ଶୀର୍ଷକ:- ମୁକ୍ତିର ପଥେ ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀ

ଫକୀର ମୋହନ ମାଟିର
ସେ ବୀରା ସୁରୀ;
ପଛ ପଟୁ ପ୍ରହାରରେ
କଣ୍ଠରୋଧ କରି ମାରିଦେଲେ ତାକୁ।।

ଚିର ବନ୍ଦନୀୟା ତୁ ଶକ୍ତି ଜନନୀ
କୋମଳମୟୀ ସୁକନ୍ୟା;
ହାରିଗଲୁ ପଛେ ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ
ନଇଁ ନ ପଡିଲୁ
ଯୁଗ ଯୁଗକୁ ତୁ ଅନନ୍ୟା ।।

କେତେ ଆଶା କେତେ ସ୍ବପ୍ନକୁ ନେଇ
ଆସିଥିଲୁ ତୁହି ବିଶ୍ୱାସ ଭରଷାରେ;
କାମନା ପିପାସୁ ରାକ୍ଷସ ଅଧ୍ୟାପକ
ସାରିଦେଲା ସବୁ ଅକ୍ଲେଶରେ ।।

ଅତି ଚାଲାକିରେ ଭାବିଥିଲା ସେ
ଭୁଲ୍ କରି ହୋଇଯିବ ପାରି;
ମାନସିକ ଚାପେ ଜଳେଇ ତତେ
ହସିବ ଗାଦି ରେ ବସି ।।

ନାରୀ ମାନ ନୁହେଁ ଖେଳନାର ମାନ
ଖେଳି ଖେଳି ମଜା ନେବ;
ରାଜନୀତି ଶିକ୍ଷା ଶିଖିଅଛ ବୋଲି
ବାଣୀ ଦେଇ ନଚାଇବ ....??

କେତେ ଷଡଯନ୍ତ୍ର କରିଥିଲା ସିଏ
ପରକିୟା ପ୍ରୀତି ପାଇଁ;
ସତ୍ୟ କେବେ ଏଠି ଲୁଚି ଯେ ରହିନି
ବୁଝିପାରିଲେନି ଆତତାୟୀ ।।

ନିଜେ ନିଜକୁ ତୁ ......
ଅଗ୍ନିର ଝାସ ରେ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଈ
ରଖିଲୁ ମହତ ତୋର;
ଧନ୍ୟ ତୋର ମାତା ଧନ୍ୟ ତୋର ପିତା
ଧନ୍ୟ ତୋ ସଂସ୍କାର ଜିଜ୍ଞାସା ।।

ନିର୍ଭୟା, ବେବିନା, ଇତିଶ୍ରୀ, ମୋମିତା
ଭଳି ଆଉ ଏକ ବାଳା;
ଶେଷରେ ହାରିଲା ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀ ବିଶି ଯେ
ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ଧର୍ଯ୍ୟର ଧାରା ।।

କେତେ ଆଉ କଷ୍ଟ ସହି ପାରିଥାନ୍ତା
ନିଷ୍ପାପି ନିରୀହ ଛାତ୍ରୀ;
ମୁକତିର ପଥ ବାଛି ନେଲା ଆଜି
ମୃତ୍ୟୁର ପଥେ ସୌମ୍ୟାଶ୍ରୀ ।।

ସବୁ ଜାଣି ଏଠି ନୀରବ ରହିଲେ
ନ୍ୟାୟ ଦେଲେ ନାହିଁ ତାକୁ;
ରାଜନୀତି ରାଜନେତାଙ୍କ ବିଚାର
ଭଲା କିଏ ବୁଝେଇବ ତାଙ୍କୁ ।।

କେମିତି ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ
ସମାନ ଏ ସମାଜରେ;
କିଏ ଦେବ ଏଠି ନାରୀ ଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା
ରାଜନୀତି ଭରା ଏ ପାଠରେ ....?

ସୋନାଲି ସ୍ୱାଇଁ