ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ।

ବହୁ ପ୍ରତିଭା ର ଅଧିକାରୀ ଥିଲେ ସେ ଏକାଧାର ରେ ଜଣେ ଲେଖକ , ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ ର ଗବେଷକ । ଭାଷା ପ୍ରବଣ ପେଷା ତାଙ୍କର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷା କୋଷ ଓଡିଶା ର ପ୍ରତି କୋଣ ଅନୁକୋଣରେ ପରିଚିତ । ଆଧୁନିକ ଭାଷା ର ବିକାଶ ତାଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ ଥିଲା।

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ କହିଲେ ସବୁ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀ ଶିକ୍ଷିତ ମହଲ ରେ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷା କୋଷ ର କଥା ହିଁ ମନେପଡେ ଯାହାକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ତାଙ୍କୁ ୭ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗିଥିଲା । ଏଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟକ ଶବ୍ଦ ର ଓଡିଆ, ଇଂରାଜି , ହିନ୍ଦି ଓ ବଙ୍ଗଳା ର ଅର୍ଥ ଲେଖା ଥିଲା ।୧୮୫୦୦୦ ଶବ୍ଦ ଅର୍ଥ ଏଥିରେ ଅଛି । ସେ ଜଣେ ଖ୍ଯାତ ନାମା ଭାଷା ପଣ୍ଡିତ । ଲୋକ ସାହିତ୍ୟ ରେ ଗବେଷକ। ରମ୍ୟ ରଚନାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦେସ ନାମ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ । ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନାରେ ଥିଲା ଗଭିର ଅଭିରୁଚି । ସେ ମଧୁବାବୁ ଙ୍କୁ ପାଖରେ ଓକିଲାତି କରୁଥିଲେ । ୧୮୭୯ ମସିହା ରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସିଦ୍ଦେଶ୍ୱର ପୁର ଠାରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରଚନା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାଇ ମହନ୍ତି ପାଞ୍ଜି ବଟୁଆ ଆଦି ଅନବଦ୍ୟ

ରଚନା । ଏଥିରେ ସମାଜ ସଂସ୍କାର ର ମନବୃତର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ।ଉତ୍କଳ କାହାଣୀ ରେ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମୁଖର ଭାଷା କୁ ପ୍ରବଦ୍ଧ ଆକାର ରେ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଓଡିଶାର ବିଭିନ୍ନ କୁସଂସ୍କାର ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଛନ୍ତି। ସମାଜ ର ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଏହି ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାର ନେଇଥାଏ । ଏହି ବ୍ୟଙ୍ଗ ରଚନା ମଧ୍ୟମରେ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ ସମାଜର କୁସଂସ୍କାର ବିରୋଧ ରେ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଶୈଳିରେ ଉପସ୍ତାପନା କରିଥାନ୍ତି । ତାଙ୍କ କଳ୍ପନା ଏହି ପୁରୁଣା କାଳିଆ ମଣିଷ ବାଇ ମହାନ୍ତି ଆଧୁନିକ ସମାଜ ର ରିତିନୀତି କୁ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ଢଙ୍ଗ ରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ ରଚନା ମଧ୍ୟରୁ "ମାଡ ହାଣ୍ଡି କଥା"ଏକ ସୁନ୍ଦର ରଚନା ।

ଗରିବ ବ୍ରହ୍ମଣ ପରିବାର ମାଆ ଟିଏ ପୁଅ ଟିଏ । ମାଆ ତାର ପର ଘର ପଇଠି କରି କିଛି ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ଗାଁ ଗଣ୍ଡା ବୁଲି ଭିକ ମାଗି ଆଣି ଚଳନ୍ତି ।ଦିନକର ଘଟଣା ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା କୁ କୋଉଠୁ କିଛି ଭିକ ମିଳିଲା ନାହିଁ ।ଭୋକ ରେ ପେଟ ଜଳୁଥାଏ ।ଗାଁ ମୁଣ୍ଡରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୋଖରୀକୁ ଦେଖି ସେଇ ପୋଖରୀ ରୁ ପାଣି ପିଇବା ପାଇଁ ଗଲା ।ହାତରେ ଚଳେ ଚଳେ ପାଣି ପିଉଥାଏ,ଭାତ ଖାଉଁ ଡାଲି ଖାଉଁ କହୁଥାଏ।ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ର ବିକଳ ଦେଖି ଗଂଗା ମାତାଙ୍କର ଦୟା ହେଲା ।ସେ ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡି ରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ପୁରେଇ ପୋଖରୀ ରେ ଭସାଇ ଦେଲେ ।ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ସେ ହାଣ୍ଡି ରୁ ଖାଦ୍ୟ ବାହାର କରି ଖାଇଲା।ବଳକା ଖାଦ୍ୟ ତା ମାଆ ପାଇଁ ନେଶା।ଏହିପରି ମାଆ ପୁଅ ଦୁହେଁ କାମ ଧନ୍ଦା ଛାଡି ଆରାମ ରେ ବସି ଖାଇଲେ।ଗଂଗା ମାତା ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ର ଏଢଙ୍ଗ ଦେଖି ତାକୁ ପାନେ ଦବା ପାଇଁ ଭାବିଲେ ।ପୂର୍ବ ପରି ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡି ରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଡ ପୁରେଇ ହାଣ୍ଡି ଟିକୁ ଭସାଇ ଦେଲେ।ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ହାଣ୍ଡି ରୁ ଢାଙ୍କୁଣି କାଢିଛିତ ହେଲା ତା ଉପରେ ମାଡ ର ବର୍ଷା।

ସେ ଚଟାପଟ ଢାଙ୍କୁଣି ଘୋଡାଇ ଦେଇ ସେଇ ହାଣ୍ଡିକୁ ଘରକୁ ନେଇଗଲା ଭାବିଲା। ମୁଁ ଖାଦ୍ୟ ନଉଥିଲି ମାଆ ଖୁସି ରେ ଖାଉଥିଲା । ମୁଁ ମାଡ ଖାଇଲି ମାଆ ଆଉ କଣ ଖାଇବି । ଏହିପରି ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ର ଅଳସୁଆମି ବନ୍ଦ୍ ହୋଇଗଲା । ଏହିପରି ରମ୍ୟ ରଚନା ତଙ୍କର। ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ସାଧନା ଥିଲା ଅତି କଠିନ । ତାଙ୍କର ଲେଖା ଗୁଡିକ ଉଚ୍ଚ କୋଟିର ଥିଲା । ତାଙ୍କ ଲେଖା ରେ ଗ୍ରାମିଣ ଜୀବନ ପ୍ରତିଛବି ପରିପ୍ରକାଶ ହେଉ ଥିଲା ।

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଙ୍କ ରଚନା ରୁ " ମାଡ ହାଣ୍ଡି କଥା"

Mada handi katha