ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ରେ ସାହିତ୍ୟ ର ପ୍ରଭାବ

----------------------------------

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ର ବିଷୟ ରେ ସାହିତ୍ୟ ଦିଗରେ ଅନେକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଯାହାକି ପ୍ରକୃତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣା ବଳିକୁ ନେଇ କବିତା, ନାଟକ ଓ ଉପନ୍ୟାସ ଲେଖାଯାଇ ପାରେ। ସେଥିରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ମସଗୁଲ୍ କବିର ମାନସିକତାରୂ ଝରିଆସୁଥିଵା ସୁନ୍ଦର୍ ପ୍ରଣୟ ଭରା ଗୀତ କବିତା ହେଉ କିମ୍ବା ପ୍ରକୃତିର କରାଳ ବା ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ତାଣ୍ଡବଲୀଳାର ଦୃଶ୍ୟ ବା ପିଡିତ ମାନଙ୍କ କରୁଣ କାହାଣୀ ହେଉ,ଏପରିଵେଶ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ଲେଖା ଯାଉଥିବା କାହାଣୀ କବିତା ମାନ ଯାହାକି ଜଳବାୟୁ ସହିତ ଖାପଖୁଆଇ ଶବ୍ଦ ସମ୍ଭାର ଗୁନ୍ଥା ଯାଇଥାଏ।ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ବିଷୟରେ ସାହିତ୍ୟରେ ଅନେକ କାମ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରିଛି। ସାହିତ୍ୟରେ ଏହି ବିଷୟକୁ ବିଭିନ୍ନ ଫର୍ମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି, ଯେପରି ବାବସ୍ଥାପନା ଓ କବିତା, ଉପନ୍ୟାସ, କାହାଣୀ ଇତ୍ୟାଦି।ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଜଟିଳତା ଓ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପରିଣାମଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି।

ଉପନ୍ୟାସରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ଉପନ୍ୟାସ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଭାବୁକ ଓ ବ୍ୟାପକ ମାଧ୍ୟମ ରୂପେ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବକୁ ଗଭୀରତାରେ ଧ୍ୟାନ କରିଛି। ଏଥିରେ ଅଧିକାଂଶ କାହାଣୀରେ ଦୁର୍ବିକ୍ଷ, ଭୂମିକମ୍ପ, ବନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୁର୍ଘଟନାମାନଙ୍କ ଚିତ୍ରଣ ରହିଛି, ଯାହା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଉଦ୍ଭାବିତ। ଏହି ସବୁ କାହାଣୀର ମୂଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନବ ସମାଜରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ ଓ ମାନବୀୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ କେତେ ଜଟିଳ କସହରି ତୋଳେ।

ଅନେକ ଖ୍ୟାତନାମା ଲେଖକଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସରେ ଏହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ନିକଟ ପ୍ରାକ୍ତନରେ ଲିଖିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉପନ୍ୟାସ ହେଉଛି "The Road" (Cormac McCarthy), ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରକୃତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି। ଏହି ଉପନ୍ୟାସରେ ଏକ ଅନୀର୍ବାଚ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମାନବ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଚିତ୍ରାୟିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଭୟଙ୍କର ପରିଣାମ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

କବିତାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ

କବିତା ସାହିତ୍ୟର ଏକ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଓ ଭାବୁକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଗାହଣ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଓ ପ୍ରକୃତିର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ଉଜାଗର କରିଛି। ଅନେକ କବିଙ୍କ କବିତାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଜଟିଳତା, ପ୍ରାକୃତିକ ବିନାଶ ଓ ତା’ର ମାନବୀୟ ପରିଣାମକୁ ଅନୁଭବିତ କରାଯାଇଛି।

ଅନେକ କବିଙ୍କ କବିତାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଜ୍ଞାନକୁ ନା ମାନି ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଚିତ୍ରାୟିତ କରାଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ କବି Pablo Nerudaଙ୍କ କବିତା "La United Fruit Co." ଏକ ସଂବିଦ୍ଧାନମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ନିଜ ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥ ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିର ଧ୍ଵଂସ ଓ ତା’ର ପରିଣାମକୁ ଚିତ୍ରାୟିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି କବିତାରେ ପ୍ରକୃତିର ଉପରେ ମାନବ ମୁଣ୍ଡମାଡ଼ିବା ଓ ତା’ର ତୀବ୍ର ପରିଣାମ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ନାଟକ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ନାଟକ ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଭାଗ ଭାବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବୀତ। ଏଥିରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବକୁ ଦେଖାଇବା ଏକ ନୂତନ ଓ ତାତ୍କାଳିକ ଭାବରେ ସମ୍ଭବ। ଅନେକ ନାଟକରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା କରାଯାଇଛି ଓ ଏହାର ଗାମ୍ଭୀର୍ୟତାକୁ ଦର୍ଶାଇ ଥାଏ। ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ରେ ହେଇଥିବା ଘଟଣାର ସତ୍ୟତା ସମ୍ପର୍କରେ ଲେଖା ଯାଇଥାଏ।

ସାରକଥାରେ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାହିତ୍ୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ରୂପେ ଦେଖାଯାଇଛି ଓ ଏହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। ସାହିତ୍ୟର ଏହି ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ମାନବୀୟ ଅନୁଭୂତି ଓ ପ୍ରକୃତିର ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।

କୃଷ୍ଣ ସେନାପତି

ଏଠାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଉଛି ପରିବେଶ,

ଦୂଷିତ ହୋଇଯାଉଛି ପୃଥିବୀର ଶୂନ୍ୟ ଗ୍ରହ।

ଅବଞ୍ଜିତ ହେଉଛି ପବନ ତୁଣ୍ଡିଳା,

ବିନା ମଳିନ ମାଟି ଓ ଚର୍ମରିତା।

ପ୍ରକୃତିର ଦୁଃଖ

ସଚିତାନନ୍ଦ ରାଉତରାୟ

ପ୍ରକୃତି କିଛି କହିବାକୁ ଚାହେଁ

ତା'ର ହୃଦୟର ଯନ୍ତ୍ରଣା କେବେ ତୁମେ ଶୁଣିଛ କି?

ମାତ୍ର ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାର୍ଥନା,

ତା'ର ହାତରେ ତୁମ ପ୍ରତ୍ୟାଶା ଆଛି।

ଏହିପରି କବିତାମାନେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରତି ଜାଗୃତି ଆଣିବାରେ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବରୁ ସଚେତନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି।

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସ୍ୱରରେ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର କବିତା ମାନ ମଧ୍ୟ ରଚିତ ହୋଇଅଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁ ର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା, ପ୍ରକୃତିର ତାଣ୍ଡବଲୀଳା ଉପରେ ଓ ତାର ପ୍ରଭାବ ଉପରେ ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଗଳ୍ପ,ଉପନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ ଲେଖାଯାଇଛି ଯାହା ମାନବ ସମାଜକୁ ସଚେତନ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଥାଏ।

ଲୀଳା ମୟୀ ଦାଶ

କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା

8926278060

ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ରେ ସାହିତ୍ୟ ର ପ୍ରଭାବ

The impact of literature on climate change