ଏହି ଲେଖା ଆମ ପାଇଁ ନୁହେଁ... ଏହା ତାଙ୍କ ପାଇଁ — ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ଦିର ନାହିଁ, ରଥ ଦେଖିବା ସଉଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭିତରରେ ଏକ ଠାକୁର ବସିଛନ୍ତି। ଯିଏ ନ ମାଗି ଦେଇଦିଅନ୍ତି, ଯିଏ ନ କହି ଶୁଣନ୍ତି।

ମୁଁ ଏବେ ଅନେକ ଦିନ ହେଲା ରଥଯାତ୍ରା ଦେଖିପାରୁନାହିଁ। ଭିଡ଼, ଶାରୀରିକ ଅସୁବିଧା, ଯାତ୍ରା ଦୂରତା, ସବୁଠୁ ବଡ଼ — ଜୀବନର ଅନେକ ଅନ୍ଧାର କୋଣା ମୋତେ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି। କେବେ କେବେ ଲାଗେ, ଠାକୁର ମୋଠାରୁ ଦୂର ଚାଲିଗଲେ। ଭକ୍ତି ମାନି କେବଳ ଭଜନ କିମ୍ବା ମନ୍ଦିର ଯିବା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ମନ ଶୂନ୍ୟ ହୁଏ, ଆଖି ଭିଜିଯାଏ, ଓ ଅନ୍ତର କାହାକୁ ଗୁହାରି କରିବାକୁ ଖୋଜେ — ସେଥିରେ ଠାକୁର ବସିଥାଆନ୍ତି।

ଏକ ଦିନ, ବର୍ଷା ହେଉଛି। ମୁଁ ବାଲକୋନି ରେ ବସିଥିଲି, ଜଳଧାରା ଝରିପଡ଼ୁଛି, ନିରବତା ଲାଗିଛି ମନରେ। ଏକ ଶବ୍ଦ ଭିତରକୁ ଆସିଗଲା — ମନ୍ଦିର ର ଘଣ୍ଟି, ହୋଇପାରେ ମୋ ଅନ୍ତର ର ଅନୁଭୂତି। ଏକ ଜଣାପରିଚିତ ଅନୁଭୂତି ମୁଝି ଯାଉଥିଲା — ମୁଁ ଜଣେ ଭକ୍ତ ନୁହଁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭିତରରେ କିଛି ମୋତେ ତାଙ୍କ ସହ ମିଳାଉଛି।

ମୋ ଠାକୁର ଗୁଣ୍ଡିଚା ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରି। କିନ୍ତୁ ମୋ ଭିତରେ ତ ରଥଯାତ୍ରା ହେଉଛି ପ୍ରତିଦିନ। ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଦୁଃଖରେ ଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ନିଜକୁ ହରାଇ ଦେଖିଥାଏ, ତାଙ୍କୁ ଶୁଣିପାରିଥାଏ। ଜଣେ ବନ୍ଧୁ, ଜଣେ ସାନ୍ତ୍ବନାଦାତା ଭଳି — ଯିଏ ଚୁପ ଚାପ ମୋ ଭିତରେ ବସିଯାଆନ୍ତି।

ମୋ ଜୀବନର ଏକ ଅନ୍ଧକାର ଅନୁଭୂତି ଯେଉଁଠି ମୁଁ ସବୁ ହାରିଦେଇଥିଲି — ସେଠି ଠିକ୍ ସେ ଦିନ ମୋ ମନ ଅନ୍ଧକାର ଘର ଭିତରୁ ଗୋଟିଏ ଆଲୋକ ଲାଗିଗଲା। ମୁଁ ବୁଝିପାରିଲି — ଠାକୁର ମନ୍ଦିର ରେ ନୁହଁ, ରଥ ଉପରେ ନୁହଁ — ସେ ଆସିଛନ୍ତି ମୋ ମନ ଘର ଭିତରେ।

ରଥଯାତ୍ରା କେବଳ ରଥ ଟାଣିବା ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ନିଜ ଭିତର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଆଲୋକ ଦେବା ଯାତ୍ରା। ଠାକୁରଙ୍କ ଆଖିକୁ ଦେଖିବା,ରଥ ଟାଣିବା ଭକ୍ତି ନୁହଁ, ତାଙ୍କ ଭାବ ଅନୁଭବ କରିବା ହେଉଛି ଏହି ଯାତ୍ରା ର ସାର୍ଥକତା।

**ମୁଁ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ — ଦୁଇଜଣ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ମୋ ଅନ୍ଧକାର ର ଆଲୋକ ହେଉଛନ୍ତି ସେ। ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ନିଜକୁ ହରାଇ ଦେଖିଥିଲି, ସେ ଆସି ମୋତେ ଧରିଥିଲେ। ମୁଁ ନ ଦେଖିଥିଲି ତାଙ୍କୁ, କିନ୍ତୁ ସେ ଆସିଥିଲେ।**

ଭୂମିକା ମହାରଣା
ଖାଗପୁର

ଅନ୍ଧାର ଭିତରୁ ଆସିଥିବା ଆଲୋକ —

ମୋର ଜଗନ୍ନାଥ