କବିତା - ପାଞ୍ଜିକାର ପଠାଣି ସାମନ୍ତ

ମହାନୁଭବ ପାଞ୍ଜିକାର
ତୁମ ଗଣନା କାଠି,
ମାପିପର୍ବତ କହିଛସତ
ଭୂତଭବିଷ୍ୟ କାଟି ।୧।।

ଖଣ୍ଡପଡ଼ା ଓଡ଼ିଶାମାଟି
ପୌଷଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ,
ଅଠରଶହ ପଇଁତିରିଶି
ତେର ଡିସେମ୍ବର ଜନ୍ମ।୨।।

ଶ୍ୟାମବନ୍ଧୁ ଙ୍କ ସନ୍ତାନ ତୁମେ
ଜନ୍ମ ସାମନ୍ତ କୂଳେ,
ପତ୍ନୀ ତୁମର ସୀତାଦେବୀ
ବିଷ୍ଣୁମାଳୀଙ୍କ କୋଳେ। ୩।।

ପାଠ ପଢ଼ାରେ ପାଇଛ ବାଧା
ଗରିବୀ କଷ୍ଟ ଦୁଃଖ,
ସଂସ୍କୃତ ଗଣିତ ପଢ଼ିଛ ତୁମ୍ଭେ
ପାଇଛ ସାହିତ୍ୟ ସୁଖ।୪।।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ଶୁଣିଛି ବିଶ୍ବ
ବାଉଁଶନଳୀ ମାପ,
ସୂର୍ଯ୍ୟପରାଗ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ
ଆଙ୍ଗୁଳି ଗଣା ଗପ। ୫।।

ସତ ହୋଇଛି ସବୁ ଗଣନା
ଇଂରେଜୀ ଶାସନ ବେଳେ,
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଠାରୁ ପୃଥିବୀ କେତେ
ଦୂରତା କାଠି ମେଳେ। ୬।।

ମହାମହୋପାଧ୍ୟାୟ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର
ସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ,
ମହାପାତ୍ର ,ସାମନ୍ତ ତୁମେ
ପାଈଛ କେତେ ମାନ ।୭।।

ଦୃଶ୍ୟ ହେବ ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହଣ
ଇଂରେଜ ଦେଶ ଠାରେ,
କହି ଜିତିଛ ସଭିଙ୍କ ମନ
ତେୟାନବେ ମସିହାରେ। ୮।।

ମନଯନ୍ତ୍ରର ଆବିଷ୍କାରକ
ହେ ମହାନ ଜ୍ୟୋତିଷ,
ଉଣେଇଶ ଚାରି ମସିହା
ଦେଖିଛି ଶେଷ ନିଃଶ୍ୱାସ। ୯।।

ଜୁନ ଏଗାର ଜୀବନ ଦୀପ
ଲିଭିଛି କହିବୁ ନାହିଁ,
ଅମର ତୁମେ ହେ ମହାଜାଗ
ଚିରକାଳର ପାଇଁ । ୧୦।।

ପାଞ୍ଜିକାର ପଠାଣି ସାମନ୍ତ

ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ନନ୍ଦ