ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀର ଏହି ଅବସର ଆମ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ଐତିହାସିକ ଦିନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ମୃତି ଓ ପ୍ରେରଣା ଦିବସ। ଆଜି ଯେଉଁ ସ୍ୱାଧୀନ ବାତାବରଣରେ ଆମେ ବସୁଛୁ, ତାହା ପଛରେ ଅନେକ ବୀର ସନ୍ତାନଙ୍କ ରକ୍ତ, ପାତ ଓ ବଳିଦାନ ରହିଛି। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଅମର ନାମ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ୍ ।

ସେ ମନୋପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଜୀବନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ଦେଶ ପାଇଁ ଦେଶର ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଏବଂ ଉନ୍ନତି ଦିଗକୁ ଗତି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ କାଟି ଦେଇଥିଲେ। ଆଜିର ଯୁବପିଢି ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା, ସାହସ ଓ ଦେଶପ୍ରେମ ରୁ ଶିଖିବା ଦରକାର।

ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ ଜୁଲାଇ ୨୩ ୧୯୦୬ ରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଆଲିରାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଭବ୍ରା ଗ୍ରାମରେ ପଣ୍ଡିତ ସୀତାରାମ ତିୱାରୀ ଏବଂ ଜଗରୀ ଦେବୀଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ଉନ୍ନାଓ ଜିଲ୍ଲାର ବାଦାର୍କା ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଥିଲେ।

ଆଜାଦଙ୍କ ମାଆ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ସେ ସଂସ୍କୃତ ପଢି ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସଂସ୍କୃତ ବିଦ୍ୱାନ ହୁଅନ୍ତୁ। ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ବାରାଣସୀର କାଶୀ ବିଦ୍ୟାପୀଠକୁ ପାଠପଢ଼ା ପାଇଁ ପଠାଇବାକୁ ରାଜି କରାଇଥିଲେ। ତଥାପି, ସ୍କୁଲ ଛାତ୍ର ଥିବା ସମୟରେ, ସେ ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କର କ୍ରାନ୍ତିକାରୀ ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ଥିଲା।

୧୯୧୯ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଆଜାଦଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସଂକଳ୍ପକୁ ଗଢ଼ିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ୧୯୨୦ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା।

ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୧ରେ, ଯେତେବେଳେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଆଜାଦଙ୍କୁ ଜଣେ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାଜର କରାଯାଇଥିଲା, ସେ ସାହସର ସହିତ ତାଙ୍କର ନାମ "ଆଜାଦ" (ଅର୍ଥ ସ୍ୱାଧୀନ) ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ "ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର" (ସ୍ୱାଧୀନତା) କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅବମାନନାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବିଚାରପତି ତାଙ୍କୁ ୧୫ ଥର କାରାବରଣ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ। ବିପ୍ଳବୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଗିରଫଦାରୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ବୟସ ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ପରେ, ସେ 'ଆଜାଦ' ନାମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

୧୯୨୨ ମସିହାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ହେବା ପରେ, ଆଜାଦ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ଅଧିକ ଉଗ୍ର ହୋଇଗଲେ। ସେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ ରେ ଯୋଗଦେଲେ, ଏହା ରାମ ପ୍ରସାଦ ବିସ୍ମିଲଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏକ ବିପ୍ଳବୀ ସଂଗଠନ, ଯାହା ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଥିଲା।

ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ ୧୯୨୫ ମସିହାର କାକୋରି ଟ୍ରେନ୍ ଡକାୟତି ଏବଂ ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ସହକାରୀ ପୋଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକ ଜନ୍ ପୋୟାଣ୍ଟଜ୍ ସଣ୍ଡର୍ସଙ୍କ ହତ୍ୟା ଘଟଣାରେ ତାଙ୍କର ସମ୍ପୃକ୍ତି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା।

ଜଣେ ମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ମରିବା ପାଇଁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନ କରି ଆଜାଦ ତାଙ୍କୁ ପୋଲିସ୍ ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ୍ତ ନିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଶପଥ ନେଇଥିଲେ। ସେ ସ୍ନେହରେ ଏକ କପ୍ଲେଟ୍ ପଢୁ ଥିଲେ: 'ଦୁଶମାନ୍ କି ଗୋଲିଅନ୍ କା ହମ୍ ସାମ୍ନା କରେଙ୍ଗ୍ ବୋଲି ଦାବି କରିଥିଲେ ।

ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ ତାଙ୍କ ଜୀବନସାରା ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦ ହୋଇ ରହିଥିଲେ। ଲାଲା ଲଜପତ ରାୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଭଗତ ସିଂହ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଂଘର୍ଷକୁ ତୀବ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଆଜାଦଙ୍କ ସହ ହାତ ମିଳାଇଥିଲେ।

୨୭ ଫେବୃଆରୀ, ୧୯୩୧ ରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦଙ୍କୁ ଜଣେ ସହଯୋଗୀ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆଲାହାବାଦର ଆଲଫ୍ରେଡ ପାର୍କରେ ବ୍ରିଟିଶ ପୋଲିସ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିସ୍ତଲରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଗୁଳି ବାକି ଥିବାରୁ ଏବଂ ଖସିଯିବାର କୌଣସି ଉପାୟ ନ ଥିବାରୁ, ସେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଶେଷ କରିବାକୁ ବାଛିଥିଲେ, କେବେବି ଜୀବିତ ଧରାପଡ଼ିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ତାଙ୍କର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ଜଣେ ମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ଯେପରି ସେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଥିଲେ।

ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦ ଯେଉଁଠାରେ ସହିଦ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ସ୍ଥାନ ଆଲଫ୍ରେଡ୍ ପାର୍କକୁ ପରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ ପାର୍କ ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦଙ୍କ ନାମରେ ଆମେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିପାରୁଛୁ – ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ଉଦ୍ୟାନ, ସ୍ମୃତିଚିହ୍ନ ଇତ୍ୟାଦି। ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧୁନା ଯନ୍ତ୍ରପାତି ନଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କର ମୁସ୍କାନ, ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଅଗ୍ରନିବେଶ ସହିତ ବୃହତ ଇତିହାସ ରଚନା କରିଗଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆମ ନମ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଏହି ଯୟନ୍ତୀର ଦିନରେ ତାଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଓ ଆତ୍ମାବଳିଦାନକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ଜୀବନ ବୃତ୍ତାନ୍ତକୁ ନୂଆ ପିଢିଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇବା ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ।

ସେ ଆମକୁ ଶିଖାଇଦେଲେ ଯେ –

"ଜୀବନର ଅସଲ ସାର୍ଥକତା ହେଉଛି ଦେଶ ପାଇଁ ବଞ୍ଚିବା, ଓ ଦରକାର ପଡିଲେ ଦେଶ ପାଇଁ ମରିବା।"

ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଆଜାଦ ଜୟନ୍ତୀର ଶୁଭ ଅବସରରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଜୀବନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ରୁ ଶିଖି ତାଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମ ଆଦର୍ଶକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେବା। ତାଙ୍କ ନାଁ ଏବଂ ତ୍ୟାଗ ସଦା ସର୍ବଦା ଆମ ହୃଦୟରେ ଅମର ରହିବ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ

ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଆଜାଦଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ