ସମାଜ –
ଏକ ଏମିତି ଶବ୍ଦ ଯାହା ମାନବ ଜୀବନର ଅଟୁଟ ଅଂଶ। ଏହା ମାନେ କେବଳ ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ରହିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ଆମ ପରିଚୟ, ଆମ ମୂଲ୍ୟବୋଧ, ଓ ଆମ ଆତ୍ମାର ଏକ ଆଇନା। ମଣିଷ ନିଜ ଅନ୍ତର୍ଜ୍ଞାନ ଓ ବାହ୍ୟ ପରିବେଶର ସମନ୍ୱୟ ରେ ଗଢ଼ିଥିବା ଏହି ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ବେସ କିଛି ସତ୍ୟ ଲୁଚିଥାଏ – ଏହି ହେଉଛି ସାମାଜିକ ବାସ୍ତବତା।

ବାସ୍ତବତା ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଅନେକ ପାର୍ଶ୍ୱ – ଗରିବ ଧନୀ, ଶିକ୍ଷିତ ଅଶିକ୍ଷିତ, ସୁବିଧା ଓ ଅସୁବିଧା, ନ୍ୟାୟ ଓ ଅନ୍ୟାୟ। ଏହି ବିଭିନ୍ନତା ସମାଜକୁ ଜଟିଳ ଓ ଅନେକ ଥର ଅନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥାଏ। ଦୃଢ଼ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ – ଏହି ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ଅନ୍ତଃସ୍ତରୀୟ ଯୁଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠି ସତ୍ୟ ଓ ଭାବନାର ମୁକାବିଲା ହୁଏ।

ଗାଁ ହେଉ କି ସହର – ସମାଜର ଚାପ ସବୁଠି ଅନୁଭୂତ ହୁଏ। ଗାଁ ରେ ଘରର ଝିଅ ଯଦି ଦେଢ଼ ଘଣ୍ଟା ପଢ଼ିବାକୁ ବସି ଥାଏ, ସେଉଁଥିରେ ପଡ଼ୋଶୀ ଭାବନ୍ତି – “ଝିଅ ତ ପଢ଼ିଏ ମୁଣ୍ଡ ଓପରେ ଚଢ଼ିଯିବ!” ସହର ରେ ଯଦି ଜଣେ ଯୁବକ ନିଜ ନିଜ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି ଶୁନ୍ୟ ରୁ ଶୁରୁ କରେ, ତାହା ଠାରେ ଲୋକ କହିଦିଅନ୍ତି – “ବୋଉ ପିଲା ଥିବା ସେ ବ୍ୟବସାୟ କରି କେଉଁଠି ଚାଲିପାରିବ?”

ଏହି ସମାଜିକ ଚାପ ଏବଂ ଅନ୍ତଃଲୁପ୍ତ ମାନସିକତା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ବଡ଼ ବାଧା। ଏହା ଏମିତି ଗୋଟିଏ ଜାଲ ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଅନେକଥର ନିଜ ଇଚ୍ଛାକୁ ହାରାଉଛୁ।

ତଥାପି, ଏହି ସମାଜ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଅନେକ ଆଶାର ଆଲୋକ – ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମା ବେଲାଭୋଗ ଚାଟି ନିଜ ପିଲାକୁ ଡାକ୍ତର ବନାଉଛି, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଦୁଇ ଚକିରେ ଗାଁ ଚାଳି ଯାଇ ଅନ୍ଧାରରେ ଆଲୋକ ଜଗାଉଛି, ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଝିଅ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱର କୁ ଦୂରଦୂରନ୍ତରେ ପହଞ୍ଚାଉଛି।

ସାମାଜିକ ବାସ୍ତବତା କେବଳ ନେଗେଟିଭ୍ ନୁହେଁ – ଏହା ଗଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ ଏହି ସତ୍ୟ – ଏକ ଶିକ୍ଷା, ଏକ ଆଭାସ, ଏକ ଆତ୍ମ-ଚିନ୍ତନ। ଆମେ ଯଦି ଏହାକୁ ଜଣାବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା, ଯଦି ଏହି ଆଇନାକୁ ଛାଡି ନିଜ ଅନ୍ତର ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବା ଶିଖିବା – ତେବେ ଏହି ସମାଜ ଏକ ଆଶାର ଧାରା ହେବ।

ଉପସଂହାରରେ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛି – ଏହି ସମାଜର ସତ୍ୟ ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଆମେ ଯଦି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଚାହୁଁଛୁ, ତେବେ ପ୍ରଥମେ ଆମକୁ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମନସିକତାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ହେବ।

✍️bhumika maharana

ସାମାଜିକ ବାସ୍ତବତା-

ଏକ ଅନୁଭବ ଏକ ଆଇନା,