ବିଷୟ ପ୍ରବେଶ -

*******************

ନେତୃତ୍ୱ ହେଉଛି ଏକ କଳା। ଯାହା ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବା ଦର୍ଶନ ହାସଲ କରିବା ଦିଗରେ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ କିମ୍ବା ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ, ପ୍ରେରଣା ଏବଂ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ରେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀ ହେଉଛି ହାତୀ ।ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରାଣୀ ଯଦି ଚିନ୍ତା କରିବା ତେବେ ଆମେ ଚିତା କୁ କହି ପାରିବା। ବୁଦ୍ଧିମାନ ପ୍ରାଣୀ ଭାବରେ ବିଲୁଆ ପରିଚିତ। ହେଲେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ବି ଜଙ୍ଗଲରେ ରାଜା ହୋଇ ନଥାନ୍ତି। ସିଂହ ,ଯାହା ପାଖରେ ୟା ଭିତରୁ କୌଣସି ଗୁଣ ବା କ୍ଷମତା ନଥାଏ ,ତଥାପି ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରାଜା ହୋଇଥାଏ।ଏହାର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ହେଉଛି ସିଂହ ପାଖରେ ଗୋଟିଏ ଗୁଣ ଅଛି ଯାହା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ଙ୍କ ପାଖରେ ନଥାଏ। ତାହା ହେଉଛି ନେତୃତ୍ବ ନେବାର ଦକ୍ଷତା। ଆମେ ରାମାୟଣ ରେ ଶ୍ରୀ ରାମ ଙ୍କ ଚରିତ୍ର କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ବନ ବାସ କରିଥିଲେ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ସହ କୌଣସି ସେନା ନଥିଲେ । ରାବଣ ଦ୍ବାରା ସୀତାଙ୍କ ଅପହରଣ ହେବା ପରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବାନର ସେନା ସଙ୍ଗଠିତ କରି ତାହାର ନେତୃତ୍ବ ନେଇ ରାବଣ ର ମହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେନା ଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଇଥାଏ।

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇଂରେଜ ମାନେ ଭାରତକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଦୁଇ ଶହ ବର୍ଷ ଧରି ଶାସନ କରିଥିଲେ। ବହୁବାର ଯୁଦ୍ଧ , ଭାରତୀୟ ମାନେ ସଙ୍ଗଠିତ କଲା ପରେ ବି ,ପ୍ରତିଥର ପରାଜୟର ସ୍ବାଦ ଚାଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଭାରତୀୟ ମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଇଂରେଜ ମାନଙ୍କ ଠାରୁ ବହୁ ଗୁଣରେ ଅଧିକ ଥିଲା , ମାତ୍ର ତଥାପି ବିଫଳତା ମିଳୁଥିଲା ।ଏହାର ଏକମାତ୍ର କାରଣ ହେଉଛି ଏକତା ର ଅଭାବ। ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ,ଜାତି ଆଧାରରେ , ସଂପ୍ରଦାୟ ଆଧାରରେ ଭାରତ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା। ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ଯେତେବେଳେ ଇଂରେଜ ମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କଲେ ସେତେବେଳେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଜାତି ର ଲୋକ ସମର୍ଥନ କରି ନ ଥିଲେ‌ ,ସମସ୍ତ ଦେଶ ହିଁ ସମର୍ଥନ ର ହାତ ବଢାଇ ଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ବିଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ର ମଞ୍ଜି ବୁଣି ପାରିଥିଲେ । ବିନା ଅସ୍ତ୍ର ରେ ସେ ଇଂରେଜ ସେନା ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଦେଶ ସ୍ବାଧୀନତାର ସ୍ବାଦ ଚାଖି ପାରିଥିଲା। କେବଳ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ ଜବାହରଲାଲ ନେହରୁ, ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ, ମଧୂସୁଦନ ଦାସ, ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଓ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ବ ର ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରି ପାରିଥିଲେ।

ସମାଜ ର ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନେତୃତ୍ବ ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ।ପୁରାତନ ଯୁଗରେ ଗ୍ରୀକ୍ ଦାର୍ଶନିକ ପ୍ଲାଟୋ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ନେତା ଓ ନେତୃତ୍ବ ପ୍ରଣାଳୀ କୁ ଉପସ୍ଥାପନା କରିଯାଇଛନ୍ତି।ନେତା ର ପ୍ରଧାନ ଗୁଣ କୁ ସେ ନିଜର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକ ଦି ରିପବ୍ଲିକ୍ ରେ ଲେଖି ଯାଇଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ନେତା ସର୍ବଗୁଣ ସଂପନ୍ନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଦୃଢ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତୃତ୍ବ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ନିମନ୍ତେ କେତେକ ଗୁଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ।ଆମେ କହି ପାରିବା ବିଶ୍ଵର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତା ମାନଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ସାଧାରଣ ଗୁଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ।

ଆଜିର ସମାଜ କ୍ରମଶଃ କଳୁଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥ ବଦଳରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ବାର୍ଥ ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି।ଜୀବନ ଏକ ସଂଘର୍ଷର କ୍ରୀଡ଼ାଙ୍ଗନ ପାଲଟି ଗଲାଣି , ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ହିଁ କେବଳ ଆତ୍ମ ସ୍ବାର୍ଥ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମୂଳକ ମନୋଭାବ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଉଛି। ତେଣୁ ଆଗତ ଭବିଷ୍ୟତ ରେ ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ର ଅଭାବ ଅନୁମାନ କରାଯାଇ ହେଉଛି। ତେଣୁ ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ନିମନ୍ତେ ଯେଉଁ ସବୁ କାରକ ଗୁଡିକ ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ନିମ୍ନ ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା।-

୧) ଜାଣିବାର ବା ଶିଖିବାର ଇଚ୍ଛା ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ର ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ।-

_________________________________________________

ଦୁନିଆରେ ଅନେକ ଚାକିରୀ,ପଦ ପଦବୀ ରହିଛି। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚାକିରି କଣ ହୋଇପାରେ? ତାହା ହେଲା ଛାତ୍ର ଚାକିରି। ଜୀବନ ର ଯେତେ ବଡ ଚାକିରୀ ରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହେଇ ଥାଉନା କାହିଁକି ନିଜ କୁ ଛାତ୍ର ଭାଵରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ଏକ ସଫଳ ବ୍ୟକ୍ତିର ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ। କାରଣ ଛାତ୍ର ଟିଏ ହିଁ ଶିଖି ଥାଏ ,ତା ପାଖରେ ଥାଏ ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା।ସେ ଉଚ୍ଚ ନିଚ ,ବଡ ସାନ, ଧନୀ ଗରିବ ନ ଦେଖି କେବଳ ନୂତନ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥାଏ। ସେପରି କୈାଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଟିଏ ଯଦି ମନରେ ଅହଂ ଭାବ ଦୂରେଇ କିଛି ଜାଣିବାକୁ ବା ଶିଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ,ତେବେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥାଏ। ଏ ଜ୍ଞାନ ର ସମୁଦ୍ରରେ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ବ କଣ? କେବଳ ଜାଣିବାର ଇଚ୍ଛା ହିଁ ମନୁଷ୍ୟ କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୋପାନ ରେ ପହଞ୍ଚାଇ ପାରିଥାଏ।

୨) ସାହସ ଓ ଆତ୍ମ ବିଶ୍ବାସ ସହ ଅଗ୍ରଗାମୀ ହେବା-

_______________________________________

କଙ୍କଡ଼ା ଟିଏ ଯେପରି ଅନ୍ୟର ସଫଳତା କୁ ସହ୍ୟ କରିପାରେ ନାହିଁ ଏବଂ ନିଜର ସମସ୍ତ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ତା ଗୋଡ଼କୁ ଟାଣି ଆଣି ଥାଏ। ଠିକ୍ ସେହିପରି କଙ୍କଡା ମାନଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଗଣ ସଦାସର୍ବଦା ଅନ୍ୟକୁ ତଳକୁ ଟାଣିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥାନ୍ତି। ଅନ୍ୟର ବିଫଳତା ରେ ନିଜର ବିଜୟ ମନେ କରି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ସାଗର ଟିଏ ବିଶାଳକାୟ, ଦୀର୍ଘକାୟ ହେଲେ ସୁଦ୍ଧା ଲୁଣି ଜଳ କୁ ନେଇ କଟାକ୍ଷ କରିବାକୁ ଅନଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟ ର ଏହା ଏକ ପରମ ବ୍ୟାଧି ପାଲଟି ଗଲାଣି। ମାତ୍ର ଏଥିରେ ସାଗରର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଣ? ସେ ତାର ଲବଣତା ଛାଡି ଦେଉଛି କି? ସେ ତାର ବିଶାଳତା ସଂକୁଚିତ କରିଦେଉଛି କି? ନବଗ୍ରହ ର ଶେଷ ଗ୍ରହ ପ୍ଲୁଟୋ କୁ ସୌରଜଗତରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏବଂ ତାକୁ ବାମନ ଗ୍ରହର ଆକ୍ଷା ମିଳିଥିଲା। ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଆଲୋକ ବର୍ଷ ଦୂରରେ ଥିବା ପ୍ଲୁଟୋ ର ଏ ମନ୍ତବ୍ୟ ର କଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଥିଲା? ସେ କଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଅଟକାଇଦେଲା କି? ସେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ଛାଡି ପଳାୟନ କଲା କି?ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜୀବନ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ର ଥାଏ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗୁଣ, ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପ୍ରତିଭା। ଯଦି ଅନ୍ୟ ସହ ନିଜକୁ ତୁଳନା ନକରି ,ଅନ୍ୟ ବଚନରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନ ଦେଖାଇ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥଳ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଵା ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ସଫଳତାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିବା।ତେଣୁ ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ନିମନ୍ତେ ମନ ରେ ସାହସ ଓ ଆତ୍ମ ବିଶ୍ବାସ ରଖିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ । ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିବା ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ର ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ।ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ହିଁ ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣି କଙ୍କଡା ମାନସିକତା କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସମାଜରେ ନବଜାଗରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଥାଏ।

୩) ନୂତନତ୍ବ ସନ୍ଧାନର ପ୍ରୟାସ ଅନବରତ ଭାବେ ଜାରି ରଖିବା-

________________________________________________

ବାସ୍ତବରେ ଏ ମଣିଷ ଜନ୍ମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ? ମୃତ୍ୟୁ? ଯିଏ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି ତାର ବିଲୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ, ଏଥିରେ କୈାଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସୁଦ୍ଧା ଅମରତ୍ବ ପାଇବାକୁ ହେଲେ ଜୀବନ ଥିବା ବେଳେ ଅସାଧ୍ୟ ସାଧନ କୁ ସାଧ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ, ଯଦ୍ୱାରା ଆମେ ହୋଇପାରିବା ଅଜ୍ରାମ୍ବର। ଇତିହାସ ର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଥିବା ସେହି ନାମ ଗୁଡିକ ଯେପରିକି ବାଜି ରାଉତ, ଧର୍ମପଦ , ବିର୍ସା ମୁଣ୍ଡା ଇତ୍ୟାଦି ବିଷୟରେ ମନେ ପଡିଗଲେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ ହୁଏ ଜୀବନର ବାସ୍ତବ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ବାସ୍ତବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ସେମାନଙ୍କ ର ଆୟୂଷ ଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ପରିଚୟ ଥିଲା ସୁଉଚ୍ଚରେ। ଆଜଠୁ ହିଁ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ହେବ ନୂତନ ଜୀବନ ସନ୍ଧାନରେ ,ଖୋଜିବାକୁ ହେବ ଜୀବନର ବାସ୍ତବ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧ। ଜୀବନର ସ୍ବାଦ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ କିଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବିମୁଢ ହୋଇ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ହେବ ଯଦ୍ୱାରା ନିଜ ନାମ ଇତିହାସର ଆଉ ଏକ ନୂତନ ପୃଷ୍ଠା ରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇପାରିବ। ତେଣୁ ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ସର୍ବଦା ନୂତନତ୍ବ ସନ୍ଧାନ କରୁଥାଏ , ବିକାଶ ର ସନ୍ଧାନ କରୁଥାଏ। ଜୀଵନ ର ବାସ୍ତବ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ବୁଝି ଅଗ୍ରସର ହେବା ଏକ ବାସ୍ତବ ନେତୃତ୍ୱ ର ପରିଚୟ ହୋଇଥାଏ।

୪) ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜକୁ ବିକଶିତ କରିବା -

_______________________________________

କିଣିଦେଇ ପାର ପରିସ୍ଥିତି ମୋର,

ସ୍ବପ୍ନ ପାରିବନି କିଣି,

ହାତରେ ତୋଳିକି ବିଶ୍ବାସର ଘର,

ଦୁନିଆକୁ ନେବି ଜିଣି।

ଏ ମଣିଷ ହେଉଛି ସମୟର ଦାସ। ସମୟର କୋପଦୃଷ୍ଟି ଯେତେବେଳେ ମଣିଷ ଉପରେ ପଡେ, ସେତେବେଳେ ମଣିଷ ନତମସ୍ତକ ହୋଇ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ ହୋଇପଡେ।ପରାଜୟ ସ୍ବୀକାର କରିନିଏ। ଏହି ପରାଜୟତା ରୁ ପୁନଃରୁଦ୍ଧାର କରିଥାଏ ନିଜର ସ୍ବପ୍ନ। ଭାରତର ମହାନ୍ ନେତା ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ହୁଅନ୍ତୁ ବା ମହାନ୍ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅବଦୁଲ କାଲାମ୍ ହୁଅନ୍ତୁ, ବାଲ୍ୟ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ବପ୍ନ କୁ କ'ଣ ପରିସ୍ଥିତି ଚାପି ପାରିଥିଲା କି? ମାନବ ସେବାର ଇଚ୍ଛା , ସମାଜ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ସେମାନଙ୍କ ସ୍ବପ୍ନକୁ ଜୀବନ୍ତ କରି ରଖିଥିଲା। ପରିସ୍ଥିତି ସଦାସର୍ବଦା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ।ମାଳୀ ର ଅନେକ କଟକଣା ସତ୍ତ୍ୱେ ଯେପରି ଭ୍ରମର ଟିଏ ମଧୁପ ସଂଗ୍ରହ ରେ ବିରାମ ଦେଇନ ଥାଏ,ସେହିପରି ଆମେ ଧୌର୍ଯ୍ୟ ସହକାରେ ଯଦି ଆମ ସ୍ବପ୍ନ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା ,ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିପାରିବା। ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ର କାରଣ ହୋଇଥାଏ।ଏକ ନେତୃତ୍ୱ ନିମନ୍ତେ ସ୍ଵାଧୀନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସ୍ବାଧୀନ ମନୋଭାବ ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ।

୫) ଗର୍ବ ଓ ଅହଂ ଭାବନା କୁ ମନରୁ ବିଲୋପ କରିବା-

_________________________________________

ତପନ ସ୍ପର୍ଶରେ ଉଡି ଯାଉଥିଲୁ,

ଜଳିଗଲା ଅହଙ୍କାର,

ପାରାବାର ସଙ୍ଗେ ମିଶିବାକୁ ଭାବି,

ହୋଇଗଲୁ ସରୋବର।

ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ନିମନ୍ତେ ଗର୍ବ , ଅହଂ ଭାବନା ଓ ଈର୍ଷା ର କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନଥାଏ। ମଣିଷର ସଫଳତା ମାର୍ଗରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସାଜିଥାଏ ନିଜର ଅହଂ ଭାବନା ।ଈଶ୍ବର ଙ୍କ ପାଖରେ ଶତ ଗାଳି ସହ୍ୟ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥାଏ। ମାତ୍ର ଅହଙ୍କାର କଦାପି ସହ୍ୟ ନୁହେଁ।ପୁରାଣ ରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ କଂସ ଯିଏ କି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ବାଳକ ମନେ କରି ବଧ କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ ମାତ୍ର ପରିଣାମରେ ନିଜର ଅନ୍ତ ଘଟିଲା, ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ରାବଣ ,ଯିଏ କି ଶ୍ରୀରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମାନବ ମନେକରି ମାଆ ସିତା ର ଅପହରଣ କରିଥିଲେ। ଅନ୍ତିମରେ ସେହି ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ହସ୍ତରେ ନିହତ ହେଲେ।ମହାଭାରତ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବ ମାନେ ନିଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବି ଅଧର୍ମର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ନିଜେ ହିଁ ନିଜର ବିନାଶର କାରଣ ସାଜିଥିଲେ।ଜୀବନର ଯେତେ ଉଚ୍ଚ ସୋପାନ ରେ ଥାଇବି ଯଦି ମନରେ ଅହଂ ଭାବନା, ଇର୍ଷା,ପରନିନ୍ଦା ଭାବ ରଖିବା ତେବେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନିଜର ସାର୍ଥକତା ହରାଇ ବସିବା। ସଫଳତା ଠାରୁ ସାର୍ଥକତା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ।ସାର୍ଥକତା ଲାଭ କରିବାକୁ ହେଲେ ମନରେ ଦୟା ,କରୁଣା ,ପ୍ରେମ ରଖିବା ।ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ଦେଖାଇବା। ସାହାଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟର ହାତ ବଢାଇଵା।ସଫଳ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସାର୍ଥକ ହେବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ, ନଚେତ୍ ବିନାଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ।

୬) ପ୍ରଖର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି କିମ୍ବା ଭବିଷ୍ୟ କୁ ଆକଳନ କରିବାର ଦକ୍ଷତା-

__________________________________________________

ଏକା ଚଢିଯିବି ସ୍ବପ୍ନ ହିମାଳୟ,

ରଖିବିନି ମନେ ଭୟ।

ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ଲଢିବି,

ଦେଇ ନିଜ ପରିଚୟ।

ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିବା ସଫଳତା ନୁହେଁ।ସ୍ବପ୍ନ ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ବାସ୍ତବ ସଫଳତା। ସଫଳତା ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ସାମର୍ଥ୍ୟତା ଓ କ୍ଷମତା ଜାଣିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ।ମନେ ପଡିଯାଏ ସେହି ପାହାଡ ଓ ଗୁଣ୍ଡୁଚିମୂଷା ର ଗପ। ପାହାଡ ଟିଏ ନିଜର ବିଶାଳତା ପାଇଁ ମନରେ ଗର୍ବ ରଖି ଗୁଣ୍ଡୁଚିମୂଷା କୁ ଉପହାସ କରିଛି। ଥଟ୍ଟା କରି କହିଛି ହେ! ଗୁଣ୍ଡୁଚି, ତୁ କଣ ଉଠାଇ ପାରିବୁ ଏତେ ବଡ ବିଶାଳ ଜଙ୍ଗଲ ?ମୋ ପରି କ'ଣ ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରିବୁ? ଗୁଣ୍ଡୁଚି ଟି ଭଦ୍ର ସ୍ବଭାବରେ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଇଛି ,ରେ ପାହାଡ , ମୁଁ ସ୍ବୀକାର କରୁଛି ମୁଁ ତୋ ସହ ସମତୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ତୁ ବି ମୋ ସହ ସମତୂଲ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ସିନା ଏତେ ବଡ ଜଙ୍ଗଲ କୁ ମୋ ପିଠି ରେ ଉଠାଇ ପାରିବି ନାହିଁ! ତୁ ବି କଣ ମୋ ଭଳିଆ ବାଦାମ୍ ଚୋପା ଛଡେଇ ପାରିବୁ କି?ଶେଷରେ ପାହାଡ ହାର୍ ମାନିଛି। ବାସ୍ତବରେ ଆମେ ଅସାଧ୍ୟ କୁ ସାଧ୍ୟ କରି ପାରିବା। କିନ୍ତୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ନିଜର କ୍ଷମତା ଓ ଦକ୍ଷତା।ଜଣେ ସବୁ କିଛି କରିପାରିବ ନାହିଁ ମାତ୍ର ସମସ୍ତେ କିଛି ନା କିଛି ନିଶ୍ଚୟ କରି ପାରିବେ। ଏ ଜୀବନ ପାହାଚ ଏକାକୀ ଚଢିବାକୁ ହେବ,ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ ଏକାକୀ ଲଢିବାକୁ ହେବ।ଆବଶ୍ୟକ ତ କେବଳ ଚେଷ୍ଟା,ଧୌର୍ଯ୍ୟ , ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢିବାର ଇଚ୍ଛା।

୭)ଯେ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ -

______________________________________________

ଆମେରିକାର ସବୁଠାରୁ ବଡ କମ୍ପାନୀ 'ଆପଲ୍' ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଷ୍ଟିଭ୍ ଜବ୍ ଏହି କଂପାନୀ କୁ ଗୋଟିଏ ଗ୍ୟାରେଜ୍ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ସଂଘର୍ଷ ସହ୍ୟ କରି କରି ଶେଷରେ ଠିଆ କରେଇ ପାରିଥିଲେ ଏହି କଂପାନୀ କୁ।ମାତ୍ର ଯେତେବେଳେ ଚକ୍ରାନ୍ତ କରି ନିଜ କଂପାନୀ ରୁ ତାଙ୍କୁ ବାହାର କରିଦିଆଗଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ଭାଙ୍ଗି ପଡିଥିଲେ ସତ କିନ୍ତୁ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପଥରୁ ଓହରି ନଥିଲେ।ସେ ଲାଗି ପଡିଥିଲେ ପୁଣି ନୂତନ କଂପାନୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ରେ ।ସଫଳ ମଧ୍ୟ ହେଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଆପଲ୍ କଂପାନୀକୁ ମଧ୍ୟ ଫେରିପାଇଥିଲେ। ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଜଗତର ଭଗବାନ ସଚୀନ୍ ତେନ୍ଦୁଲକର ଯେତେବେଳେ ସତର ବର୍ଷ ବୟସରେ ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ , ସେତେବେଳେ କ୍ରିକେଟ କୁ ବହୁତ୍ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଥିଲା। ଅଳ୍ପ ବୟସ ରେ କ୍ରିକେଟ୍ ରେ ପଦାର୍ପଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣୀୟ ନଥିଲା।ମାତ୍ର ସେ ନିଜ ର ଖେଳ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସନ୍ଦେହ କୁ ଦୂର କରିପାରିଥିଲେ। ବିଫଳତା ପରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରୁ ନ ଓହରି, ପୁନର୍ବାର ସଫଳତା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ହେଉଛି ବାସ୍ତବ ସଫଳତା ର ଲକ୍ଷଣ।

୮) ବିକଶିତ ହେବାର ଚେଷ୍ଟା ଜାରି ରଖିବା-

___________________________________

ବିଗତ ଯୁଗରେ ଯେଉଁ ମହାନ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗଣ ଏ ଧରା ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ ସାର୍ ଥୋମାସ୍ ଏଡିସନ୍। ବିଦ୍ୟାଳୟ ରେ ପଢୁଥିବା ବେଳେ ଅଜ୍ଞତା ଓ ଦୁଷ୍ଟ ପ୍ରବୃତ୍ତି ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ମାଆଙ୍କ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ପଢି ସେ ନିଜକୁ ବିକଶିତ କରି ପାରିଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର କୁ ପୋତିବା ଏକ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ କଥା ମନେ ହୁଏ ।ମାତ୍ର ସେହି ସମୁଦ୍ରକୁ ପୋତି ସେତୁ ତିଆରି କରି ପାରିଥିଲେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ରାମ।ବାରଶହ ବଢେଇ ପାରୁ ନ ଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ କୁ ବାର ବର୍ଷର ଯୁବ ଧର୍ମପଦ କରି ଦେଖାଇଦେଲା। ଉପରୋକ୍ତ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ରୁ ମନେ ହୁଏ ସଫଳତା ନିମନ୍ତେ ଚେଷ୍ଟାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସଫଳତା ର ସ୍ବାଦ ଚାଖିବାକୁ ହେଲେ ଚେଷ୍ଟା ର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଅଟେ।

୯) ତ୍ରୁଟି ସୁଧାରି କରଣ କରିବା ଓ ନମନୀୟତା -

_____________________________________

ଗ୍ରୀକ୍ ଦେଶର ଜଣେ ମହାନ୍ ଦାର୍ଶନିକ ଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଭାର କାନ୍ଧେଇ ଚାଲିଥାଏ। ଆଗ ଭାର ରେ ଥାଏ ପର ଦୋଷ ଏବଂ ପଛ ଭାରରେ ଥାଏ ନିଜ ଦୋଷ। ଆଗ ଭାରଟି ଆଖି ର ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବାରୁ ସେ ସର୍ବଦା ପର ଦୋଷ କୁ ଦେଖିଥାଏ ଏବଂ ନିଜ ଦୋଷ କୁ ଦେଖେ ନାହିଁ।ଆମ୍ଭ ମାନଙ୍କର ବତିଶି ଦାନ୍ତ ରୁ ଯଦି ଗୋଟେ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଆମ ଜିଭ ତତ୍ କ୍ଷଣାତ ସେହି ସ୍ଥାନ କୁ ଚାଲିଯାଏ। ଏହା ମଣିଷ ର ପ୍ରବୃତ୍ତି।ଭୂଲ୍ ବା ଦୋଷ କୁ ସେ ଅଧିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଥାଏ। ମହାରାଜା ରଣଜିତ୍ ସିଂ ଙ୍କର ଏକ ଆଖି ନଷ୍ଟ ହୋଇ ଯାଇ ଥିବାରୁ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ କଣା ରାଜା ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ।ମାତ୍ର ଏହା ଜାଣିବା ପରେ ସେ କ୍ରୋଧିତ ନ ହୋଇ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ।କହିଲେ ଏ ତ ସୌଭାଗ୍ୟ ର କଥା। ଭଗବାନ ମୋତେ ଗୋଟେ ଆଖି ରେ ଲୋକଙ୍କର ବାହ୍ୟ ଗୁଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆଖିରେ ଅନ୍ତଃ ଗୁଣ ଦେଖିବାକୁ ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ବାସ୍ତବରେ ଯିଏ ଯେତେ ବଡ ପଦବୀ ରେ ରୁହ ନା କାହିଁକି ଚରିତ୍ର ର ସୁଧାରି କରଣ ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ।ଚରିତ୍ର କୁ ସୁଧାରିବାକୁ ହେଲେ ନିଜ ଦୋଷ କୁ ଖୋଜିବା, ସ୍ବୀକାର କରିବା ଏବଂ ତାକୁ ସୁଧାରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ଦ୍ବାରା ସଫଳତା ଆପଣାଛାଏଁ ନିଜ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଯିବ।

୧୦) ନିଜ କର୍ମ ପ୍ରତି ସଚେତନତା ହେବା ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇଥାଏ।-

__________________________________________________

ବାସ୍ତବରେ ଆମ ଜୀବନ କ'ଣ ସୁରକ୍ଷିତ? ଆମ ଚାରି ପାଖରେ ଅବିରତ ଭାବେ ଘଟି ଚାଲୁଛି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପାପ ପୁଣ୍ୟ ର ନାଟକ। ଆମେ ଜଡ଼ ଅବସ୍ଥାରେ ଆଖି ଖୋଲା ରଖି ସାଜିଛୁ ସେହି ନାଟକର ଦର୍ଶକ। ମଣିଷ ସତରେ କ'ଣ ଏକ ସ୍ବାର୍ଥବାଦୀ ପ୍ରାଣୀ? ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ବାର୍ଥର ପୂରଣ ନିମନ୍ତେ ସେ ପାପ ପଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ଲମ୍ଫ ଦେବାକୁ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦିଏ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ଦେଖାଇ ମନରେ ବିଷ ଭରି ରଖିବା, ମୁଖରେ ଦୟା ,କ୍ଷମା ଦେଖାଇ ଇର୍ଷା, କ୍ରୋଧ,ଲୋଭ ର‌ ଚାଦର ଘୋଡିହେବା ଆଜିର ପାପ ନାଟକର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଚରିତ୍ର ର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ।ଏ ସମାଜ, ଏ ସଂସାର ଜଳୁଛି ପାପର ହୁତାଶନ ରେ। ସମସ୍ତେ ଧାଇଁଛନ୍ତି ଆତ୍ମ ସ୍ବାର୍ଥ ପଛରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ ନିର୍ବାଚନ ର ନେତା ମାନେ ଯେପରି ନିର୍ବାଚନ ରେ ବିଜୟ ହାସଲ୍ ନିମନ୍ତେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ନାନା ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇଥାଆନ୍ତି, ସେଇ ପ୍ରଲୋଭନ ର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଜନତା ନିଜ ବିବେକ୍ ର ଘରକୁ ଅନ୍ଧକାର କରି ଦେଇଥାଏ। ମାତ୍ର ନିର୍ବାଚନ ପରିସମାପ୍ତି ରେ ନେତାଏ ଲାଗି ପଡନ୍ତି ଆପଣା ସ୍ବାର୍ଥରେ।ଏ ମନୁଷ୍ୟ ହୋଇପାରେ ଅସୁର ,ହୋଇପାରେ ଅମର।ଏହା କେବଳ ନିର୍ଭର କରେ ତାର ଚରିତ୍ର ,ପ୍ରକୃତି ଓ ସଚ୍ଚୋଟତା ଉପରେ। ପାପର ଅନ୍ଧକାର ରେ ଆଉ କେତେ ଦିନ ଅନ୍ଧ ଭଳି ଅଭିନୟ କରୁଥିବା?ଚୋରି ,ହତ୍ୟା ,ବଳତ୍କାର ,ଲୁଣ୍ଠନ ଆଦି ପ୍ରତିଦିନ ଘଟି ଚାଲୁଛି ।ଏହାର କଣ ଅନ୍ତ ନାହିଁ? ପାପ ରୂପକ ହୁତାଶନ କୁ ଲିଭାଇବାର ଏକମାତ୍ର ସମାଧାନ ହେଉଛି ସର୍ବ ସଚେତନତା ଏବଂ ସଚେତନତା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ଏକତା ଏବଂ ଏକତା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ଶିକ୍ଷା।

ବିଷୟ ପ୍ରସ୍ଥାନ -

*******************

ଦେଶ ରେ ସରକାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ହେଉ ବା ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟ ରେ ଉନ୍ନତି କରିବା ହେଉ , ସବୁରି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ। ଅଖଣ୍ଡତା ବଜାୟ ରଖିବା , ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ କୁ ପ୍ରଖର କରିବା, ଯୋଗାଯୋଗ ଦକ୍ଷତା କୁ ଉନ୍ନତ କରିବା, ଅନୁକୂଳତା, ସହାନୁଭୂତି, ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଶିକ୍ଷଣ ଜାରି ରଖିବା ଏକ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇଥାଏ। ଆଜିର ଯୁବ ପିଢ଼ି ଯଦି ଉପରୋକ୍ତ କାରକ ମାନ କୁ ନିଜ ଜୀବନ ରେ ଅବଲମ୍ବନ କରନ୍ତି ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତ ରେ ସେମାନେ ଦୃଢ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ସହ ଅନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବେ।

_________________________________________________

ପ୍ରସ୍ତୁତି- ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ରାୟ

ଭୂୟାଁ ଉଆସ, ଗୁଆମାଳ, ଭଦ୍ରକ

ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର ଗୁଣବତ୍ତା: ଯୁବ ପିଢ଼ିକୁ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଉଚିତ୍ ? | Leadership Qualities: How to Prepare the Young Generation?

କର ସୁରକ୍ଷିତ ନିଜର ଜୀବନ,ଭାଙ୍ଗି ଉଠ ନିଜ ଶୟନ, ଦେଖ ଜଳୁଅଛି ପାପ ହୁତାଶନ, ଖୋଲାକରି ନିଜ ନୟନ।