ପୁରୀର ଗଗନଚୁମ୍ବୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଗୋପପୁର, ବାହାରେ ତିନି ବିରାଟ ରଥ – ନନ୍ଦିଘୋଷ, ତାଳଧ୍ୱଜ, ଦେବଦଳନ। ସୁନା, ରୁପା, ରଙ୍ଗୀନ କାଠରେ ଖଚିତ, ଯେମିତି ସ୍ୱୟଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅବତାର ନେଇଛନ୍ତି। ମାଘ ମାସର ତପନ-କାଳିନ ଆଦ୍ରତା ବାୟୁକୁ ଚିରି ପଡୁଛି ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ୱନି। କିନ୍ତୁ, ୨୦୨୫ର ଏହି ରଥଯାତ୍ରା ପୂଜାର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ କଳଙ୍କ ବହନ କରି ଆସୁଛି – ଏକ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ଅପ୍ରୀତିକର ଛାଇ ଯାହା ପବିତ୍ରତାକୁ ଘୋଡାଇ ପକାଉଛି।

ପ୍ରଥମ କଳଙ୍କ ବିସ୍ଫୋରଣ:
ବେପାରିକୀକରଣ ଓ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଚାରର ଅତ୍ୟାଚାର । ରଥପଥ ଦୁଇପଟେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ଦେବଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଧାଡି ହୋଇ ବସିଥାଆନ୍ତି, ସେହି ସ୍ଥାନ ପରିଣତ ହୋଇଛି ବିଜ୍ଞାପନର ମେଳା ଓ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପତାକାର ରଙ୍ଗାରଙ୍ଗୀ ମେଦିନୀରେ। ବିରାଟ ବ୍ୟାନର୍, ଫ୍ଲେକ୍ସ, ଡିଜିଟାଲ ପରଦା – ଯେଉଁଠି ଦେବତାଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଚିହ୍ନିତ ହେଉଛନ୍ତି ରାଜନେତା ଓ ବଡ ବଡ କମ୍ପାନୀର ଲୋଗୋ। ଭକ୍ତଙ୍କ ଭାବନା ଓ ଆସ୍ଥାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏହି ବେପାର ଓ ରାଜନୀତି ରଥଯାତ୍ରାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆତ୍ମାକୁ ଦୂଷିତ କରୁଛି।

ଦ୍ୱିତୀୟ କଳଙ୍କ:
ପରିବେଶ ଓ ପରିଚାଳନାର ଘୋର ଅବହେଳା। ରଥଟାଣା ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ – ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, ଖାଦ୍ୟ ପ୍ୟାକେଜିଂ, ପାନମସାଲା ପୋକେଟ୍, ପତ୍ର, ଆବର୍ଜନାର ବିଶାଳ ପର୍ବତ। ପବିତ୍ର ରଥପଥ ହେଉଛି ମଇଳାର ଖାଲ। ସ୍ୱଚ୍ଛତାକର୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରୟାସ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏତେ ଦୁର୍ବଳ ଯେ ତାହା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହା କେବଳ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ନୁହେଁ, ଏକ ପବିତ୍ର ପରମ୍ପରା ପ୍ରତି ଅସମ୍ମାନର ପ୍ରତୀକ।

ତୃତୀୟ କଳଙ୍କ:
ଭୀଡ଼ ପରିଚାଳନାରେ ଦାରୁଣ ବିଫଳତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା। ଭକ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଅପାର, କିନ୍ତୁ ତାହା ପରିଚାଳନା ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ। ରଥପଥରେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭିଡ, ଟ୍ରାଫିକ୍ ଅରାଜକତା, ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ ଯୋଗୁଁ ଦୁର୍ଘଟଣା ଓ ଆଘାତ ଲାଗିବାର ଆଶଙ୍କା ବଢିଛି। ପୋଲିସ ବଳ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଯୋଜନା, ସଂଖ୍ୟା ଓ ଜନସଚେତନତାର ଅଭାବ ଏହାକୁ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପରିଣତ କରୁଛି। ଭକ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସୁଖସୁବିଧା ପ୍ରତି ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଉଦାସୀନତା ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଛି।

ଚତୁର୍ଥ କଳଙ୍କ:
ମୂଳ ପରମ୍ପରା ଓ ଭାବନାର କ୍ଷୟ। ରଥଟାଣା ପୂର୍ବରୁ ରାଜନୈତିକ ନେତାଙ୍କର ମିଡିଆ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖାଦେଖି ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦେବା, ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଦେଉଛି। ଯାତ୍ରା ହେଉଛି ଏକ ଜନସମାଜର ଉତ୍ସବ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ସାଧାରଣ ମାଣିଷର ସ୍ଥାନ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଉଛି। ଆଧୁନିକତା ଓ ଭିଡର ଚାପରେ ପ୍ରାଚୀନ ରୀତିନୀତି, ଭକ୍ତିର ସରଳ ଅନୁଭୂତି ଯେପରି ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

ଶେଷରେ
ଅନୁଷ୍ଠାନିକ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ଅଭାବ, ଏସବୁ ସମସ୍ୟା ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁତ୍ୱଶାଳୀ ସଂସ୍ଥାଗୁଡିକ ପ୍ରକୃତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରୁ ନାହାନ୍ତି। ନିଷ୍କ୍ରିୟତା, ଅଦକ୍ଷତା ଓ କେବଳ ଚାକିରି ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ଏହି କଳଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ।

ତେଣୁ, ୨୦୨୫ର ରଥଯାତ୍ରା ହେଉଛି ଏକ ବିରୋଧାଭାସ। ବାହ୍ୟ ଆଡମ୍ବରରେ ଏହା ଦୀପ୍ତି ମାନ, କିନ୍ତୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣରେ ଅନେକ କଳଙ୍କରେ ଲିପ୍ତ। ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ରଥ ଯେପରି ଆଜି ଏହି ମାନବୀୟ ଦୁର୍ବଳତା, ଲୋଭ ଓ ଅବହେଳାର ଭାର ଟାଣି ନେଉଛନ୍ତି। ଭକ୍ତି ଓ ପରମ୍ପରା ଉପରେ ବେପାର, ରାଜନୀତି ଓ ଅରାଜକତାର ଏହି ଆଘାତ ପଡିବା ଆଗରୁ ଜାଗ୍ରତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ନଚେତ୍, ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରା ନିଜର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହିମାକୁ ହ୍ରାସ କରି କେବଳ ଏକ ଭିଡଭର୍ତ୍ତି ପର୍ବ ବା ରାଜନୈତିକ ମେଳାରେ ପରିଣତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହି କଳଙ୍କ ଧୋଇଦେବା ହେଉଛି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ। ଏହି ପବିତ୍ର ଯାତ୍ରା ଯେପରି ପୁନର୍ବାର ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମୟ ହେବ।

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ
ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼
ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ରଥଯାତ୍ରା - ୨୦୨୫

ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ରଥଯାତ୍ରା - ୨୦୨୫