କିଏ କହୁଛି ସମୟ ବଦଳୁଛି, ମାନସିକତା ବଦଳୁଛି ,ସମାଜ ସଂସ୍କାର ହେଉଛି ,ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସର ଅନ୍ତ ହୋଇଛି ,ସବୁ ଭାଷଣରେ ଖବରକାଗଜରେ। ଅସଲ ଜୀବନରେ କିଛି ବଦଳି ନାହିଁ। ଆଜି ବି ଯୌତୁକ ଜୁଇ ଜଳୁଛି। ଆଜିବି ଅଲକ୍ଷଣି ଅପଦସୀ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି। ଆଜି ବି ଶୁଭକର୍ମରେ ନିସନ୍ତାନ ବିଧବାମାନଙ୍କୁ ବାରଣ ରହିଛି। ସମାଜର ଠିକାଦାରମାନେ ଭାଷଣରେ ଗୋଟେ କଥା ଘରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ କଥା କହନ୍ତି ।ଶହଶହ କନ୍ୟାଭ୍ରୂଣ ହତ୍ୟା ହେଉଛି ।ଜନ୍ମ କଲାପରେ ବି କନ୍ୟା ସନ୍ତାନକୁ ରାସ୍ତାକଡ଼ରେ ଛାଡିବା ଘଟଣା ପ୍ରତିଦିନ ଖବରକାଗଜରେ ବାହାରୁଛି। ଟିଭିରେ ସମାଚାର ପ୍ରଚାର ହେବା ପରେ। ଆହାଃ ଉହୁଁ କହିବା ଲୋକ ମାନଙ୍କୁ ପଚରା ଯାଏ ,ଏକନ୍ୟାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବ କିଏ କେହି ସହୃଦୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଅଛି? ଶହେ ଲୋକ ଭିତରୁ ଜଣେ ବି କେହି ବାହାରିବା କଷ୍ଟ।କୋଉ ବି ଗଛକୁ ତା ଫଳ ପିତାଲାଗେ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସମାଜ ଆଉ ଏଠି ଅସୁରକ୍ଷିତ ନାରୀ ଙ୍କର ଅସ୍ଥାକୁ ଦେଖି ନିଜେ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ ମାଆ ବି ଚାହୁଁଛି ଝିଅଟି ଜନ୍ମ ନହେଉ। ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳରୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ। ଟିକେ ବଡ଼ ହେଲେ ବାପା ଭାଇଙ୍କ ର ତାଗିଦ୍। ଆଉ ବାହାହେଲେ ଶାଶୁ ଘର ଲୋକଙ୍କର କଟକଣା ଶାଶୁଘର କଥା ତ କହିଲେ ନସରେ ସ୍ୱମୀ ଶଶୁର ଙ୍କ ପରେ ,ନିଜ ଜନ୍ମ କରିଥିବା ପୁଅର ବି ତାଗିଦ ସହିବାକୁ ପଡ଼େ। କୁସଂସ୍କାର ଓ ରିତି ନୀତି ନୀତିନିୟମର ବେଡ଼ି ତ ନାରୀ ପାଦରେ ସୃଷ୍ଟି ର ଆବହମାନରୁ ପଡ଼ିଚି ।ମାତା ସୀତାଙ୍କୁ ବି ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ଦେବା, । ବନବାସ କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା ,ସେ ପୁଣି ଗର୍ଭବତୀ ଥିବା ସମୟରେ ।ଏଇତ ସମାଜ ଆଉ ସମାଜରେ ଅପୁତରିକ ହେବା ଗୋଟେ ବଡ଼ ଦୋଷ ।ଏମିତି ଏକ କଥା କହୁଛି ଶୁଣିଲେ ଆଖିରେ ଲୁହ ରହିବନି।

............

ଆଜି ଭଦଭଦଳିଆ ଙ୍କ ରଡ଼ି ମୀନାର କାନକୁ ଅତିଷ୍ଟ କରି ପକାଉଛି। ଆଜି ବହୁତ ଡେରି ହେଇଗଲା ବୋଧେ ଏ ପକ୍ଷୀ ଗୁଡିକ ଙ୍କ କାକଳି ସହ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ମିନାର।ଭଦଭଦଳିଆ ରାବ ତ ତାର ପ୍ରିୟ ସାଥି। ରାତିପାହିବାକୁ କେଇଦଣ୍ଡ ଥିବ ଶେଯ ଛାଡ଼ି ଦାଣ୍ଡ ବାହାରେ ଛଡ଼ା ପାଣି ମୁନ୍ଦାକ ଛିଞ୍ଚି ଖଡ଼ିକା ମୁଠା ବୁଲାଇ ଆଣି ,ଆସି ଝଟପଟ ପାଣିରେ ବୁଡି ଆସି ଘର କଣରେ ପଶିବା ନିତିଦିନିଆ ଘଟଣା। ଆଜି କିନ୍ତୁ ଟିକେ ଡେରି ହେଇଗଲା ଶୀଘ୍ର କାମ ନ ସରିଲେ ଯଦି କିଏ ହାବୁଡେ ପଡି ଗଲା ତ କଥା ସରିଲା ।ସିଏ ତ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କହିବ ,ଘର ଲୋକ ବି ଛାଡ଼ିବେନି ।ଏମିତି ଭାବି ମୀନା ଦାଣ୍ଡ କବାଟ ଖୋଲି ଆଗ ପଡ଼ିଶା ଘର ଦ୍ୱାର ଓ ଗାଁ ଦାଣ୍ଡ ଆଡକୁ ଡରି ଡରି ଚାହୁଁଛି କି କୋଉଠି କେହି ନାହାନ୍ତି ତ ,ତା ମୁହଁ ଦେଖିଲେ କାଳେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦିନ ଖରାପ ହୋଇଯାଏ ।ଅପୁତ୍ରିକ ହେବର ଦାଗ ତା ମୁଣ୍ଡ ରେ ଲାଗିଛି ନା। ଝଟପଟ କରି ବାସିପାଇଟି ସରାଇ ଘରଭିତରକୁ ପଶିଗଲା, ପରେ ଯାଇ ନିଃଶ୍ୱାସ ମାରିଲା।ନିଃଶ୍ବାସ ଘର ଧରୁନଥାଏ ବାହାରୁ କାହାର ଡାକ ଶୁଣି ଚମକି ପଡ଼ିଲା ତା ନଣନ୍ଦ ଚିତ୍କାର କରି କହୁଛି ଆଜି ଛଡ଼ା ପାଣି ପଡିଛି ନା ନାହିଁ । ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଦାଣ୍ଡରେ ପଡିଛି ।କେମିତି ଝାଡୁ ମରା ହେଇଛି କି ।ଉପରମୁହିଁ ଅଖିରେ କଣ ଶୁଖୁଆକଣ୍ଟା ବାଜିଛି ନା କଣ ।ଏତକ ଶୁଣି ମୀନା ଧିରେ କଣ୍ଠରେ କହିଲା ,ଆଜି ଉଠିବା ଡେରି ହେଇଗଲେ ତର ତର ହୋଇ ଝାଡୁ ମାରିଲେ କଣ ହୋଇଥିବ ।ଫେଣେ ଫେଣେ ଉତ୍ତର ଦଉଛି ,ତୋ ଜିଭର ହାଡ ହେଇଗଲାଣି । ଚୁପ୍ କରି ଚା କରି ବୋଉକୁ ଦେଇଆ ,ସିଏ ସାଡେ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ବସିଥିବା।ଗରମ ପାଣି ରେ ଟିକେ ତଣ୍ଟି ଓଦା ହବା ଆଗରୁ ତୋ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ ତାର ବି ଦିନ ଖରାପ ହୋଇଯିବ ।ଦୁଆରମୁହଁରେ ପାଣି ଢାଳ ଥୋଇଦେଇ "ମିନା "ଚା ଧରି ଘର କବାଟରେ ଠକ୍ ଠକ୍ ଶବ୍ଦ କଲା ।ଶାଶୁ ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ହାତ ବଢେଇଲେ ହାତକୁ ଚା ଗ୍ଲାସ୍ ଟିକୁ ଧରେଇ ଦେଇ ଆସି ରୋଷେଇ ଘର କବାଟ। କଣରେ ଲୁଚି କରି ଠିଆହେଲା। ଚା ପିଇ ସାରିବା ପରେ,ବାହାରକୁ ଆସି ତା ଶାଶୁ ଶଶୁର ମୁହଁ ଧୋଇବେ, ତାପରେ ଯାଇ ଯିଏ ବାହାରକୁ ବାହାରିବ ।ନହେଲେ ଯଦି ମୁଁ ଧୋଇବା ଆଗରୁ ମିନା ର ମୁହଁ ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ପଡିଗଲା, ତାଙ୍କ ଦିନ କଥାଛାଡ।ତାଙ୍କ ଦିନ ଖରାପ ହେବ କି ନାହିଁ ଜଣା ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସେଦିନ ମିନାର କପାଳ ଫାଟିଲା ।ଗାଳି ଶୁଣିଶୁଣି ଦିନଯିବ ଉପାଷ ତ ତା କପାଳ ରେ ଲେଖା। ଘର କୋଣରେ ଲୁଚି ବସିଥାଏ ଭାବି ଚାଲିଥାଏ,ବିଗତ ଦିନ ମାନଙ୍କରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣାର କଥା।ଭାଗ୍ୟ କଥା ଭଲ ଯୋଗ୍ୟ ଚାକିରିଆ ପାତ୍ର ଦେଖି ଏକୋଇଶି ନ ପୂରୁଣୁ ମୀନାର ବାହାର କରିଦେଲେ ଶାଶୁଘର ନିତି ନୀତି ବିଧିବିଧାନ ମାନି ଚଳିବା ସହ ଚୁପ ରହି ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣିବା ,ବଡ଼ମାନଙ୍କ ଗାଳି ହେଉ କି ସାନମନ ଙ୍କ ଦୋଷାରୋପ, ସବୁ ସହିବାକୁ ହେବ ।ବିନା ଦୋଷରେ ଦୋଷୀ ହୋଇ କାଠଗଡ଼ାରେ ଠିଆ ହେଲା ପରି, ସବୁ କଥା କୁ ମୁଣ୍ଡ ପୋତି ସହିଲା ପରେ ଵି ଦଣ୍ଡବିଧାନ ତାର ପାଇଁ। କେତେବେଳେ କଣ ପାଇଁ ଦୋଷୀ ହେବ ସେକଥା ବି ତାକୁ ଜଣାନାହିଁ ।ଏହିସବୁ ତ ସାଧାରଣ କଥା ବାହାର ଦୁଇ ବର୍ଷ ପୁରିଲା କାହିଁକି ପିଲା ହେଲାନାହିଁ ବାଞ୍ଝ ଟା ନା କ'ଣ।ଏହିପରି କଟୁ ମନ୍ତବ୍ୟ ଶୁଣିବାକୁ ପଡେ ଏହାପରେ ବର୍ଷ କୁ ପରେ ଝିଅ ଜନ୍ମ ହେଲା ,ଗଲା ।ସେହି ଦିନ ରୁ ତ ଗଞ୍ଜଣା ଅଧିକ ବଢିଗଲା ଗୋଟିଏ ପେଟ ଖାଉଥିଲା ,ଏବେ ଦିଇଟା ପେଟ ଖାଇବ ବଂଶର ବଢିବାର ନାହିଁ ଝିଅ ଟେ କୂଳର ବିହନ ହେବ। ଏମିତି ବିଭିନ୍ନ କଥା,ଘର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଥା ଶୁଣି କେହି ବି ସକାଳୁ ତ ମୁହଁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ ।ସେଇଟା ଅପୁତ୍ରିକ ସେଇଟା ମୁହଁ ଚାହିଁଲେ ଖାଇବାକୁ ମିଳିବନି ।ସମସ୍ତେ ସକାଳ ଖାଇବା ଖାଇ ସାରି ଘର ବାହାରକୁ ଆସନ୍ତି । ସମସ୍ତ ଙ୍କ ଶୋଇବା ଘର ବାହାରେ ପାଣି ରଖି ଦେଇ କବାଟର ଶବ୍ଦ ଦେଇ ଲୁଚିଯାଏ ।ଚା ଜଳଖିଆ ରଖି ପୁଣି ରୋଷେଇ ଘର କୋଣରେ ବସି ରହେ ଖାଇବା ସରିଲା ଯାଏ । ଦିନେ ଏମିତି ହେଲା ସବୁଦିନ ପରି ଚା ପାଣି ଜଳଖିଆ ରଖି ଲୁଚି ବସିଥାଏ। ଚା ଧରି ଗପ କରି ଚା ପିଇବା ସମୟରେ ଶାଶୁଙ୍କ ର କାଶ ହେଲା ଚାଗ୍ଲାସ ଟି ହାତରୁ ଖସି ପଡ଼ିଲା। ସେଦିନ ଦୋଷ ହେଲା ସେ ଅଲକ୍ଷଣିର ପିନ୍ଧାଲୁଗା କାନି ଟା ପରା ବାହାରକୁ ଦିଶୁଥିଲା ।ସେଇଥିପାଇଁ ଆଜି ଚା ବି ପିଇ ହେଲାନି ।ଆଉ କଣ ଦିନମାନ ମିନାର ରକ୍ଷା ଅଛି ,ଘରେ ସମସ୍ତେ ଚାରି ପରସ୍ତ ଖାଇ ସାରିବା ପରେ ଦ୍ୱିପହର ବେଳକୁ ବାସି ପଖାଳ ବାଇଗଣ ଭର୍ତା ଟିକେ ଧରି ବସି ଆଖିରୁ ଲୁହ ଗଡ଼ି ଯାଉଥାଏ ସେପଟୁ ଶଶୁର ରହୁଛନ୍ତି ଦେଖୁନ କଂସା ମାଡିମୁଡି ଭାତ ଭର୍ତି କରି ଆଣିଛି ଟୋପାଏ ପାଣି ନାହିଁ ଶଶୁର ବି କହୁଛନ୍ତି ,ପାଣି କଣ ପଇସା ଦିଆହୋଇ କିଣା ହୋଇଛି ସେ ତାକୁ ଖାଇବ।କିଣା ଜିନିଷ ଜିନିଷ ଖାଇବା ମାଗଣା ଜିନିଷ ରେ କଣ ପେଟ ପୂରେ ।ଏପରି ମନ୍ତବ୍ୟ ଶୁଣିବି ଡରିମରି ଝଟପଟ କରି ଖାଇଦେଇ ଉଠି ଆସିଲା ନହେଲେ ଆସି ଗୋଇଠା ମାରି ଭାତ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ ଯେ ତାକୁ ହିଁ ଓପାଷ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।ଅପୁତ୍ରିକ ହେବାର ଦାଗ ଲାଗିବା ଆଗରୁ ଚାରି ଥର ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରାଇଛନ୍ତି। ସରକାରଙ୍କ କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶିଶୁ ଭ୍ରୁଣ ଚିହ୍ନଟ କରି ଗର୍ଭ ନଷ୍ଟ କରିଦେବେ ଯେତେ ନେହୁରା ନିମନ୍ତେ କିଛି ମାନିବେନି ଶେଷଥର ଲୁଚିକରି ଏମିତି ଭ୍ରୁଣ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସମୟରେ।ହଠାତ ପୋଲିସ ସାଇରନ୍ ଶୁଣି ଡାକ୍ତର ତାଙ୍କ ସହକାରି ମେସିନ ଉଠେଇ ପଳେଇ ଗଲେ କହିଲେ ଟିକେ ପରେ ପୋଲିସ ଯାଇ ସେଥିରୁ କିଛି ସମୟରେ ଏମିତି କଣ ସବୁ ଭୁଲ ଭାଲ ରିପୋର୍ଟ ଦେଲେ ଯେ ପୁଅଟେ କୁ ନଷ୍ଟ କରି କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି ରହିଲା। ନା ତା ପରେ ଡାକ୍ତର କହିଲେ ଏଥର ମାତୃତ୍ଵ ଲାଭ ସୁଯୋଗ ହରାଇ ବସିଛି ।ଡାକ୍ତରଖାନାରୁ ଆସିବା ପରେ ଅପୁତ୍ରିକ ଦାଗ ତା ମୁଣ୍ଡରେ ଲାଗି ଯାଇଥିଲା ସେବେଠାରୁ ସେ ବାହାରର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଦେଖିନାହିଁ।

ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସୁଥିବା ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ବଳେଇ ଦେବାକୁ ବାହାରକୁ ଗଲେ କହିବେ ଯାହା ତୋ ମୁହଁକୁ ଦେଖିଯିବୁ କଣ ବାଟରେ ଆକ୍ସିଡେଣ୍ଟ ହେବନି ତୁ ଘରକୁ ଗଲେ ଆମେ କୋଉ ପୁତ୍ରବତୀ ର ମୁହଁ ଦେଖି ଯାତ୍ରା ଅନୁକୂଳ କରି ବୁ।ଏପରି କଥା ତ ତାର ଦେହସୁହା ହେଇଗଲାଣି। ବିଜ୍ଞାନ ଏତେ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛି ସରକାର ସମସ୍ତ ପୁଅ ଝିଅ ସମାନ କହୁଛନ୍ତି ।ଝିଅମାନେ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗେଇ ଗଲେଣି ହେଲେ,ଏବେ କେତେ ଜାଗାରେ ଏପରି ମାନସିକତା ରହିଛି ।ଆଜିବି ମୀନା ବଞ୍ଚିଛି ଆଉ ତା ମୁଣ୍ଡରୁ ସେଦାଗ ଏପରିକି ତାର ମୁଣ୍ଡରେ ଏମିତି ଅପୁତ୍ରିକ ହେବାର ଧାରଣା ପସିଚି ଯେ କିଛି ଭଲ କାମ ହେଲେ ନିଜକୁ ଲୁଚାଇବାକୁ ଶତ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି ।ପ୍ରତି ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଡାକେ ପ୍ରଭୁ ମୋ କାହାର କିଛି ଅନିଷ୍ଟ ହୁଏ ଏମିତି ବସି ଭାବୁ ଭାବୁ କେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସି ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ହେଲେଣି ଜଣାନାହିଁ ଝରକା ପାଖରୁ ପଡିଶା ଘର ବୋହୁ ଡାକ

ଦେଲା ମିନା ଅପା କିଛି ଲଗେଇ ଖାଇବା ପାଇଁ କରିଛ କି ଦେଲ ଟିକେ ମୋ ପୁଅ ଖାଇ ସ୍କୁଲ ଯିବ ।ହଠାତ୍ ଭାବନା ରାଜ୍ୟରୁ ବାହାରି ଆସି ମି ନା କହିଲା ଆଳୁଭଜା କରିଥିଲି ରୁଟି ସହ ଖାଇଲେ ସେଥିରୁ ଟିକେ ନେଲେ ଚଳିବ। ହଁ ଦିଅ।ସେଥିରୁ ଟିକେ ଭଜା ଦେଇ ମୀନା ଉଠି ପୁଣି କାମରେ ଲାଗିପଡିଲା । ବାହାରପଟୁ ବାହାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଝରକା ଫାଙ୍କରେ ବାହାରକୁ ଚାହୁଁଚାହୁଁ ଶୁଣି ବାକୁ ପାଇଲା,

କିଏ କହୁଛି ଏଇ ବାଟ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ଚାଲ ଏ ଘର ଅତିକ୍ରମ କଲେ ଯାଏଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏ ଘର ବୋହୁ ପରା ଅପୁତ୍ରିକ ତା ମୁହଁ ଚାହିଁଲେ ଯଶ ମିଳିବ ନାହିଁ। ଏତକ ଶୁଣି ମୀନା।ଝରକାର କବାଟକୁ ଆଉଜି କାନ୍ଥ ପାଖରେ ବସିପଡ଼ିଲା ଆଖି ଦୁଇଥର ଝରଣା ପରି ଝରି ଚାଲିଥାନ୍ତି।ଝରକା ସେପଟୁ କୁ ଖୋଲି ଚାହିଁବା ପାଇଁ ସାହାସ ତା ପାଖରେ ନାହିଁ।ସିଏ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ। ସମାଜ ର ଏକୁତ୍ସିତ ମାନସିକତାର ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବେ ହବ।

ଲିଳା ମୟୀ ଦାଶ

କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା।

ଅପୁତ୍ରିକ

(A puteika) ଏକ ସତ୍ୟ ଘଟଣା ଉପରେ ଆଧାରିତ