ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଧାର୍ମିକ ଓ ସଂସ୍କୃତିକ ରାଜ୍ୟ। ଏଠାରେ ଅନେକ ପର୍ବ ପାଳିତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପର୍ବ ହେଉଛି ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥଯାତ୍ରା। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ଏହି ଅନନ୍ୟ ଯାତ୍ରା ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହି ଦିନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ଦେବୀ ନିଜ ନିଜ ରଥରେ ବେଶ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଯାତ୍ରା କେବଳ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଧାର୍ମିକ ଘଟଣା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଟେ ।

ଏହି ରଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ରଥ ନିର୍ମାଣ, ରଥ ଅଳଙ୍କାର, ଚକାର ଆକୃତି, ଗତି ଚୟନ, ରଥ ତାଲିକା, ରଥ ଖଳା ଜନମେ ମିଶି ରଥ ଟାଣିବା— ଏସବୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦ୍ଧତି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅତୁଟ ରହିଛି।

ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ମୂଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଆଚାର-ବିଚାର ମଧ୍ୟରେ ପାଳନ କରିବା। ଯଦି ରଥଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନିୟମ ବା ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ଉତ୍ସବର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ରଥଯାତ୍ରାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱରୁ ଲକ୍ଷେ-ଲକ୍ଷେ ଲୋକ ଆସନ୍ତି। ଟିଭି, ଇଣ୍ଟରନେଟ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ଦ୍ୱାରା ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଖରେ ପହଁଚିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ବିସ୍ତାର ସହିତ ଅନେକ ଅନୁଶାସନ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବି ଉପେକ୍ଷିତ ହେଉଛି। ଅନେକ ଠାରେ ରଥ ଟାଣିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ସଂଗଠନ ମୁଣ୍ଡ ପୁରାଇ ଏହା ଧାର୍ମିକ ରୀତିନୀତି ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ସମସ୍ୟା ଉଠୁଛି ।

ରଥଯାତ୍ରା ରୀତିନୀତି, ପ୍ରଥା ଓ ପବିତ୍ରତା ରହିବା ଦରକାର। ଏହି କେବଳ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ— ଭକ୍ତି, ସମର୍ପଣ ଓ ନୀତିର। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଦେବ ନିଜ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ମିଳିବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ଛାଡ଼ି ଗୁଣ୍ଡିଚା ଯାଆନ୍ତି, ଏହାର ମୂଳ ଅର୍ଥ ହେଉଛି— ଈଶ୍ୱର ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି, ମନ୍ଦିର ମଧ୍ୟରେ ଅଟକି ନାହାନ୍ତି।

ଏହି ଉତ୍ସବ ଯେଉଁଠି ଏକତା ଓ ସମତାର ବାଣୀ ଦିଏ, ସେଠି ନୀତି ଓ ଶୁଦ୍ଧତା ବଞ୍ଚିବା ଦରକାର। ଯେପରିକି ଛେରାପହଁରା ଭଳି ଗଜାପତି ମହାରାଜା ରଥ ଉପରେ ଗୋଟିଏ ଝାଡୁ ଦେଇ ସେବା କରନ୍ତି, ତାହା ଏକ ମହାନ ନୀତିର ନିମିତ୍ତ। ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ବୃଦ୍ଧି-କ୍ଷୁଦ୍ରତା ନାହିଁ।

ସମାପନରେ କୁହିବାକୁ ଚାହେଁ, ଆମ ଦେଶର ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ପର୍ବ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହିତ ପାଳିତ ହେଉ। ଏହାକୁ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂର ରଖି, ଭକ୍ତି, ପବିତ୍ରତା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଦରକାର। ଆମର ଓଡ଼ିଆ ଐତିହ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଗର୍ବ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ରଖିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ପର୍ବ ଏକ ଜାଗୃତି ହେଉ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ରଥଯାତ୍ରା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରହୁ

ରଥଯାତ୍ରା ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରହୁ