ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଇତିହାସରେ ରମା ଦେବୀ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ନାମ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି। ସେ "ଓଡିଶାର ମହିଳା ଗାନ୍ଧୀ" ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ରମା ଦେବୀ କେବଳ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ଜଣେ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରକ ତଥା ମହିଳା ଅଧିକାରର ସମର୍ଥକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ସାହସର କାହାଣୀ, ଯାହା ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛି।

ରମା ଦେବୀ ୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୯୯ରେ ଓଡିଶାର ସୁଜନ୍ତା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାମ ରମା ଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ।ସେ ଖୁବ୍ କମ୍ ବୟସରେ ଗୋପାଳବାଲା ଦାଶଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ କି ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହ ମିଶି ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ରମା ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେବାଦ୍ବାରା ହୋଇଥିଲା। ୧୯୨୧ ମସିହାରେ, ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ରେ ସେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ। ସେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ଗତିବିଧିରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ଜଡିତ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ , ଆଇନ ଅମାନ୍ୟତା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରମୁଖ ଥିଲା।

ରମା ଦେବୀଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ଲବଣ ଗସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସମୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।ସେ ଓଡିଶାରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହ କାନ୍ଧ ରେ କାନ୍ଧ ମିଳାଇ କାମ କରିଥିଲେ। ସେ ଏଥିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ଆବଶ୍ୟକତା ଓ ମହତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କ ରେ ଅବଗତ କରାଉଥିଲେ।

ରମା ଦେବୀ କେବଳ ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ଜଣେ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାରକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଦୃଢ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଅନେକ ଉଦ୍ୟମ ମାନ କରିଥିଲେ। ସେ ମହିଳା ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମହିଳାମାନେ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ରମା ଦେବୀ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଥିଲେ। ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଅଧିକାର ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଇବା ପାଇଁ ସେ ସମୟ ସମୟରେ କର୍ମଶାଳା ଏବଂ ସଭା ଆୟୋଜନ କରୁଥିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଏବଂ ସଶକ୍ତ ହେବେ ସେତେବେଳେ ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିବ।

ରମା ଦେବୀଙ୍କ ଜୀବନରେ ସଂଘର୍ଷ ରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।ବ୍ରିଟିଶମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି ଜେଲକୁ ପଠାଇଥିଲେ। ଜେଲରେ ସେ ଅନ୍ୟ ମହିଳା ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ମହତ୍ୱ ବିଷୟରେ ବୁଝାଉଥିଲେ । ଜେଲରେ ଥିବାବେଳେ ମଧ୍ୟ ସେ ହାର ମାନିନଥିଲେ ଏବଂ ସଂଗ୍ରାମ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ରମା ଦେବୀ ସାମାଜିକ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ।ସେ ଜୀବନର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ସାମାଜିକ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ଉନ୍ନତି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତିବାହିତ କରିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ରମା ଦେବୀଙ୍କ ଜୀବନ ହେଉଛି ସାମାଜିକ ସେବା ଏବଂ ସଂଗ୍ରାମର ପ୍ରତୀକ।ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି।

ରମା ଦେବୀ ଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ପାଇଁ ସାହସ ଏବଂ ସଂକଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଆମକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ ଯେ ଆମେ ଯେତେ ଅସୁବିଧା ହେଉନା କାହିଁକି ଆମ ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବା। ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ରମା ଦେବୀଙ୍କ ଅବଦାନ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଏବଂ ତାଙ୍କ ନାମ ସର୍ବଦା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅକ୍ଷରରେ ଲେଖାଯିବ। ତାଙ୍କ ଜୀବନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ର ଉତ୍ସ ଅଟେ, ବିଶେଷକରି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ।

ରମା ଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ମାଧ୍ୟମରେ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ମହିଳା ଶକ୍ତିକୁ ଅବମାନନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଜଣେ ମହିଳା କିପରି ନିଜର ସାହସ ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ଦ୍ୱାରା ସମାଜରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବେ ତାହାର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ ହେଉଛନ୍ତି ସେ ନିଜେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ଆମ ସମାଜରେ ସକରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବାକୁ ଏବଂ ଆମର ଅଧିକାର ପାଇଁ ଲଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଏ।

ରମାଦେବୀ। Ramadevi

ଓଡିଶା ର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ..