ଶିକ୍ଷା ମଣିଷର କ୍ୟାରିୟର ଗଠନର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର। ଶିକ୍ଷା ମଣିଷ କୁ ଜୀବନ ର ମୂଲ୍ୟ ବୋଧ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରାଇବା ସହିତ ଚରିତ୍ର ଗଠନ ଓ ସାମାଜିକ ଚାଲି ଚଳଣି ଆଚାର ବ୍ୟବହାର କୁ ପରିମାର୍ଯିତ କରାଏ। ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ ଓ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ପରିଭାଷା ସମୟାନୁକ୍ରମେ ବଦଳିଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଗୁରୁକୁଳ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ତତ୍ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶ୍ରେଣୀ ଗୃହ ଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷା, ତାହା ପରେ ଅନ୍ୟ ଲାଇନ୍ ବା ଇ - ଶିକ୍ଷା।ଅନ୍ୟ ଲାଇନ୍ ବା ଇ - ଶିକ୍ଷା ଇଣ୍ଟରନେଟ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଥିବା ଶିକ୍ଷା କୁ ବୁଝାଏ। ଯେଉଁଠି ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ଓ ଶିକ୍ଷକ ଏକ କୋଠରୀ ଭିତରେ ବସି ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଜନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।ପରଷ୍ପର ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରୁ ନିଜ ନିଜ ଘରେ ରହି ସୁରକ୍ଷିତ ବାତାବରଣ ରେ ବସି ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରିବେ। କିଛି ଦିନ ତଳେ କରୋନା ମହାମାରୀ ସମୟରେ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲା। ସେ ସମୟରେ କେତେ ଲୋକ ଜୀବନ ଜୀବିକା ମଧ୍ୟ ହରାଇ ବସିଥିଲେ। ପାଠ ପଢ଼ା କଥା କ'ଣ ?

ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଓଲଟ ପାଲଟ ସୋଇ ଯାଇଥିଲା। ଏପରି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତି ରେ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ ଖୋଲିବା ଉପରେ କଟକଣା ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା।ମାସ ମାସ ଧରି ଅଧା ଶିକ୍ଷା ବର୍ଷ ଗଲାପରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସମସ୍ୟା ର ସମାଧାନ ହୋଇ ପାରି ନଥିଲା। ସେ ସମୟରେ ଏହି ଅନ୍ ଲାଇନ୍ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ ଥିଲା। ପିଲା ମାନଙ୍କ ର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ ନିମିତ୍ତ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଅନ୍ ଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ଵାରା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ ଘରୋଇ ବାତାବରଣ ରେ ରହି ଶିକ୍ଷା ଅର୍ଜନ କରି ପାରୁଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷକ ଦେଇଥିବା ଶିକ୍ଷା ଦାନ କୁ ରେକର୍ଡ କରି ବାରମ୍ବାର ଶୁଣି ବାର ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ପାଇ ପାରୁଛନ୍ତି। ଯାହାଦ୍ବାରା ପାଠ୍ୟ ବିଷୟ ଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ବୁଝିବା ସହଜ ହୋଇ ପାରୁଛି। ବର୍ତମାନ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ ଲାଇନ୍ କୋଚିଙ୍ଗ ର ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ଅଛି। ଯାହାଦ୍ବାରା ପୁର ପଲ୍ଲୀରେ ରହି ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀ ମାନେ ଭଲ ଶିକ୍ଷକ ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ପାରୁଛନ୍ତି। ଶିକ୍ଷା କୁ ଅନ୍ ଲାଇନ୍ କରିବା ପାଇଁ ୟୁ ଟ୍ୟୁବ୍ , କ୍ରୋମ୍,ଗୁ ଗୁଗଲ ମିଟ୍ କୁ ମାଧ୍ୟମ କରାଯାଇଛି।

ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାର ସୁବିଧା ଏବଂ ଅସୁବିଧା

ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁଗରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ପଦ୍ଧତିରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଇଂଟର୍ନେଟ୍ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ୍ ତଥ୍ୟ ରେଭଲୁସନ୍ ସହିତ, ଶିକ୍ଷାର ପାରମ୍ପାରିକ ପରିଭାଷାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଏହା ନୂଆ ମାନକ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ତେଣୁ, ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାର ସେଇ ସୁବିଧା ଏବଂ ଅସୁବିଧାମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଆସ।

ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାର ସୁବିଧା ଏବଂ ଅସୁବିଧା ବିଷୟଚର୍ଚ୍ଚା କରିବା:

ସୁବିଧା (Benefits)

1. ସୁବିଧାଜନକ ସମୟ ସାପେକ୍ଷତା। ନିଜର ସୁବିଧା ଅନୁଯାୟୀ ସମୟ ବାହାର କରି ବାରମ୍ବାର ଶୁଣି। ଲେଖିପଢ଼ିପାରିବା।

ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା କୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ଏବଂ କୌଣସି ସମୟରେ ନିଆଯାଇ ପାରିଥାଏ। ଏହା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସମୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାର ସୁବିଧା ଦିଏ। ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଫିସରେ କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବା ନାହିଁ।

2. ବ୍ୟାପକ ପ୍ରବେଶ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରୁ ଆବଶ୍ୟକତାନୁସାରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବା। ଅନଲାଇନ୍ ନିଆରା କୋର୍ସମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଡିଜିଟାଲ୍ ଶିକ୍ଷା ସମଗ୍ରୀ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯାହା ସହଜରେ ରେ ଲକ୍ଷ ପୂରଣ କରିପାରିବା। ଏହା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ସଂପର୍ଣ୍ଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଏ।

3. ଅନେକ ବିକଳ୍ପ ବିଭିନ୍ନ କୋର୍ସ ଏବଂ ପ୍ରୋଫେସରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନାର ସୁଯୋଗ। ପରମ୍ପରାଗତ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ ତୁଳନାରେ ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଯାନବାହନ ଦେଇ ଯିବା ଆସିବା ର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିବାରୁ ଏହାର ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଲାଭ ରହିଛି।

4. ଅର୍ଥବ୍ୟୟ ପାରମ୍ପରିକ ଶିକ୍ଷା ପରି ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ନାହିଁ।ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଏ। ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଗତି ଅନୁଯାୟୀ ଅଧ୍ୟୟନ କରିପାରନ୍ତି, ଯାହା ଅଧିକ ଦକ୍ଷତା ସଂପର୍ଣ୍ଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

5. ସ୍ବୟଂ ଅଧ୍ୟୟନ ନିଜ ଗତିରେ ପଢ଼ିବା ସୁବିଧା। ଏହି ଅନ୍ ଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ଵାରା ନିଜର ଭୁଲ ଠିକ୍ ବାଛି ପାରିବେ। ସଠିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରି ପାରିବ। ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବା ଓ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ସଠିକ ସମାଧାନ କରିବାର କ୍ଷମତା ବଢ଼ିଥାଏ ।

ଅସୁବିଧା (Drawbacks)

1. ସାମାଜିକ ଓ ସାରସ୍ୱତ ଶିକ୍ଷାର ଅଭାବ। ସ୍କୁଲ୍ ଓ କଲେଜ ର ସାମାଜିକ ଓ ନୈତିକ ଶିକ୍ଷାର ଅଭାବ ରହେ।ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି ପ୍ରାକ୍ତିକାଲ୍ ଅନୁଭବର ଅଭାବ। ବିଶେଷତଃ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଷୟରେ ଅନଲାଇନ୍ ତାଲିମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାକ୍ତିକାଲ୍ କ୍ଷମତା ବିକଶିତ ହୋଇ ପାରେନାହିଁ।

2. ଅଧିକ ତେଜସ୍କ୍ରିୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏକ ଲମ୍ବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଉପକରଣରେ ରହିବାରୁ ଚକ୍ଷୁ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା।ପରମ୍ପରାଗତ ଶିକ୍ଷାରେ ଛାତ୍ରମାନେ ନିଜର ସାଥୀ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାହାୟକ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖି ଥାନ୍ତି, ଯାହା ସେମାନଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରତିଯୋଗିତା ତଥା ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିପାରିବାର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇବାରୈ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ରେ ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାରେ ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇନଥାଏ।

3. ଶାସନ ଏବଂ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଅଭାବ ଗୁରୁତ୍ବ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭିକ୍ଷମ ଶିକ୍ଷକର ଶାସନ ଓ ନିୟମିତାର ଅଭାବ।ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାରେ ସ୍ୱୟଂ ଅନୁଶାସନ ଏବଂ ସମୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ ନିହାତି ଜରୁରୀ। ବହୁତ ସମୟରେ ଛାତ୍ରମାନେ ପ୍ରୋକ୍ରାଷ୍ଟିନେସନ୍ କରି ସମୟ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି, ଯାହାର କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କର ପଠନରେ ଗାପ୍ ହୋଇ ପାରେ।

4. ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଅସୁବିଧା ଇଣ୍ଟର୍ନେଟ ଗତି ସମସ୍ୟା ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ଡିଭାଇସ ଅସୁବିଧା।ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାରେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହିତ ପରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍କ୍ରିୟା କରିବାର ସୁଯୋଗ ନଥାଏ। ଅନେକଥରେ, ଅନଲାଇନ୍ ପଢ଼ାଣାର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ଦକ୍ଷତା ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହୋଇପାରେ।

ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାର ସୁବିଧା ଏବଂ ଅସୁବିଧା ଦୁଇଟି ନିହାତି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ବତ୍ମକ। ଯଦିଓ ଏହା ନିଜର ସୁବିଧାମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଛି, ତଥାପି ଅନେକ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ଏହାର ଯଥାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ ଅନୁଶାସନ ରେ ସଠିକ ସମାଧାନ କରିପାରିଲେ, ଏହା ବିଦ୍ୟାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ।

5. ଆତ୍ମନିର୍ଭରତାର ଅଭାବ ନିଜେ ଆଧାରିତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ମାଧ୍ୟମରେ ଯେପରି ନିଜ ଭୁଲ୍ ବଛାଯାଇପାରେ ତାହା ଅନ୍ ଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହେବା ଟିକେ କଷ୍ଟ। ସିଧାସଳଖ ଆଗରେ ଥିଲେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଭୟଥଆଏ କି ଉତ୍ତର ଦେଇପାରିଲେ ସମ୍ମାନ ହାନି ହବ ସେଥିପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବେପାଠ ପଢ଼ା ହୋଇ ଥାଏ,ସେ ଡର ଅନ୍ ଲାଇନ୍ ରେ ନାହିଁ। ଏଠି ନେଟୱର୍କ ନ ପାଇବା ବାହାନା ଅଛି। ଏପରି କିଛି ଅସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଅଛି ଓ ସମୟ ଅବସରର ଅଭାବ।

ଅନଲାଇନ୍ ଶିକ୍ଷାର ସୁବିଧା ଏବଂ ଅସୁବିଧା

Benefits and Drawbacks of Online Education