ପବିତ୍ର ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଯାହାକୁ ଆମେ ମହାବିଷୁବ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ମଧ୍ୟ କହିଥାଉ। ଏହା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ନବବର୍ଷ ରୂପେ ଖୁବ୍ ଆନନ୍ଦର ସହକାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଓଡ଼ିଆ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ଏହି ସଂକ୍ରାନ୍ତିରୁ ହେଇଥାଏ। ଏହା ସହ ହନୁମାନ ଜୟନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ।ଏହି ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ପାଳିତ ହୋଇଥାଏ।ଏହିଦିନ ଠାରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂତନ ପଞ୍ଜିକା ପ୍ରଚ଼ଳନ ହୁଏ। ଚୈତ୍ର ମାସ ଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତାପ ପ୍ରଖର ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଶରୀରକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ପାଇଁଁ ଆମେ ବେଲପଣା ,ନବାତପଣା, ଛେନାପଣା ଏହି ପରି ଭାବରେ ପିଇ ଥାଉ । ଆମ ସଂସ୍କୃତି ପରମ୍ପରା ଆମ ଜୀବନ ସହ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଛି।

ଏହି ଦିନ ସକାଳେ ନିଜ ଇଷ୍ଟ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜ କରିବା ପରେ ଏକ ଛୋଟ ମାଠିଆରେ ପଣା ରଖି ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଏ । ମାଠିଆରେ ଥିବା ଛୋଟ କଣାରୁ ଧିରେ ଧିରେ ପାଣି ଝରେ ଯାହା ବର୍ଷାକୁ ସୂଚାଇଥାଏ ଏହି ଠେକିକୁ ବସୁନ୍ଧରା ଠେକି କହାଯାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମପ୍ରବାହ ଦାଉରୁ ଗଛ ଟିକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଠେକିକୁ ବାନ୍ଧି ଥାଉ।

ଏହିଦିନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବାଦେବୀ ପୀଠରେ ଭିଡ଼ ଜମୀ ଥାଏ। ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମନ୍ଦିରରେ ପଣା ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ।ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପାଳିତ ହୁଏ ଯେପରିକି ପୁର୍ବ ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟାନ ସମୟରେ ଠାଏ ଠାଏ ପ୍ରସାଦ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ମାନକ ଘରେ ଘରେ ବୁଲି ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହନୁମାନ ବିଜେକରନ୍ତି । ପ୍ରସାଦ ସେବନ ମଧ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି। ସେହିପରି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଦିନ ଝାମୁ ଯାତ୍ରା ମଧ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ନିଜ ନିଜର ମାନସିକ ପୂରଣ ପାଇଁ ଝାମୁରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି।

ସେହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଓଡିଶାରେ ଏହି ଦିନକୁ ମେରୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ରୂପେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ମୁଖ୍ୟ ଦେବାଦେବୀ ହେଲେ ଶିବ ମାକାଳୀ ଠାକୁରାଣୀ ।କେଉଁଠାରେ ୨୧ ଦିନ ତ କେଉଁଠି ୧୩ ଦିନଭାବରେ ଯେଉଁ ନିଷ୍ଟାର ସହ ଦଣ୍ଡଯତ୍ରା ପାଳିଥାନ୍ତି, ତାହାର ଶେଷ ଦିନକୁ ମେରୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି ରୂପେ ପାଳନ କରନ୍ତି।
ଏହି ଦଣ୍ଡ ଯାତ୍ରା ବିଶେଷ ଭାବରେ ତିନି ପ୍ରକାର ହୋଇଥାଏ ଯେପରିକି
୧-ଧୂଳି ଦଣ୍ଡ
୨- ଅଗ୍ନି ଦଣ୍ଡ
୩- ପାଣି ଦଣ୍ଡ ।

ମେରୁ ରାତ୍ରରେ ମେରୁ ଉକୁଚା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଶ୍ରାଦ୍ଧଳୁମାନକ ଭିଡରେ ଖବ୍ ଆଡ଼ମ୍ବରରେ ରାତ୍ରିଟୀ ଅତିବାହିତ ହୋଇଥାଏ। ମେରୁ ଶେଷରେ ଖୁଣ୍ଟରେ ବନ୍ଧା ଯାଇଥିବା ଅମ୍ବା ଓ ଫୁଲ ପକାଇଥାନ୍ତି, ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯିଏ ଏହାକୁ ପାଇଥାଏ, ପ୍ରସାଦ ରୂପରେ ସେବନ ସମୟରେ ଯେଉଁ ମନସ୍କାମନା କରିଥାଏ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସେଇରୁପେ ଫଳ ମଧ୍ୟ ପାଇଥାଏ।

କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ପାଟୁଆ ନାଟ ନାମରେ ଏହାକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। ଏହା ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ନାମରେ ଯଥା ଅଗ୍ନି ପାଟୁଆ, କଣ୍ଟାପାଟୁଆ, ଖଣ୍ଡା ପାଟୁଆ, ଝୁଲା ପାଟୁଆ ଓ ଫୋଡ଼ ପାଟୁଆ ଆଦି ନାମରେ ଜଣା ।

ପ୍ରକୃତି ଓ ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇ ରହିବା ମନୁଷ୍ୟର ପରମ ଧର୍ମ।ଋତୁ ସହିତ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିବା ଓ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସୁସ୍ଥ ରହିଥାଉ।ଲୋକକଳା ଓ ଲୋକ ସଂସ୍କୃତିରେ ପାଇଁ ଆମ ଓଡ଼ିଶl ସରା ବିଶ୍ୱରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ଆମର ଦାୟିତ୍ୱ।

" ମୁଁ ଓଡ଼ିଆ ମୋ ପାଇଁ
ମୋ ପାଣି ପବନ
ମୋ ପର୍ବ ପର୍ବାଣୀ
ମତେ ବଢିଆ "

ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି

ଓଡ଼ିଆ ନବବର୍ଷ 🎊