ମୋର ପିଲାଟି ବୟସରେ ଘରେ କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଦାଦାଙ୍କ କଥାବାର୍ତ୍ତା, ମା'ଙ୍କ ଛୁଇଁବୋଲି, ପଡୋଶୀମାନଙ୍କ ହସମଖା – ସବୁ ଥିଲା ଓଡ଼ିଆରେ। ତେବେ ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ହୋଇ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଗଲି, ଇଂରାଜୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ମୋ ଜୀବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲା। ପ୍ରଥମେ ଏହା ଅଜଣା ଲାଗିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେପରି ଏକ ନୂଆ ଦୁନିଆର ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ହେଉଛି। ଏହି ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବାରେ ଯାହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଥିଲା, ସେହି ବିଷୟଟି ହେଉଛି ଅନୁବାଦ।

ମୋର ପ୍ରଥମ ସ୍ପର୍ଶ ଥିଲା ସ୍କୁଲ୍ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ ସହିତ। ଇଂରାଜୀ କବିତା ବା ହିନ୍ଦୀ ଗଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଯେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ଅକ୍ଷରରେ ଦେଖିଲି, ମନେ ହେଲା ଯେପରି ପରିଚିତ ମିଠାଏ ଏକ ନୂଆ ପାତ୍ରରେ ମୋ ଆଗେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା। ଏକ ଭାଷାର ଭାବନା ଅନ୍ୟ ଏକ ଭାଷାରେ କିଭଳି ଜୀବିତ ରହିପାରେ, ତାହା ମୁଁ ଏହି ଅନୁବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁଭବ କଲି। ଅନୁବାଦ କେବଳ ଶବ୍ଦକୁ ବଦଳାଇବା ନୁହେଁ, ଏକ ସଂସ୍କୃତିର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅର୍ଥକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ବୁଝାଇବା।

ବଡ଼ ହୋଇ ମୁଁ କଲେଜରେ ପଢ଼ିବା ସମୟରେ, ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତା ହେଲି। ସେମାନେ ମୋଠାରୁ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତି, ଆମର ପର୍ବପର୍ବାଣି, ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଅନୁଭବ କଲି ଯେ, ମୋ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ମୋତେ ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ପଡୁଛି। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ସାରଳା ଦାସଙ୍କ ବିଷୟରେ କହୁଥିଲି, ତାଙ୍କ ବାଣୀକୁ ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ବୟାନ କରୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଏକ ଅନୁବାଦକ ଭୂମିକାରେ ଥାଏ। ମୋ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସଭ୍ୟତା ଅନ୍ୟ ଏକ ସଭ୍ୟତାକୁ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଉଥିଲା।

ଏହି ଅନୁଭୂତି ମୋତେ ଶିଖାଇଲା ଯେ ଅନୁବାଦ ହେଉଛି ଏକ ସେତୁସୂତ୍ର। ଯେପରି ଏକ ନଦୀର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ସେତୁ ଆବଶ୍ୟକ, ସେହିପରି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଯୋଗକରିବା ପାଇଁ ଅନୁବାଦ ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ସେତୁ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱର ଲୋକଙ୍କୁ ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ନିଏ। ଏହା ବିନା ଆମେ କେବଳ ନଦୀର ଏପାରି ଠିଆ ହୋଇ ଓପାରର ସୁନ୍ଦରତାକୁ ଦେଖିପାରିବା, କିନ୍ତୁ ଉକ୍ତ ସୁନ୍ଦରତାକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା ନାହିଁ।

ଆଜିର ଏହି ଜଗତୀକରଣର ଯୁଗରେ, ଅନୁବାଦର ଆବଶ୍ୟକତା ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲାଣି। ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଓ ସାମାଜିକ ମାଧ୍ୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଯଦି ଅନୁବାଦର ସେତୁ ନଥାଏ, ତାହା ହେଲେ ଆମେ ପରସ୍ପର ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବୁଝିପାରିବା ନାହିଁ। ଭାଷା କେବଳ କଥାହେବା ନିମନ୍ତେ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଭ୍ୟତାର ପ୍ରତିଫଳନ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ଆମ ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି, ଇତିହାସ, ପରମ୍ପରା ଓ ଜ୍ଞାନର ଭଣ୍ଡାରକୁ ବହନ କରି ଚାଲିଛି। ଅନୁବାଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦକୁ ବିଶ୍ୱବାସୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚାଇବା ଆବଶ୍ୟକ।

ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଅନୁବାଦ ହେଉଛି ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ମାନବ ସମାଜକୁ ଏକତ୍ର ବାନ୍ଧି ରଖିଛି। ଏହା ଭାଷାକୁ କେବଳ ଶବ୍ଦର ଅନୁବାଦ ନକରି, ଭାବନା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର ଅନୁବାଦ କରେ। ମୋର ନିଜ ଅନୁଭୂତିରୁ ମୁଁ ଏହା ଶିଖିଛି ଯେ, ଅନୁବାଦ ବିନା ବିଶ୍ୱ ଏକ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ହୋଇଥାନ୍ତା। ତେଣୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଯେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭାଷା ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତା ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଆମେ ଏକ ଛୋଟ ଅନୁବାଦକ ଭୂମିକା ତୁଲାଉ, ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର ସେତୁସୂତ୍ରକୁ ଅଧିକ ମଜଭୁତ କରିଥାଉ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଅନୁବାଦ – ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର ସେତୁସୂତ୍ର

ଅନୁବାଦ – ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଭ୍ୟତାର ସେତୁସୂତ୍ର