ଗଳ୍ପ - ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ
ଗାଳ୍ପିକ - ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ନନ୍ଦ

ଗାଁ କହିଲେ ପନ୍ଦର କି କୋଡ଼ିଏ ଘର ହେବ,ସହରର ଚାକଚକ୍ୟତା ପ୍ରାୟ ଗାଁ ରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ।ଚାଳଘର ମଧ୍ୟଦେଇ ଲମ୍ବିଯାଇଛି ଦରଭଙ୍ଗା କଂକ୍ରିଟ ରାସ୍ତାଟିଏ,ଯେମିତି ଆଉ ତିଆରି ହେବା ପରେ ମରାମତି ହୋଇନାହିଁ। ହଁ ! କେଇଘରତ ରହୁଛନ୍ତି ,କଣ ବା ଦରକାର,ଭୋଟ ଗଣତି ପରେ ପ୍ରଶାସନ ଗାଁଟିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲି ଯାଇଛି।ଗାଁ ପାଖ ଦେଇ ବୋହିଯାଇଛି ଛୋଟ ନଦୀଟି,ତାର କୁଳୁକୁଳୁ ଶବ୍ଦ ହିଁ ଗାଁ, ଟିର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ।ସମସ୍ତେ ମା ବୋଲି ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତି,ପବିତ୍ର ପାଣି କୁ ଶୃତକ,ମୃତକ ଆଦି ବହୁ ଅଶୌଚ ସମୟରେ ଚିଞ୍ଚିଦେଲେ ପାପ କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଅଛି।ବାହାଘର ,ବ୍ରତଘର ଭୋଜିଭାତ ଯାହା ହୁଏ ସବୁ ଶିବମନ୍ଦିର ବେଢାରେ । ଜଣ ଙ୍କର ବନ୍ଧୁ ଆସିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା ଓ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେବା ଏକ ପରମ୍ପରା ପ୍ରାୟ।ଧନୀଗରିବ,ଉଚ୍ଚ ନୀଚ ,ଜାତିଅଜାତିର ଭେଦଭାବ ନାହିଁ।
ପ୍ରଥମାଷ୍ଟମୀରେ ସବୁଛୁଆ ପୋଡ଼ପିଠା ସାଙ୍ଗହୋଇ ଖାଆନ୍ତି।ରଜ,ପୁନେଇ ପରବ ରେ ଗାଁ ପୁରୁଖା ମାନେ କଦଳୀପତ୍ର ପକେଇ ପିଣ୍ଡାରେ ବସନ୍ତି, ନବବଧୂମାନେ ବାଢ଼ିଦିଅନ୍ତି ନନା ପ୍ରକାର ପିଠା,ମିଠା ଇତ୍ୟାଦି ଇତ୍ୟାଦି। ସୁଖ ଦୁଃଖ ରେ ସମସ୍ତେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ହେଉଛି ଏ ଗ୍ରାମର ଏକ ଭିନ୍ନ ସମ୍ବିଧାନ।କାହାର ଭୋଜିଭାତ ହେଲେ ସମସ୍ତଙ୍କର ରୋଷେଇ ଆପେ ଆପେ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ଆବାଳବୃଦ୍ଧବନିତା ଲାଗିଯାନ୍ତି କଟାବଟା,ଦବାନବା ଆଦି ତମାମ କାମରେ।
ଗାଁ ରେ ବସି କଥା ହେଉଥିଲେ ତିନି ଚାରି ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି,ବୟସ ସତୁରୀ ରୁ ଅଧିକ ହେବ।ବସିପଡ଼ିଲି ,ଶୁଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟାକଲି ,ସେମାନେ କଥା ହେଉଥିବା ଗାଁ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ।

ଶହେ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ହେବ ରାମୁ ଓ ରମେଶ ଦୁଇ ସାଙ୍ଗ, ପିଲାବେଳୁ ସାଙ୍ଗହୋଇ ଖାଇବା, ପିଇବା ବୁଲିବା ଆଦି ସବୁ କଥାରେ ଅତି ନିକଟ।
ବନ୍ଧୁତା ପଚାଶବର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଲାଣି,ଶରୀରରୁ ବଳ ହଟିଲାଣି ।ପିଲାବେଳୁ ଜଣେ ଅନ୍ଧ ଆଉଜଣେ ଛୋଟା,ରାମୁର ଆଖି କହିଲେ ରମେଶକୁ ବୁଝାଏ। ଏତେ ନିବିଡ ସମ୍ପର୍କ ଭିତରେ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଦୁଃଖ ଯାହା ପିଲାବେଳୁ ଆଜି ଯାଏ ସମାଧାନ ହୋଇପାରିନି ,ସମୁଦ୍ରରେ କେତେ ଢେଉ ଯାଇଛି,କେତେ ନବକଳେବର ଯାଇଛି ଓ କେତେ ଯେ ରଥଯାତ୍ରା ଯାଇଛି ତାର ହିସାବ ସବୁ ଦିଜଣଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି କେବଳ ଆଖି ଲୁହରେ, ହେଲେ ଜଗାକୁ ଦେଖିବା ଅବଢ଼ା ଖାଇବା ଇତ୍ୟାଦି ଦୈନନ୍ଦିନ ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ । ନଯାଇପାରିବାର ଦୁଃଖ ରାତିର ଶୋଇବାକୁବି ବିବ୍ରତ କରିଦିଏ।
କିଛି ଦିନ ବିତିଯାଇଛି ,ଏମିତି ଗୋଟେ ରାତି ପାହି ଯାଇଛି। ରାମୁ ଓ ରମେଶ ଙ୍କର ଖୁସି କହିଲେ ନସରେ, ଦୀର୍ଘ ପଚାଶ ବର୍ଷର ଅବଶୋଷ ,ଠାକୁର ଗୁହାରି ଶୁଣି ଛନ୍ତି,ବାହାରି ଯାଆନ୍ତି ପୁରୀ ଅଭିମୁଖେ ।ମନରେ କେତେ ଆଶା , ଉତ୍କଣ୍ଠା ,ରାଗ ,ଅଭିମାନ ବସା ବାନ୍ଧିନେଇଛନ୍ତି ଯେ ବିଚରା ଅନ୍ଧ ରାମୁ କୋହଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଚାଲେ ଆମେ କେତେ ପାପ କରିଛନ୍ତି କିରେ ,ଆମ କଥା ସେ କି ଠାକୁର , ତା କାନରେ ଆମ କଥା ବିଲକୁଲ ପଡୁନି,ହଉ ଆଜି ଯାଏ ସବୁ କହିବି । ଛୋଟା ରମେଶ ରାମୁକୁ ହୋସ ଦେଇ କହେ ଆଗ ଚାଲ ସେଇଠି ପହଞ୍ଚିଲେ କହିବୁ ଏତେ ଦୂରରୁ ସେ କଣ ଆମ କଥା ଶୁଣିପାରିବ ?। ଖୁସିର ଲୁହବୁନ୍ଦା ଗୁଡିକୁ ଦେଖିଲେ ଆରପଟ ଦେଖାଯିବା ଅସମ୍ଭବ ମନେହେବ ।ନଦୀରୁ ବଡ଼ ସେମାନଙ୍କ କୋହ ଆଉ ଲୁହ ।
ବହୁ କଷ୍ଟରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଯାଆନ୍ତି ଜନ ସମୁଦ୍ର ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ , ପତିତପାବନ କ୍ଷେତ୍ର,କୋଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମଉଡମଣୀ ,ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର କାଳିଆ ସାଆନ୍ତର ସେ ବଡଦାଣ୍ଡ , ଆହା ! କେତେ ବଡ଼ ଆଖି ପାଉନି ,କିଛି ବାଟ ରାମୁ କାନ୍ଧାଉଛି ତ ରମେଶ ବାଡି ଧରି ଚାଲୁଛି,ଲୋକ ଗହଳି ,ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ବନି ରେ କମ୍ପି ଉଠୁଛି ବଡଦାଣ୍ଡ ।ଅରୁଣ ସ୍ତମ୍ବ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଆନ୍ତି ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ।କିଛି ନଦେଖିପାରିଲେ ବି ସବୁ ଦେଖିପାରୁଛି କହେ ରାମୁ ।କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହେ ରମେଶ ତୁ ପା ଅଛୁ ତୁ ତ ଦେଖୁଛୁ କାଳିଆକୁ ମାନେ ମୁଁ ବି ଦେଖିପାରୁଛିରେ।ବାଇଶି ପାହାଚ ରେ ମୁଣ୍ଡିଆମାରି ଆଗେଇ ଆସନ୍ତି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ।ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ କହୁଥିଲେ ହେଲେ କାନ୍ଦ ଲୁହ କଣ୍ଠ ଅବରୋଧ କରୁଥିଲା । ଆନନ୍ଦ କହଲେ ନସରେ ,ଜଗାକୁ ଦର୍ଶନ କରି ଆନନ୍ଦ ମନରେ ଫେରିଲେ ଦୁଇ ବନ୍ଧୁ।କିଛି ବାଟ ଯାଇଛି ମନ ଖୁସିରେ ରାମୁ କହିଲା - ରମେଶ କଣ ମାଗିଲୁ ଜଗାକୁ,?
ରମେଶ କହେ ଆଗ ତୁ କହ ଯାହା ମାଗିଛି କଣ ଜଗା ମତେ ଦେବ ! ମନ ଦୁଃଖରେ କହେ ରାମୁ ,ତୁ କଣ ମାଗିଲୁ ? ରାମୁ ଆଶାବାଦୀ ହୋଇ କହିଚାଲେ ପଣ୍ଡାମାନେ କହୁଥିଲେ କାଳିଆ ସାଆନ୍ତ ଭାରି ଅଭିମାନୀ ଠାକୁର ତଥାପି ତାକୁ ଯାହା ମାଗ ସେ ମନା କରେନି ,ମୁ ମୋର ଗୋଡ଼ ଭଲ କରିଦିଅନ୍ତୁ ଚାଲିକି ଆଉଥରେ ପୁରୀ ଆସିବି ଗୁହାରି କରିଛି ।କଥା ସରିନି ରମେଶ କହେ ତୁ ଗୋଡ଼ କଣ କରିବୁ ,? ମୁଁ ବି ଆଖି ଭଲକରିଦେବାକୁ ନେହୁରା ହେଇଛି,ଜୀବନରେ କେବେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଦେଖିନି, ଟିକେ ଭଲକି ଯାଇ ଦେଖିବି ବୋଲି । କିନ୍ତୁ ହଠାତ୍ ଦୁଇଜଣ ଅଟକି ଗଲେ ବୋକା ଭଳି ଠିଆ ହୋଇଗଲେ,ମୁଣ୍ଡରେ ହାତ ଦେଇ କହିଲେ ହାଏ! ଆମେ କେତେ ବୋକାରେ,ତୁ ଅନ୍ଧ ମୋ ପାଇଁ ଗୋଡ଼ ମାଗିଲୁ ,ମୁ ଛୋଟା ତୋ ପାଇଁ ଆଖି ମାଗିଲି କିନ୍ତୁ ଜଗା କଣ ଆମ କଥା ଶୁଣିବ ନା ' ଶୁଣିଲେ ଆମକୁ କଣ ମିଳିବ, ସବୁ ଓଲଟପାଲଟ ହୋଇଗଲା ।କେତେ ଆଶା ନେଇ ଆସିଥିଲେ ସବୁ ବେକାର ହୋଇଗଲା ।ଆଉ କଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନା ଆମେ ଆଉଥରେ ଜଗା ପାଖକୁ ଯାଇପାରିବା,ଆଉ ଅର୍ଥ ଆସିବ କେଉଁଠୁ ? ହତବାକ ହୋଇ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଗଛ ମୂଳେ ଦୁହେଁ ବସିପଡିଲେ। ରାମୁ କହେ ଚାଲ୍ ଯେତେ କଷ୍ଟ ହେଉ ଯିବା କାଳିଆକୁ କ୍ଷମା ମାଗିବା ନେହୁରା ହେବା ତୁ ଚାଲିପାରିବ କୁ ଗୋଡ଼ ଭଲକରି ଦିଅ ମାଗିବୁ ,ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଆଖି ଭଲକରିଦବାକୁ କହିବି ।ରମେଶ ଆଖି ଲୁହରେ ଛଳଛଳ କରି କହେ ଆରେ ସେ ଠାକୁର ରେ, ସେ କଣ ଆଉ ଆମ କଥା ଶୁଣିବ ,ଆମକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ପାଗଳ କହି ଫେରେଇଦେବ। ଏମିତି ଭୂଲର କିଛି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ବି ନାହିଁ ...ଏମିତି କେତେ କଣ କହିଚାଲୁଥିଲେ ଜଣେ ସାଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରହିଲେ ଆଉ କହିଲେ ଆରେ ତୁମେ ଦୁହେଁ ବ୍ୟସ୍ତ ହୁଅନି,ଠାକୁର ସମସ୍ତଙ୍କ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ଓ ବୁଝିବି ପାରନ୍ତି ।ଦିଜଣ ସାଙ୍ଗଙ୍କ ମନକଥା କାଳିଆ ସାଆନ୍ତ ବୁଝିପାରିବନି,ଘରକୁ ଫେରି ଯାଅ। ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଅଭିମାନ କରି କହେ ନା ନା ,ସେମିତି କେମିତି ବୁଝିବେ ? ଆମେ ସବୁ ଓଲଟା ପାଲଟା କରି ମାଗିଛୁ ,ପଣ୍ଡା ମାନେ କହୁଥିଲେ ଯାହା ମାଗିବ ସେ ଦେବ ମୁ ଗୋଡ଼ ମାଗିଛି ସେ କେମିତି ଦବ ଆଉ ରମେଶ ଆଖି ମାଗିଛି ତାକୁ କେମିତି ଆଖି ଦବ ,ଯଦି ଦିଏ ଆମେ ତାକୁ କରିବୁ କଣ ?ରମେଶ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ କହେ ,ହଁ ତ , ସତ କଥା ଆପଣ କୁହନ୍ତୁ ସେମିତି କଣ ଜଗା ଆମକୁ ଦେଇପାରିବ କି ? କୁହନ୍ତୁ ..କୁହନ୍ତୁ ।ହେଲେ ଏ କଣ ଏ ସାଧୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଆଡେ ଗଲେ ? ରାମୁ ଅଣ୍ଡାଳି ଅଣ୍ଡାଳି କହେ ଏଇଟି ତ ବସି କହୁଥିଲେ ,କୁଆଡେ ଗଲେ ଆଜ୍ଞା କହି କିଛି ଗୋଟେ ପାଇ ଧରି ହାତ ବୁଲାଇ କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲା ବଡ଼ ପାଟିରେ କହିବାକୁ ଲାଗିଲା ରମେଶ ଦେଖ ମୁଁ ସେଇ ଜଗତର ନାଥ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଦାରୁ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଛି ମୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁଛିରେ ଦେଖ ସାଙ୍ଗ କେତେ ସୁନ୍ଦର୍ ଦେଖାଯାଉଛି କହି ତଳେ ଗଡି ଚାଲିଲା,ରମେଶ ବି ଟିକେ ଦେଖିବାକୁ ନେହୁରା ହେଇ କହେ ଆରେ ମତେ ଟିକେ ଦେଖା ,ଉଠିଯାଇ ଦାରୁ ମୂର୍ତ୍ତି କୁ ଛାତିରେ ଚାପି ଧରିଲା ଖୁବ୍ ବଡ଼ ପାଟିରେ ଭୋ ଭୋ ହୋଇ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲା କି ଭଳି ଠାକୁର ରେ ତୁ , ଗୋଡ ନଥାଇ ଆମ ପାଖକୁ ଚାଲି ଆସିଲୁ ମତେ ଚଲେଇଦେଲୁ ଆଉ ମାଗି ଶିଖିନୁ ଜାଣିକି ତା ଆଖି ଭଲ କରିଦେଲୁ ,ବାଃ ବାଃ ରେ କାଳିଆ, ଧନ୍ୟ , ଧନ୍ୟ ତୋର କରୁଣା , ଧନ୍ୟ ତୋର ଲୀଳା।କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ ପ୍ରଭୁ ତୋ ପାଦତଳେ ।କୋଟି କୋଟି ପ୍ରଣାମ।।ଶୁନ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ କହିଲା ପରି ଲାଗିଲା ଆରେ ତୁମେ ଦି ଜଣ ଭଲ ହୋଇଗଲେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଯିବାକୁ କହୁଥିଲ ,ହଠାତ୍ ଦି ଜଣସାଙ୍ଗ ଝଡ଼ାଝଡି ହେଇ ବାଉଳିରେ ହଁ ପ୍ରଭୁ ,ହଁ ପ୍ରଭୁ କହି ଧାଇଁଲେ ପୁରୀ ଅଭିମୁଖେ।ରତନ ବେଦୀ ରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଧମୂର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ ଦାରୁ ଦିଅଁ ଜଗନ୍ନାଥ ମୂର୍ତ୍ତି ଙ୍କୁ ଧରି ଗାଁ କୁ ଫେରି ଆସିଲେ ।ଗାଁରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକଥା କହିଲେ ,ସମସ୍ତେ ଧନ୍ୟ ଧନ୍ୟ କହିଲେ ପ୍ରଣାମ କରିଲେ ,ସମସ୍ତଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏକ ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଦିଅଁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ।ରାମୁ ଆଉ ରମେଶ ସେଇ ମନ୍ଦିରରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନାମ ଧରି ଧରି ଇହଧାମ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ସେବେଠୁ ସେ ଗ୍ରାମ ଜଗନ୍ନାଥପୁର ବୋଲି ନାମିତ ହୋଇଥିଲା।
ବୃଦ୍ଧ ଲୋକଟି ଏହା କହି ମନ୍ଦିର ପତାକାକୁ ହାତ ଠାରି କହିଲେ ଆଜି ବି ନିସ୍ତବ୍ଧ ରାତିରେ ରାମୁ ଆଉ ରମେଶଙ୍କ ଗୁଣୁଗୁଣୁ ଶବ୍ଦ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଶୁଭୁଛି।
ମୁଁ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ କହି ମନ୍ଦିରକୁ ନମସ୍କାର କରି ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାର ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଫେରିଆସିଲି ମୋ ଗନ୍ତବ୍ୟ ସ୍ଥଳକୁ।

ସମାପ୍ତ
ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ।