ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ବଲିଆ ଜିଲ୍ଲାର ନଗୱା ଗ୍ରାମରେ ଗୋଟିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ୧୯ ଜୁଲାଇ ୧୮୨୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଦିବାକର ପାଣ୍ଡେ ଏବଂ ଅଭୟ ରାଣୀ ଦେବୀଙ୍କ କୋଳମଣ୍ଡନ କରି୍ଥିଲେ ।

ଆଜି ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ କେବଳ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଜାତୀୟ ଚେତନାର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ସ୍ମାରକ। ସେ ଥିଲେ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ବିଦ୍ରୋହର ପ୍ରଥମ ଚିନ୍ଗାରି ଦେଇ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅଗ୍ନିପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।

ସାଧାରଣ ଆରମ୍ଭ, ଅସାଧାରଣ ପ୍ରତିଜ୍ଞା:

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ଏକ ସାଧାରଣ କୃଷକ ପରିବାରରେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଥିଲା ଅସାଧାରଣ ସାହସ ଓ ଅନ୍ୟାୟ ପ୍ରତି ତୀବ୍ର ଘୃଣା। ଇଂରେଜ ବାହିନୀରେ ସେନାସୈନିକ ଭାବେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମାଟିପ୍ରେମ ଓ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ବୋଧ ମୃତ ହୋଇନଥିଲା। ଇଂରେଜ ଶାସନର ଶୋଷଣ, ଧାର୍ମିକ ଅପମାନ, ଓ ଦେଶୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବ୍ୟବହାର ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଦାହରେ ଜର୍ଜରିତ କରୁଥିଲା।

ଅଗ୍ନିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗ: କାର୍ଟୁଜ ଘଟଣା ଓ ବିଦ୍ରୋହ:

୧୮୫୭ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ ତାରିଖ – ବାରାକପୁରର ସୈନ୍ୟ ଛାଉଣିର ସେଇ ଅମର ଘଟଣା! ନୂଆ ଏନଫିଲ୍ଡ ରାଇଫଲ୍ର କାର୍ତୁଜ ଗୁଳି ଗୋଷୁରେ ଗୋରୁ ଓ ଗୟଳର ଚର୍ବି ମିଶ୍ରିତ ଥିବାର ଖବର ରାଟି ପଡିଲା। ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନ ସୈନିକଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ଭାବନାକୁ ଘୋର ଭାବେ ଆଘାତ କଲା। ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ ଥିଲେ ସେହି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଜ୍ୟୋତି। ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କରି, ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ସେ ହଠାତ୍ ବିପ୍ଲବର ଆହ୍ୱାନ ଦେଲେ। "ମାରୋ ଫିରିଙ୍ଗୀ କୋ!" ତାଙ୍କର ସେଇ ରଣହୁଙ୍କାର ଥିଲା ଗୋଟିଏ ଜାତିର ଅସ୍ମିତା ଓ କ୍ରୋଧର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି।

ବଳିଦାନ ଓ ଅମର ପ୍ରେରଣା:

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗିରଫ କରାଯାଇ ମକଦ୍ଦମା ଚଲାଗଲା। ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେବାର ଫଇସଲା ହେଲା। ୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୮୫୭ରେ ତାଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଗଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଫାଶୀ ହେଉଛି ଶୋଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥିବା ଜାତିର ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରେରଣା। ତାଙ୍କ ବଳିଦାନ ଥିଲା ୧୮୫୭ର ମହାବିଦ୍ରୋହର ତତ୍କ୍ଷଣାତ ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଶକ୍ତି। ସେହି ବିଦ୍ରୋହ ପରେ ସାରା ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଜଳି ଉଠିଥିଲା।

ଜୟନ୍ତୀର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା:

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ କେବଳ ଇତିହାସ ସମ୍ମାନ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ପ୍ରବଳ ସାମାଜିକ ସଂଦେଶ:

(୧) ନ୍ୟାୟ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ସାହସ: ସେ ଶିଖାନ୍ତି ଯେ ଅନ୍ୟାୟ ଆଗରେ ନୀରବତା ନୁହେଁ ସମାଧାନ; ପ୍ରତିବାଦ ଓ ସାହସ ହିଁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ମାର୍ଗ।

(୨) ଦେଶପ୍ରେମର ବଳିଦାନ: ତାଙ୍କ ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଶପ୍ରେମର ଚରମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାଇଥାଏ।

(୩) ଏକତାର ପ୍ରେରଣା: ଧର୍ମ, ଜାତି ନିର୍ବିଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ବିରୁଦ୍ଧରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକତାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ସେ ଜୀବନ୍ତ କରି ରଖିଛନ୍ତି।

(୪) ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି: ସେ ପ୍ରମାଣ କରନ୍ତି ଯେ ଇତିହାସ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଶକ୍ତି କେବଳ ବଡ଼ ଲୋକଙ୍କ ହାତରେ ନୁହେଁ, ସାଧାରଣ ବ୍ୟକ୍ତିର ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ବିପ୍ଳବ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ଶେଷ କଥା:

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ କେବଳ ଜଣେ ସୈନିକ ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଜାଗୃତିର ପ୍ରତୀକ, ବିଦ୍ରୋହର ମସାଲଚି। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା କେତେ ରକ୍ତ, ବଳିଦାନ ଓ ସାହସରେ ଅର୍ଜିତ। ଆଜିର ଯୁବପିଢି ତାଙ୍କ ଜୀବନୀରୁ ଦେଶପ୍ରେମ, ସାହସ, ନ୍ୟାୟପ୍ରିୟତା ଓ ଧାର୍ମିକ ସମ୍ମାନର ପାଠ ଶିଖିପାରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ତ୍ୟାଗ ଓ ବୀରତ୍ୱ ଯେପରି ସଦା ଜାଗ୍ରତ ରହି ଆମକୁ କହିଥାଏ: "ସ୍ୱାଧୀନତା ଅମୂଲ୍ୟ, ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।"

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ ଅମର! ତାଙ୍କ ଜ୍ୟୋତି ସଦା ପ୍ରଦୀପ୍ତ ରହୁ!

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ: ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର ଆବେଗ

ମଙ୍ଗଳ ପାଣ୍ଡେ ଜନ୍ମଜୟନ୍ତୀ: ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଜ୍ୟୋତିର ଆବେଗ