କବିତା - ମା ' ତୁ ମମତାମୟୀ

ଅ- ଅଳିଅର୍ଦ୍ଦଳି ସହିଯାଉ ମାଆ
ସ୍ନେହ ଭରା ତୋ ପଣତ,
ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ତୁ ଜଗତ କଲ୍ୟାଣୀ
ହୋଇଛୁ ବିଶ୍ୱେ ବିଖ୍ୟାତ। ୧

ଆ- ଆଶା ନାହିଁ ତୋର ସୁଖ କରିବାକୁ
ଦୁଃଖ ଭରା ତୋ ଜୀବନ,
କଷ୍ଟ ସହିଥାଉ ହସି ହସି ମାଆ
ନାହିଁ କେବେ ଅଭିମାନ। ୨

ଇ- ଇତିହାସ ତୋର କଠିନ ଉଦାର
ପୂଜିବାକୁ ତୋ ଚରଣ,
ସେବା କରିବାକୁ ପାଇଛି ସୁଯୋଗ
ମିଳିଯାଉ ମହାନିର୍ବାଣ। ୩

ଈ- ଈର୍ଷାଲୋଭକ୍ରୋଧ ତୋପାଖରେ ନାହିଁ
ଜନନୀ ତୁ ଜଗତର,
ସର୍ବ ସଂହାରୀଣୀ ଧ୍ଵଂସ ବିଧ୍ଵଂସିନୀ
କାଳୀ ଦୁର୍ଗା ଅବତାର। ୪

ଉ -ଉଦାର ହୃଦୟା ପ୍ରସନ୍ନ ଚଞ୍ଚଳା
ସର୍ବ ଜୀବେ ଥାଏ ଦୟା,
ଅବତରି ଅଛ ସଂସାର ଭିତରେ
ଭଗିନୀ ଜନନୀ ଜାୟା। ୫

ଊ- ଉମା ପଶୁପତି ତୁମ ପାଦେ ଭକ୍ତି
ସୁଝି ହୁଏ ନାହିଁ ଋଣ,
ରଖି ମାତୃଭକ୍ତି ଦିବସ ରଜନୀ
ପୂଜୁଥିବି ତୋ ଚରଣ। ୬

ଋ - ଋକ୍ ଯଜୁ ଶ୍ୟାମ ଅଥର୍ବ ବେଦରେ
ମାଆ ତୁମେ ମହୀୟାନ,
ସ୍ଵର୍ଗ ମର୍ତ୍ତ୍ୟ କିମ୍ବା ପାତାଳପୁରରେ
ମାତୃଭକ୍ତି ଗରୀୟାନ। ୬

ଏ- ଏ ଭବସାଗରେ ମାତୃକୃପା ବିନା
ଜୀବନତ ନିର୍ବିକାର,
ମାଆ ନାହିଁ ଯାର ସାହା ନାହିଁ ତାର
କହିଛନ୍ତି କଥାକାର। ୭

ଐ - ଐରାବତ ଗଜ ହୋଇଥାଉ ସଜ
ମାଆଙ୍କ କରୁଣା ବିନା,
ଐଶ୍ୱର୍ୟ୍ଯ ମିଳେନା ମାଆ କୃପାବିନା
ମିଳେନାହିଁ ଆଶ୍ୱାସନା। ୮

ଓ - ଓଠରେ ମାଆଲୋ ଫୁଟାଇଛୁ ହସ
ବର୍ଣ୍ଣିବା ପାରିବ କିଏ,
ସ୍ନେହର ସ୍ପର୍ଶରେ ଦୁଃଖ ଝାଡିଦେଉ
ତୋ ପରିଲୋ କେହି ନୁହେଁ। ୯

ଔ - ଔଦ୍ଧତ୍ୟର ସୀମା ଟପିଗଲେ ମାଆ
ମହିଷାମର୍ଦିନୀ ବେଶ,
ଚରଣତଳେ ତୋ ସଂହାରକରତା
ସୃଷ୍ଟି କରୁ ସର୍ବନାଶ। ୧୦

କ - କଠିନ ବେଦନା ସହ୍ୟ କରି ମା
ଦେଖେଇଛୁ ମୋତେ ଜଗତ,
କର୍ମମୟ ପଥ କଷ୍ଟ ଜର୍ଜରିତ
କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନେ ମନ ଆନନ୍ଦିତ। ୧୧

ଖ - ଖଣ୍ଡାଧାର ପରି ଶାସନ ତୋର ଲୋ
ହୃଦୟ ଅମୃତ ଗିନା,
ଖଟ ପଲଙ୍କରେ ନିଦ ଆସେନାହିଁ
ମା ତୋ ପଣତ ବିନା। ୧୨

ଗ - ଗର୍ବ ଅହଙ୍କାର ଦୂର ହୋଇଯାଏ
ତୋହରି ସଂସ୍କାର ପାଇ,
ଗତିମୁକ୍ତି ସବୁ ଚରଣ ସେବାରେ
ସେ ଭାଗ୍ୟ କାହାର କାଇଁ। ୧୩

ଘ - ଘନ ଅନ୍ଧକାର ମାଡ଼ିଯାଏ ମା
ଯେବେ କପାଳ ହୁଅଇ ମନ୍ଦ,
ଘଣ୍ଟ ଘୋଡାଇ ରଖିଥାଉ ମା
ସ୍ନେହରେତୋ କୋଟି ଆନନ୍ଦ। ୧୪

ଚ - ଚରଣ ସେବାତୋ କରିବାକୁ ମା
କୋଟିଜନ୍ମ ପୁଣ୍ୟଫଳ,
ଚରଣାମୃତକୁ ପାନ କରିକରି
ବଞ୍ଚିଯିବି ମହୀତଳ। ୧୫

ଛ - ଛଳନା ଜାଣିନୁ ପାଳନ କରୁତୁ
ମା' ତୁ ମମତାମୟୀ,
ଛନ୍ଦକପଟରୁ ଦୂରରେ ରହିତୁ
କେତେକଷ୍ଟ ଯାଉ ସହି। ୧୬

ଜ - ଜନମ ଦିନରୁ ଶୁଣିଛି ତୋ ଗୀତ
ଧୋ ରେ ବାୟା ଧୋ ,
ଯେଉଁ କିଆରୀରେ ଗହଳ ମାଣ୍ଡିଆ
ସେଇ କିଆରୀରେ ଶୋ। ୧୭

ଝ - ଝରିପଡେ ଲୁହ ମନେପଡ଼େ କୋହ
ସେଇ ପିଲାଦିନ କଥା,
ଝାଟିମାଟି ଘରେ ମଣିଷ କରିଛୁ
ନୂଆଁଇ ନାହୁଁତୁ ମଥା। ୧୮

ଟ - ଟଙ୍କାପଇସାରେ ଲୋଭ ତୋର ନାହିଁ
ନିଃସ୍ୱାର୍ଥରେ କରୁ ପାଳନ,
ଟାଣକରି ପଦେ କେବେ କହିନାହୁଁ
ଅମୃତବୋଳା ତୋ ବଚନ। ୧୯

ଠ - ଠକି ଦେଇନାହୁଁ ସ୍ନେହ ଆଦରରେ
ସହିଯାଉ କେତେ କଷଣ,
ଠାଣି ବାଣୀ ମୋର ସୁଧାରି ଦେଇଛୁ
ପାଦରେ ତୋ କୋଟି ଶରଣ। ୨୦

ଡ - ଡରଭୟ ମୋର ପାଖ ଲାଗେ ନାହିଁ
ମା' ଥିଲେ ମୋ ପାଖରେ,
ଡାକ ଶୁଣି ପାରୁ ସନ୍ତାନର ମାଆ
ଥିଲେଥାଉ ଯେତେ ଦୂରରେ। ୨୧

ଢ଼ - ଢାଙ୍କୁଣି ପ୍ରାୟେକ ତୋ ପଣତକାନି
ବିପଦରେ ହୁଏ ଆସରା,
ଢାଙ୍କି ଦେଇଯାଏ ବିପଦ ସବୁକୁ
ତୋ ପଣତକାନି ପସରା। ୨୨

ତ - ତବ ପାଦତଳେ ଗତିମୁକ୍ତି ମିଳେ
ମିଳେ ଚଉବର୍ଗ ଫଳ,
ତର୍କ,ତପ ତତ୍ତ୍ଵ ତପନ ବିକାଶେ
ଦୃଢ଼ ହୁଏ ମନୋବଳ। ୨୩

ଥ - ଥକି ପଡିନାହୁଁ ସନ୍ତାନ ସେବାରେ
କରିନୁ ଯତନ ଊଣା,
ଥମିଯାଇ ନାହୁଁ ପ୍ରମାଦ ବିଶାଦେ
ଭେଟିଅଛୁ ବହୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା। ୨୪

ଦ - ଦକ୍ଷ କରିଛୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛୁ
ପାଇଅଛି କେତେ ସଂସ୍କାର,
ଦଣ୍ଡ ଦେଇଛୁ ସ୍ନେହ କରିଛୁ
ସନ୍ତାନ ଅଟେ ମୁଁ ତୋହର। ୨୫

ଧ - ଧନ ପାଇଁ ମା ଲାଳାୟିତ ନୁହଁ
କହିଅଛୁ ତୁହି କାନେ,
ଗୁଣୀ ଲୋକଟିଏ ସବୁଠି ଆଦର
ପାଏତ ରଖିଛି ମନେ। ୨୬

ନ - ନରଦେହ ବହି ଗର୍ବ କରୁକାହିଁ
କ୍ଷଣସ୍ଥାୟୀ ଏହି ସଂସାର,
ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅସହ୍ୟ ବେଦନା
କହିଅଛୁ କରି ଆଦର। ୨୭

ପ - ପରନିନ୍ଦା ପରାଚର୍ଚ୍ଚା ପରିବର୍ତ୍ତେ
ପର ଉପକାର ତୁହି କରିବୁ,
ପରଧନେ କହୁ ଲୋଭ ନରଖିଲେ
ଜଗତଜିତା ତୁ ହୋଇବୁ। ୨୮

ଫ- ଫିଟିଯାଏ ମାଆ ଭାଗ୍ୟର ଫରୁଆ
ତୋହରି ଆଶିଷ ପାଇ,
ଫଟା କପାଳକୁ କୁସୁମିତ କରୁ
କଣ୍ଟାର ଶେଯରେ ଶୋଇ। ୨୯

ଵ - ବସୁଧା ପରିତୁ କେତେଯେ ସହିଛୁ
ଉଦାର ହୃଦୟ ତୋହର,
ବସାଇଛୁ କୋଳେ ବସି ବସି ଖେଳେ
କେଡେବଡ ଭାଗ୍ୟ ମୋହର। ୩୦

ଭ - ଭଲ ମୁଁ ପାଉଛି ଭଲ ପାଉଥିବି
ମାଆ ପରି କିଏ ହେବ,
ଭରସା ରଖିଛି ଭସାଇବ ନାହିଁ
ଝୁରି ଝୁରି ଝୁରୁଥିବ। ୩୧

ମ - ମମତାମୟୀ ସେ ଆଦରର ନଈ
ସ୍ନେହଭରା ପୁଷ୍କରିଣୀ,
ମାଆ ଡାକ ଅଟେ ମନ୍ତ୍ର ମହୋଦଧି
ଡାକପାଇଁ ପାଗଳିନୀ। ୩୨

ମା ' ତୁ ମମତାମୟୀ

ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ନନ୍ଦ