੇ ਕੱਪੜੇ, ਲੋਕ - ਗੀਤ, ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਔਜਨ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਰ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਿਸਾਖੀ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਤਿਉਹਾਰ ਨਹੀ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧੜਕਣ ਹੈ, ਦੋ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਾਆਂ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਸਾਖੀ: ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਧੜਕਣ

ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਲੋਕਨਾਚ ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ