ଦୁଖା ଓ ଭିକା ବଳି ଆରମ୍ବ କରିଦେଲେ, ଦିନକ ର ଘଟଣା ପଣ୍ଡା ପ୍ରଧାନ ର ଝିଅ ଟି ବିଲକୁ ବାପା ଆଉ ମା ପାଇଁ ଖାଇବା ନେଇକି ଯାଉଥାଏ, ତାକୁ କିଛି ଗୋଟେ ଅଜବ ଶବ୍ଦ ଟେ ହେଲା ସେ ଦୌଡ଼ି ବାକୁ ଲାଗିବା ରୁ ପଛରୁ କିଏ ଜଣେ ତାକୁ ଭିଡି ଧରିଲା, ଏବଂ ସେ କଚାଡି ହୋଇ ପଡିଲା, ଏପଟେ ବାପା ମା ଝିଅ ଅପେକ୍ଷା ରେ ସଞ୍ଜ ହେଲାଯେମିତି ଦୁହେଁ ଘର କୁ ଫେରିଲେ, ବାଟରେ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କ ଝିଅ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି ତଳେ ପଡିଛି, ପଣ୍ଡା ଝିଅ କୁ ଧରି ଗାଁ ଭିତର କୁ ଦୌଡ଼ି ଗଲା, କିନ୍ତୁ ଝିଅ ଟି ମଢ଼ା ପାଲଟି ଯାଇଥିଲା |

ପାଣ୍ଡା ଝିଅ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଏମିତି ଗୋଟେ ପରେ ଗୋଟେ ଝିଅ ଙ୍କ ର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା, କିଛି ଲୋକ ନିଜ ଝିଅ ଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଗାଁ କୁ ପଠେଇ ଦେଲେ, କି ଚେର ମୂଳି ବାନ୍ଧିଲା, କିଏ ଡେଉଁରିଆ କେତେ କଣ କରିଲେ|

ଏପଟେ ସତ୍ୟ କୁ ତା ମା ବାରମ୍ବାର ମନା କରିଥିଲା ତୁ ଘରୁ ଗୋଡ କାଡିବୁ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ ମା କଥା ନ ଶୁଣି କୋଳି ଆଣିବା ପାଇଁ, ତା ସାଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ସହ ଯାଇଥିଲା, ଶକୁନ୍ତଳା ଏପଟେ ମୁଲିଆ କାମ କୁ ଯାଇଥାଏ|

ସତ୍ୟ ଗଛରୁ କୋଳି ତୋଳିବା ପାଇଁ ଯେମିତି ଚଢିଛି, ତା ହାତ ର କାଣୀ ଆଙ୍ଗୁଠି କୁ ଏକ ଛୋଟ ସାପ ଛୁଆଟି କାମୁଡି ଦେଲା ଏହା ଦେଖି ସତ୍ୟ ଡରିଗଲା, ତା ସାଙ୍ଗ ଯାଇ ସତ୍ୟ ମା କୁ ସବୁ କହିଲେ, ସେ ଧାଇଁ ଆସିଲା, ହେଲେ ସତ୍ୟ ଜମା ତଳ କୁ ଆସିଲା ନାହିଁ, କାଳେ ମା ବାଡେଇବ, କେତେ କଷ୍ଟ ରେ ଜଣେ କିଏ ଚଢି ତାକୁ ତଳ କୁ ଆଣିଲେ, |

ସେତେବେଳେ ତ ଗାଡି ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥାଏ, ଶଗଡ଼ ରେ ଡାକ୍ତର ଖାନା ପାଇଁ ବାହାରିବା ବେଳେ, ସତ୍ୟ ନିଜ ମା କୋଳ ରେ ଶୋଇକି କହିଲା, ବୋଉ ଭାଇ ଥିଲେ, ମୁଁ ବଞ୍ଚିଯାଇଥାନ୍ତି, ବାସ ଶୋଇଗଲା ଚିର ନିଦ୍ରା ରେ ସତ୍ୟ ପ୍ରଧାନ|

ଶକୁନ୍ତଳା ଆତୁର ଚିତ୍କାର ସେଦିନ ରାତି ସାରା ସମସ୍ତ ଙ୍କ ହୃଦୟ କୁ ଆଘାତ କରୁଥାଏ |

ସତ୍ୟ ର ବଳି

ତୃତୀୟ ଭାଗ