ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଓଁ ନମଃ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ

ନାରାୟଣଂ ନମସ୍କୃତ୍ୟ ନରଂଚୈବ ନରୋତ୍ତମଂ

ଦେବୀଂ ସରସ୍ୱତୀଂ ବ୍ୟାସଂ ତତୋଜୟ ମୁଦୀରୟେତ୍।

ମୂକଂ କରୋତି ବାଚାଳଂ ପଙ୍ଗୁଂଲଙ୍ଘୟତେ ଗିରିଂ।

ଯତ୍ କୃପା ତମହଂ ବନ୍ଦେ ପରମାନନ୍ଦ ମାଧବଂ।

ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରମୁଖ ଭକ୍ତ କବି ତଥା ଓଡିଆ ଭାଗବତର ପ୍ରଣେତା ଅତିବଡ଼ି ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ।

ସେ ସମୟର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଦିନ ଭାଗବତ ପଢାହୁଏ। ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଙ୍କ ପିତା ଭଗବାନ ଦାସ ସେଠାରେ ଭାଗବତ ପଢୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅନ୍ତେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ସେତେବେଳେ ଭାଗବତ ସଂସ୍କୃତ ରେ ପଢାଯାଉ ଥିଲା। ଭକ୍ତ ମାନେ ଶୁଣନ୍ତି। କିଛି ବୁଝନ୍ତି ଆଉ କେତେକ ଖାଲି ଶୁଣି ଆସନ୍ତି। ସଂସ୍କୃତ ପଢ଼ିବା ବୁଝିବା ଏତେ ସହଜ ନଥିଲା। ଗାଁଉଲି ମୁରୁଖ ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଟି ସେବା କୁଆଡୁ ବୁଝନ୍ତା।ଲୋକେ କୁହନ୍ତି ଭାଗବତ ଶୁଣିଲେ,ପଢ଼ିଲେ ମୁକ୍ତିଲାଭ ହୁଏ। ଏ ମାୟା ସଂସାର ର ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ରୁ। ସେଥିପାଇଁ ପୁଅ ପାଖରେ ଅଳି କରିଥିଲା, ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ଯଦି ଓଡିଆରେ ଲେଖା ହୁଅନ୍ତା, ମଣିଷ ଟିକେ ଶୁଣି ବୁଝି ପାରନ୍ତା ଏତିକି କଥା ରେ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମୂଳ ସଂସ୍କୃତ ଭାଗବତକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ କରିବା। ଏହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଅନୁବାଦ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମୂଳ ଭାବକୁ ବଯାୟ ରଖି ଓଡିଆଭାଷା ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି।ଯାହା ପଢ଼ିବା ଶୁଣିବା ଓ ବୁଝିବାରେ ସହଜ ହେବ।

(ଏସବୁ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ଜାଣିନାହିଁ , ଯାହା ଶୁଣାଯାଏ ବା ଶୁଣା କଥା ଏହାଭୂଲ୍ ବି ହୋଇଥାଇ ପାରେ।)

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ହେଉଛି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ, ଯାହାର ରଚନା ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି। ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ମହାନ ସାହିତ୍ୟ ତଥା ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ କରାଯାଏ। ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଅଷ୍ଟାଦଶ ପୁରାଣର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଓ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ପରମ୍ପରାରେ ଏହାର ଅପାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି। ଏହାର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ ତାର ମୂଳ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସମୁଦ୍ରୀକ ରଖି ଓଡ଼ିଆ ସମାଜରେ ନୂତନ ଜ୍ଞାନ ଓ ଧାର୍ମିକତାର ଆଲୋକ ବିକିରଣ କରିଛି।

ଧାର୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

1.ଭକ୍ତି ଓ ଧାର୍ମିକ ଶିକ୍ଷା:

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଧାର୍ମିକ ଶିକ୍ଷାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିର କାହାଣୀ ଓ ଗ୍ରନ୍ଥସମୂହ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତିମାର୍ଗରେ ନେଇ ଯାଇଥାଏ। ଭାଗବତର ପ୍ରଥମ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ କାହାଣୀ ଓ ତାଙ୍କର ଶୈଶବ ଗାଥାରେ ଭକ୍ତି ଓ ଅନୁସରଣୀୟ ଜୀବନର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦିଆଯାଇଛି।

ନମଇଁ ନୃସିଂହ ଚରଣ। ଅନାଦି ପରମ କାରଣ।

ଶୁକ ମହାମୁନି ପରୀକ୍ଷିତ ରାଜା ଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରି ବୈକୁଣ୍ଠ ଧାମକୁ ଯିବାର ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।

2. ଧର୍ମ ଓ ନୀତି

ଭାଗବତର ଶ୍ଳୋକଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମ ଓ ନୀତି ଶିକ୍ଷାର ଶ୍ରୋତ ଭାବେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଧାରଣ କରିଥାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଜୀବନ ଶୈଳୀ ଓ ଧାର୍ମିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଚିତ୍ରଣ ମିଳେ, ତାହା ଆମେ ଆଜିକାଲି ଜୀବନରେ ଆଦର୍ଶ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବା।

3. ବିଷ୍ଣୁ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଭକ୍ତିପଥ

ଭାଗବତରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜୟଗାନ କରାଯାଇଛି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦଶାବତାର କାହାଣୀ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ରୂପାକରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିର ଅର୍ଥବ୍ୟାଞ୍ଜନା କରାଯାଇଛି। ଏହି କାହାଣୀମାନେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମନକୁ ପରିଶୋଧନ କରି ବିଷ୍ଣୁ ତତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରତି ବିଶ୍ବାସ ଓ ଭକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତି ର ଗାଥା ଯାହା ଅତିବ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ।ତାହା ଏହି ଭାଗବତକୁ ପାଠ ବା ଶ୍ରବଣ ଦ୍ଵାରା ମିଳିଥାଏ।

ସାହିତ୍ୟିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

1. ଭାଷାର ବିକାଶ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ମହାନ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ବିକାଶରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନେଇଛି। ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥକୁ ରଚନା କରି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଉତ୍କର୍ଷ ବିକାଶ କରିଥିଲେ।

2. ସାହିତ୍ୟର ଅର୍ଥବ୍ୟାଞ୍ଜନା

ଭାଗବତରେ ରୁପକ, ଅଲଂକାର, ଭାବ ଓ ରଚନା ଶୈଳୀ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ରସ ବିକାଶ କରିଥାଏ। ଏହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିଭିନ୍ନ କାହାଣୀ ଓ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥାପନ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ଆନନ୍ଦ ଭରିଥାଏ।

3. ଅଭିନବ ରଚନା ଶୈଳୀ

ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ରଚନା ଶୈଳୀ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗରେ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥାଏ। ତାଙ୍କର ରଚନା ଶୈଳୀ ସରଳ ଏବଂ ସ୍ଵାଭାବିକ ଥିବା ସହିତ ସାମାନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ବି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ମନେ ବୁଝାଇବାର ସକ୍ଷମ।

ସାମାଜିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

1.ସମାଜରେ ନାଇତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ

ଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥର ଉପଦେଶ ଓ ଶିକ୍ଷା ସମାଜରେ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। ଏହାର ଉପକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଜୀବନ ଓ ସଦ୍ବ୍ୟବହାର ଗଢ଼ିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା।

2. ମାନବତା ଓ ସଂହତି

ଭାଗବତର ଜୀବନ ଦର୍ଶନ ଏକ ସାମାଜିକ ସଂହତିର ଆଧାର ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଏହାର କାହାଣୀ ଓ ଶିକ୍ଷା ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ଓ

ବନ୍ଧୁତ୍ୱ, ଭାଇଚାରା ଓ ସମ୍ମାନର ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ।

3. ଶାନ୍ତି ଓ ସମରସତା

ଭାଗବତର ଶ୍ଲୋକ ଓ କାହାଣୀମାନେ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଦିଆଏ ଓ ସମରସତାର ଭାବନାକୁ ପ୍ରବଳ କରିଥାଏ। ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କର ମନେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମନ୍ୱୟର ଭାବନା ଜନ୍ମାଇଥିଲା।

ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ମହତ୍ତ୍ୱ

1. ମନସିକ ଶାନ୍ତି

ଭାଗବତର ଶ୍ଲୋକ ଓ ଗୀତ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଧୀରତା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ମନକୁ ଧୀର କରି ଯେକୌଣସି ଶଙ୍କା ଓ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ଦୂର କରିଥାଏ।ଏହା ଭକ୍ତି ରସ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସରଳ ଓ ସାବଳୀଳ ଏହାର ଭାଷା।

ନବାକ୍ଷରୀ ବୃତ୍ତରେ ରଚିତ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସହଜରେ ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱର ରେ ବୋଲାଯାଏ।

2. ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତକାର

ଭାଗବତର ଧାର୍ମିକ ବିବେଚନା ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିର ମାର୍ଗ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତକାର କରାଏ। ଏହାର ଶ୍ଳୋକ ଓ କାହାଣୀ ଆତ୍ମାର ପରିଶୋଧନ କରିଥାଏ ଓ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତୁ କହିଥାଏ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧାଡ଼ି ରେ କିଛି ନା କିଛି ତଥ୍ୟ ରହିଥାଏ।

3.ଅନୁଶାସନ ଓ ଧୀରତା

ଭାଗବତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜୀବନ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ମନକୁ ଧୀର କରି ଯଥାପାତ୍ର ଅନୁଶାସନ ଓ ଧୀରତାରେ ରଖିଥାଏ।

ସାମାଜିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍କୃତିରେ ଅବଦାନ

1. ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଭାବ

ଭାଗବତର ଶ୍ଳୋକ ଓ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଧୀରତା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବି ଉପକାରୀ।

2. ସାମାଜିକ ସମ୍ମାନ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ରଚନା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସମାଜରେ ଧାର୍ମିକ ସମ୍ମାନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ଏହା ଗାଁ ଓ ସହର ସମାଜରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଧାର୍ମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା।

3. ଭକ୍ତି ଜାଗରଣ

ଭାଗବତର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ପାଠ ସମାଜରେ ଭକ୍ତି ଜାଗରଣ କରିଥାଏ। ଏହାର ଉପକାର ଲୋକମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଦୈନିକ ଜୀବନରେ ଧାର୍ମିକତାର ଅର୍ଥବ୍ୟାଞ୍ଜନା ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ଏମିତି କି ଜୀବନର ପ୍ରତିବର୍ଷ ରେ ଭଲ ମନ୍ଦର ବିଚାର ଶକ୍ତି ଆସିଥାଏ।

4. ପରମ୍ପରା ଏବଂ ଯାତ୍ରା

ଭାଗବତର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ପାଠ ଏକ ସାମୁହିକ ପରମ୍ପରାର ଅଂଶ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହା ଗାଁ ଏବଂ ସହରରେ ଯାତ୍ରା ଓ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ସମାଜରେ ଏକ ଗୁଢ଼ ଉପକାର ଅନୁଭବ ଦେଇଥାଏ। ବହୁ ପୁରାତନ କାଳରୁ ଗାଁ ଗହଳି ମାନଙ୍କ ରେ ଭାଗବତ ଟୁଙ୍ଗି ସବୁ ରହିଛି। ଯେଉଁ ଠାରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଗାଁ ର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ମାନେ ଭାଗବତ ଶୁଣି ବା ପାଇଁ ରୁଣ୍ଡ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଗାଁର ଅବଧାନ, ପଣ୍ଡିତ, କିମ୍ବା ପାଠ ପଢ଼ା ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାଗବତ ପଢନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ମାନେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣୁ ଥାଆନ୍ତି। କଥା ରେ ପରା ଭାଗବତ ଯିଏ ବୋଲେ,ଯିଏଶୁଣେ, ଯିଏ ବୁଝାଏ ସମସ୍ତେ ଜନ୍ମ ମରଣ ଚକ୍ର ରୁ ତ୍ରାହି ପାଇ ଥାନ୍ତି। ଏମିତି ଲୋକେ ବାହାଘର ପ୍ରସ୍ତାବ ପଡ଼ିଲା ବେଳ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତି ଭାଗବତ ପଢିଜାଣିଛତ ଏତିକି ଯୋଗ୍ୟତା ଥିବା ଦରକାର। କ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ଆସନ୍ନ ଜାଣିଲେ ସମସ୍ତେ ମୁଣ୍ଡ ପାଖରେ ଭାଗବତ ପଢନ୍ତି। ଏ ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି।କି ଭାଗବତ ଯମ ଦଣ୍ଡରୁ ରକ୍ଷା କରେ।

5. ସାହିତ୍ୟରେ ଅବଦାନ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ସାହିତ୍ୟର ଅଭିନବ ଓ ଆଦର୍ଶ ରଚନା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ଭାବନା ଓ ଶୈଳୀର ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ କରିଥାଏ।

6. ଭାଷାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଅନେକ ଅଭିନବ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଶୈଳୀର ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଏକ ମହାନ ସାହିତ୍ୟ ତଥା ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅପାର। ଏହା ଭକ୍ତି, ଧର୍ମ, ସାହିତ୍ୟ, ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରୀ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ର ଉତ୍ପତ୍ତି

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ, ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟ ତଥା ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ ଓ ସମାଜରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅସମାନ୍ୟ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ଉତ୍ପତ୍ତିର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଅଧ୍ୟାୟ ରୂପେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଏହାର ଉଦ୍ଭବ କାହାଣୀ, ପ୍ରଚାର, ପ୍ରସାର ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଆଦି ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି କାହାଣୀ ଏବଂ ଏହାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଏଥି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦରକାର।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ଇତିହାସ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ପ୍ରଥମେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାକୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷାରେ ରଚିତ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ କୃତିର ଏହାର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା।

1. ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ସଂକଳ୍ପ

ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ସନ 1491 ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲାର କପିଳପୁର ଗାଁରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଶୀର୍ବାଦରେ ବେଦ, ନୀତି ଓ ସଂସ୍କୃତ ସାହିତ୍ୟରେ ନିପୁଣତା ଅଜ୍ଞାନ କରିଥିଲେ। ସେ ଦରିଦ୍ରଲୋକ ମାନଙ୍କ ଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଧାର୍ମିକ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା କରି ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତର ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଏକ ମହାନ ସାହିତ୍ୟିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଏହାକୁ ଏକ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଅନୁବାଦ କରି ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା ଆସ୍ଥା ଓ ଭକ୍ତିର ଗୁଢ଼ ଅର୍ଥବ୍ୟାଞ୍ଜନା କରି ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

2. ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ର ରଚନା

ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ପୁରାଣର ଅନୁବାଦ କରି ଏହାକୁ ଏକ ସରଳ ଏବଂ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାଷାରେ ଲେଖିଥିଲେ। ସେ ସଂସ୍କୃତର ଗୁଢ଼ ଅର୍ଥକୁ ସରଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସରଳ ଭାବରେ ବୁଝାଇ ପାରିବାକୁ ଲେଖିଥିଲେ। ଏହାର ଶ୍ଳୋକ ଓ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ସନ୍ଧାନ କରେ। ତାଙ୍କର ଏହି ରଚନା ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ କୃତି ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଅଭିନବ ପରିଘଟନା ଘଟାଇଥିଲା।

3. ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଏକ ଅସାଧାରଣ ସାହିତ୍ୟ ତଥା ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିର କାହାଣୀ ଓ ଗ୍ରନ୍ଥସମୂହ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତିମାର୍ଗରେ ନେଇ ଯାଇଥାଏ। ଭାଗବତର ପ୍ରଥମ ଦଶମ ସ୍କନ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ କାହାଣୀ ଓ ତାଙ୍କର ଶୈଶବ ଗାଥାରେ ଭକ୍ତି ଓ ଅନୁସରଣୀୟ ଜୀବନ ର ପ୍ରତି ପାହାଚରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଅଟେ।। ଏହା ଧାର୍ମିକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅସାଧାରଣ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଭାବେ ପରିଚିତ।

4.ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥାଏ ଓ ସମୁଦାୟର ମନମାନସରେ ଏକ ଗୁଢ଼ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ଏହାର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ପାଠ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଗୃହରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ସମାଜର ମାନସିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରବୃତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ର ଉତ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଏକ ସାହିତ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଜ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ଏହାର ଶ୍ଳୋକ ଓ କାହାଣୀମାନେ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିପାଟିର ଜାଗରଣ କରେ। ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ମାର୍ଗରେ ପ୍ରବେଶ କରେଇଥାଏ ଓ ସମାଜରେ ଶାନ୍ତି, ସମରସତା ଓ ଭାଇଚାରା ବୃଦ୍ଧି କରେ।

1. ସମାଜିକ ପ୍ରଭାବ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ସମାଜରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଅପରିମିତ। ଏହାର ଶ୍ଳୋକ ଓ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମ ଓ ଭାଇଚାରାର ସନ୍ଧାନ କରେ ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ ଓ ସାଧାରଣ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମାର୍ଗରେ ନେଇ ଯାଏ। ଏହା ଗାଁ ଓ ସହରରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଓ ସମାଜରେ ଧାର୍ମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ବିପୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଚାର କରିଥିଲା।

2. ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଭାବ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରଭାବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କ ମନେ ଶାନ୍ତି ଓ ସମରସତା ବୃଦ୍ଧି କରେ ଓ ଧର୍ମ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଗୁଣବତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ଏହା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ଅନୁପର୍ଣ୍ଣ କରେ। ଏଥିରୁ ଭଗବତ୍ ପ୍ରେମ, ମାୟା ସଂସାରେ କର୍ମ ଓ ଧର୍ମ ବିଶ୍ବାସୀହେବା ଏବଂ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମ ର ଜୟ ଶିକ୍ଷା ମିଳିଥାଏ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତର ସାହିତ୍ୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଅସାଧାରଣ ସାହିତ୍ୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ। ଏହାର ଶ୍ଳୋକ ଓ ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ମନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ ଓ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଆରମ୍ଭ କରେ।

1ସାହିତ୍ୟରେ ନୂତନତା

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଏକ ସରଳ ଏବଂ ସ୍ଵାଭାବିକ ଭାଷାରେ ଲିଖାଯାଇଥିବା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ନୂତନ ଭାବନା ଓ ଶୈଳୀର ପରିଚୟ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସରଳତା ଓ ଗମ୍ଭୀରତାର ସନ୍ଧାନ କରି ଏକ ନୂତନ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରବୃତ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

2. ସାହିତ୍ୟର ପ୍ରଭାବ

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଅଭିନବ ଓ ଆଦର୍ଶ ରଚନା ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଭକ୍ତି, ଧର୍ମ, ଓ ସାହିତ୍ୟର ସନ୍ଧାନ କରିଥାଏ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ରଖିଥିଲା।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଗବତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟ ତଥା ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଘଟିଥିଲା ଓ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମାଜରେ, ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନରେ ଅସାଧାରଣ। ଏହା ଭକ୍ତି ଓ ଧାର୍ମିକତାର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

ଭୀମ ସ୍ୟାପି ରଣେ ଭଙ୍ଗୋ ମୁନେରପି ମତିଭ୍ରମଃ।

ଯଦି ଶୁଦ୍ଧମ୍ ଶୁଦ୍ଧଂ ଵା ମମ ଦୋଷୋ ନ ବିଦ୍ୟତେ।।

ଏ ମହାନ୍ ଗ୍ରନ୍ଥ ସାରା ଓଡ଼ିଶା ବାସୀଙ୍କ ଆସ୍ଥା ବିଶ୍ୱାସ ର ପ୍ରତୀକ ଏହାକୁ ଆଲୋଚନା କରିବା ମୋ ପକ୍ଷେ ଅସମ୍ଭବ ଯଦି କିଛି ଭୁଲ୍ ଲେଖା ହୋଇଯାଇଥିବ ତ କ୍ଷମା କରିଦେବେ।

ଓଡିଆ ଭାଗବତର ମହତ୍ତ୍ଵ ଓ ଉତ୍ପତ୍ତି

Significance of odiabhagabata and origin