ଜୟମା ଦୁର୍ଗା

ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଣୀ. ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନରେ ମାତା ବ୍ରହ୍ମଚାରାଣୀ ରୂପରେ ପୂଜା ପାଇଥାନ୍ତି ଏହି ରୂପରେ ମାତା ତପସ୍ୱିନୀଙ୍କ ବେଶ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି ଭଗବାନ ଶିବ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ବର ରୂପେ ପାଇବା ପାଇଁ ମାତା ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ ସେହି ରୂପରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଆନନ୍ଦମୟୀ ଦେବି ଶୁକ୍ଳ ବସ୍ତ୍ର ପରିହିତା l ସହାସ୍ୟ ଵଦନୀ, ମସ୍ତକରେ ମୁକୁଟ l ଡାହାଣ ହାତରେ ଜପାମାଳା ଏବଂ ବାମ ହସ୍ତରେ କମଣ୍ଡଳୁ l ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ଵଭାଵ l ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ରୂପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ l ଏକଦା ଦେବ ଏବଂ ଅସୁର ସଂଗ୍ରାମରେ ଦେବତାମାନେ ବିଜୟୀ ହେଲେ l ଏ ବିଜୟର ଉତ୍ସ ସେହି ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଦେବତା ମାନେ ଭୁଲି ଅହଙ୍କାରୀ ହୋଇ ଗଲେ l ଦେଵତା ଗଣ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥାନ୍ତି l ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଦିଗବଳୟରେ ଗୋଟିଏ ଉଜ୍ୱଳଜ୍ୟୋତି ବିନ୍ଦୁ l ଇନ୍ଦ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏ ଜ୍ୟୋତି ବିନ୍ଦୁ କଣ ବୋଲି ପଚାରିଲେ l ଅଗ୍ନିଦେବ ଯାଇ ସେହି ଜ୍ୟୋତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଆପଣ କିଏ? ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୟୋତି କହିଲେ ଆପଣ କିଏ କୁହନ୍ତୁତ? ଅଗ୍ନି କହିଲେ ମୁଁ ଅଗ୍ନି ଏ ସାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଭସ୍ମ କରିବା ଶକ୍ତି ମୋର ଅଛି l ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟୀ ଦେବୀ ଏକ ତୃଣ ଗୁଛ ଦେଇ ଦଗ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ବୋଲନ୍ତେ ଅଗ୍ନି ତାହା କରି ନପାରି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ l ଏଣେ ଅଗ୍ନି ନ ଫେରିବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ବାୟୁଙ୍କ ପ୍ରେରଣ କଲେ l ମାଆ ଅହଂକାର ଭଗ୍ନ ପାଇଁ ବାୟୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୃଣରୁ ଖଣ୍ଡିଏ ପକାଇ ଉଡ଼ାଇବାକୁ କହିଲେ l ବାୟୁ ତାହା କରି ନପାରି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ l ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବରାଜ ଆସି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ l ମାତ୍ର ଜ୍ୟୋତି କେଉଁ ଆଡେ ଅନ୍ତର୍ଧ୍ୟାନ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀଣି ରୂପରେ ଆବିର୍ଭୁତା ହେଲେ l ଦେବୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ବିନା ଜଗତରେ କୌଣସି ଶକ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝାଇ ଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ l ଦେବୀଙ୍କର ଗ୍ରହ ମଙ୍ଗଳ,ମନ୍ତ୍ର, ଓଁ ଦେବୀ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣ୍ୟେ ନମଃ l

3. ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟା - ମହିଷାସୁର ବଧ ନିମନ୍ତେ ଯେତେ ବେଳେ ମା ଦୁର୍ଗା ଆବିର୍ଭୁତା ହୋଇଥିଲେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମିଶି ତାଙ୍କ ହାତରେ ଆୟୁଧମାନ ପ୍ରଦାନ କରି ଥିଲେ l ଦେବ ରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ସେତିକି ବେଳେ ମାଆଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟାଟିଏ ପ୍ରଦାନ କରି ଥିଲେ l ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବୀଙ୍କ ଠାରୁ ଯେଉଁ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନ ପାଇଥିଲେ ତାହାକୁ ବିଶ୍ୱରେ ଘୋଷିତ କରିବାପାଇଁ ସେ ଏହି ଘଣ୍ଟା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ lଏ ଘଣ୍ଟାରେ ଐରାବତ ହସ୍ତୀର ବଳ ପୁରି ରହିଥିଲା l
ସର୍ଵ ଵାଦ୍ୟମୟୀ ଏ ଘଣ୍ଟାର ଧ୍ୱନି ଅତୀବ ତୀବ୍ର l ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ମୂଳରେ ଯେଉଁ ନାଦବ୍ରହ୍ମ ନିହିତ ରହିଛି ସେଥିରୁ ଏ ଘଣ୍ଟି ର ଉଦ୍ଭବ l ସାଧକ ମାତୃଶକ୍ତିର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ ଏହି ଘଣ୍ଟାର ଧ୍ୱନି ଶୁଣିପାରି ଥାନ୍ତି l ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗାଶକ୍ତ l ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ସେମାନେ ଯମ ରାଜଙ୍କ ବାହନ ମହିଷ ବେକର ଘଣ୍ଟି ଧ୍ୱନୀ ଶୁଣି ପାରନ୍ତି l ମାତୃ ସେବକଙ୍କୁ ଏହା ମାତୃଆବାହନୀ ଧ୍ୱନିଭାବେ ପ୍ରତୀତ ହୋଇଥାଏ l ଦେବୀଙ୍କ ମସ୍ତକରେ ଘଣ୍ଟା ଆକୃତିର ଅର୍ଦ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ର l ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ଦେବୀଙ୍କର ଲାବଣ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି l ତିନି ନେତ୍ର ଓ ଦଶ ହାତରେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି ଦଶଟି ଆୟୁଧ l ଦେବୀ ସିଂହାରୁଢ଼ା,ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ l ଦେବୀ ବୀର ରସର ଅପୂର୍ବ ମୂର୍ତ୍ତି l ଦେବୀଙ୍କ ଗ୍ରହ ଶୁକ୍ର ,ମନ୍ତ୍ର - ଓଁ ଦେବୀ ଚନ୍ଦ୍ରଘଣ୍ଟାଐ ନମଃ l
କରୁଣାମୟୀ ମାତା ସର୍ବଦା ତାର ଭକ୍ତ ମାନଙ୍କୁ ଘଣ୍ଟ ଘୋଡାଇ ରଖିଥାନ୍ତି

4.କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା- କୁତ୍ସିତ ତାପର ନାମ କୁଷ୍ମା l ସଂସାର ତ୍ରିବିଧ ତାପରେ ଜର୍ଜରିତ l ଦେବୀ ଏହି ତ୍ରିତାପକୁ ନିଜ ଉଦରରେ ବହନ କରିଥିବାରୁସେ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ନାମରେ ନାମିତ। ସିଂହ ବାହୀନି ଦେବୀ ଅଷ୍ଟଭୁଜା।
ସାତ ହସ୍ତରେ ଆୟୁଧ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଜପାମାଳି l ଯିଏ ମାଆର ଅଭୟ ଚାରଣାଶ୍ରିତ ନୁହେଁ ସେ ତ୍ରିତାପରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଥାଏ lମାତୃଚରଣରେ ଆତ୍ମ ସମର୍ପଣ କଲେ ମା' ତା'ର ତାପତ୍ରୟ ଉଦରସ୍ଥ କରିନିଅନ୍ତି l ମାଆ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ସନ୍ତାନ ତାପହାରିଣୀ କଲ୍ୟାଣମୟୀ ଜନ୍ମ ଦାତ୍ରୀ,ଜନନୀ l ଦେବୀଙ୍କ ଗ୍ରହ,ସୂର୍ଯ୍ୟ l ଦେବୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର, "ଓଁ ଦେବୀ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡାୟେ ନମଃ" l

5.ସ୍କନ୍ଧମାତା- ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ତୃପ୍ତହୋଇ ମହାଦେବୀ ଉମା ରୂପେ ହିମାଳୟପତ୍ନୀ ମେନାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ l ଦେବୀ ଉମା ଓ ଶିବଙ୍କର ମିଳନରୁ ସ୍କନ୍ଧ ବା କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଜନ୍ମ ହେଲେ ଦେବ ସେନାପତି ଭାବେ ଅସୁର ସଂହାରକରିବେ l ଏଣୁ ସେ କିଶୋରୀ ହେବାପରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ କଠୋର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭକଲେ l ସେପଟେ ମହାଦେବ ବି କଠୋର ତପସ୍ୟାରେ ମଗ୍ନ l ଦେବତା ମାନେ କାମଦେବଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଭଗ୍ନ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରେରଣ କଲେ l କାମଦେବ ଏ ଉଦ୍ୟମକରି ଶିବଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହୋଇଗଲେ l ଉମା ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ ଶିବଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ହେଲେ ଅତି କଠୋର ସାଧନା ଆବଶ୍ୟକ l ପାର୍ବତୀ କଠୋର ତପସ୍ୟା କରିବା ନିମନ୍ତେ ବାହାରିବାରୁ ମାଆ ମେନା ତାଙ୍କୁ ଉ-ମା ଅର୍ଥାତ ଯାଅନାଯାଅନା କହି ବାରଣ କରିଥିଲେ l ଏହି ତପସ୍ୟା ଅବସରରେ ମା'ପାର୍ବତୀ ପତ୍ରଟିଏ ସୁଦ୍ଧା ଭକ୍ଷଣ ନ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ନାମ ଅପର୍ଣ୍ଣା l ଧ୍ୟାନ ବଳରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ମିଳନ ହେବାରୁ ଜନ୍ମହେଲେ ସ୍କନ୍ଧ,କାର୍ତ୍ତିକେୟ l ସ୍କନ୍ଧମାତା ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି l ତାଙ୍କର ତିନିଗୋଟି ଭୁଜ,ସେ କୋଳରେ ସ୍କନ୍ଧଙ୍କୁ ଧରିଛନ୍ତି l ସେ ସୁଭ୍ରବର୍ଣ୍ଣା ଓ ପଦ୍ମାସନା l ତାଙ୍କର ଗ୍ରହ - ବୁଧ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର - ଓଁ ଦେବୀ ସ୍କନ୍ଧ ମାତାଐ ନମଃ l

6.କାତ୍ୟାୟନୀ -ଶ୍ରୀଚଣ୍ଡୀରେ ଦେବୀଙ୍କର ସୁଖଦା ମୋକ୍ଷଦା ଦୁଇଟି ସ୍ୱରୂପର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି lଦେବୀ ରାଜା ସୁରଥଙ୍କୁ ସୁଖ ଓ ସମାଧି ବୈଶ୍ୟକୁ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ l ଏଣୁ କାତ୍ୟାୟନୀ ରୂପେ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ସର୍ବଦା ଭକ୍ତିଦା ଅଟନ୍ତି l ଭକ୍ତିରୂପକ ମହା ଧନ ମା' କାତ୍ୟାୟନୀଙ୍କ କରୁଣାରୁ ସମ୍ଭବ ହୋଇ ଥାଏ l ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ବ୍ରଜବାଳା ମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପତି ରୂପେ ପାଇବାପାଇଁ ପୂଜା କରିଥିଲେ l ଏଣୁ ଶ୍ରୀମଦ ଭାଗବତରେ ଶ୍ଳୋକ ଅଛି :-

କାତ୍ୟାୟନୀ ମହାମାୟୀ

ମହାଯୋଗିନୀଧିଶ୍ୱରୀ l

ନନ୍ଦ ଗୋପ ସୁତମ୍ ଦେବୀ

ପତିମ୍ ମେ କୁରୁତେ ନମଃ ll

ଦେବୀ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୟୀ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପା ସିଂହ ବାହିନୀ l ଦେବୀ ତ୍ରିନେତ୍ରା ଓ ଅସ୍ତ୍ରଧାରି ଅଷ୍ଟଭୁଜା l ଦେବୀ ବୃନ୍ଦାବନରେ କାତ୍ୟାୟନୀ ରୂପରେ ବିରାଜିତା l ଦେବୀଙ୍କ ଗ୍ରହ - ବୃହସ୍ପତିଏବଂ ମନ୍ତ୍ର " ଓଁ ଦେବୀ କାତ୍ୟାୟନୈ ନମଃ "l
କ୍ରମଶଃ….............

ମା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ନବରାତ୍ରି ପୂଜା ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ

jay maa durga