ସନ୍ଧ୍ୟା ହୋଇ ଆସୁଥାଏ। ମୁଁ ମୋ କୋଠରୀର ଝରକା ପାଖରେ ବସି ପ୍ରତିଭା ରାୟଙ୍କ ନିଷିଦ୍ଧ ପୃଥିବୀ ଉପନ୍ୟାସ ପଢ଼ିବାରେ ସେତେବେଳେ ନିମଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲି। ହଠାତ୍ ମୋର ଜଣେ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ଫୋନ୍ ଆସିଲା। ଆଉ ସେହି ଫୋନ କଲ୍ ମୋର ଉଲ୍ଲସିତ ହୃଦୟକୁ ଏତେ କ୍ଷତ ବିକ୍ଷତ କରିଦେବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବି ନଥିଲି। ମୁଁ କିଛି କହିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ - ଲାଗୁଛି ତୋ ମା ବାପାଙ୍କୁ ତୋ ବିଷୟରେ କିଛି କହିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତୋତେ ତ ତୋ ମା ବାପା ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବସେଇକି ରଖିଛନ୍ତି। ଆଚ୍ଛା କହିଲୁ ଏତେ ସବୁ ଯୋଉ କବିତା ଲେଖୁଛୁ କେତେ ଟଙ୍କା ମିଳୁଛି ତୋତେ? କବିତା ଲେଖିବାରେ କି ଭବିଷ୍ୟତ ଅଛି? ଏଇ ଯୋଉ ଖବରକାଗଜ ଗୁଡ଼ିକରେ ତୋର କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି କଣ ମିଳୁଛି ସେଥିରୁ ତୋତେ? କବିତା ନ ଲେଖିଲେ କଣ ତୁ ବଞ୍ଚି ପାରିବୁନି ? ଏମିତି ଅନେକ କଥା କହିଗଲେ ମୋତେ। ଏଇସବୁ କଥା ଶୁଣିବା ସମୟରେ ମୋର ନୟନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅଶ୍ରୁଶିକ୍ତ ହୋଇ ଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ପରେ ମୋର ଆଉ କିଛି କହିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ହେଲାନି। ଏତିକି କହି ସାରିବା ପରେ ଫୋନ୍ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ମୋର ପୁରାତନ ଡାଏରୀଟି ଖୋଲିଲି। ତା'ର ପୃଷ୍ଠାଗୁଡିକ ମୋ ଅଶ୍ରୁଦ୍ୱାରା ଓଦା ହୋଇଗଲା ,କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ସଜୀବ ହୋଇ ଉଠି ଧୀରେ ଧୀରେ ମୋର ଦୁଃଖିତ ମନକୁ ଟିକିଏ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲା। ମୁଁ ପଢ଼ିଲି ମୋର ପ୍ରଥମ କବିତା, ଯାହାକି ମୋ ମାଆଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ଲେଖିଥିଲି। ତାପରେ ମୋର ଅନିଚ୍ଛା ସତ୍ତ୍ୱେ ବି ମୋର ମନ ଅନେକ ଦ୍ବନ୍ଦରେ ପଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

ମନରେ ମୋଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସତରେ ଝିଅଟିଏ ହେଇ କବିତା ଲେଖିବା କଣ ଭୁଲ୍? କଣ ଭୁଲ୍ ଲେଖୁଛି କି ମୁଁ ମୋ କବିତାରେ ? ପରେ ମୁଁ ଭାବିଲି କାଇଁ ଏସବୁ କଥା ତ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ। ଆଗରୁ ବି ଏମିତି ମୋ କବିତାକୁ ନେଇ, ମୋର ପାଠ ପଢାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଲୋକ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କଥା କହିଛନ୍ତି। ବାପାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୁହନ୍ତି ଏଇ ତୋର ଝିଅକୁ ଏତେ ପାଠ ପଢେଇକି କଣ ଲାଭ ପାଇବୁ। ପର ଧନ ତ ଦିନେ ପର ଘରକୁ ଯିବ। ମୋ ଝିଅ କଣ ଚାକିରି କରିବ ବୋଲି ଏତେ ପାଠ ପଢ଼ାଉଛୁ କି?

ଟୁକେଲ ଯେତେ ପାଠ ପଢ଼ଲେ କାଣା ହେବା
ସେ ତ ପରର୍ ଘର୍ କେ ଚୁଏଲ୍ ଫୁକିଯିବା।

ସତରେ ଏସବୁ କଥା ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶୁଣେ କେଜାଣି ଏ ହୃଦୟ ଟା ଭାରି ଆନ୍ଦୋଳିତ କରେ। ସତରେ କଣ ଝିଅର ଜୀବନ ଅନ୍ୟ କାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ନିଜର ଜୀବନକୁ ଘରର ଚାରି କୋଣରେ ବିତେଇ ଦେବା ପାଇଁ ସେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ? ସମାଜରେ ଗୋଟିଏ ଝିଅର ଅସ୍ତିତ୍ବ କଣ କିଛି ନଥାଏ? । କାଇଁ ନାଇଁ ତ ମୋ ମା ବାପା ତ କେବେ ବି ମୋ କବିତାକୁ ନେଇ ଏମିତି କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରି ନାହାଁନ୍ତି। ସେମାନେ ମୋର ପାଠ ପଢାରେ କେବେ କୌଣସି ପ୍ରଶ୍ନ କରି ନାହାଁନ୍ତି। ସେମାନେ ତ କଦାପି ମୋର କବିତାକୁ ଟଙ୍କାର ମାପ କାଠିରେ ମାପନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ ଯଦି ଦେଖିଛନ୍ତି ତାହେଲେ କେବଳ ମୋ ଆଖିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, କବିତା ଲେଖିବା ପରେ ମୋ ମୁହଁରେ ଫୁଟି ଉଠୁଥିବା ତୃପ୍ତିର ଭାବ। ଜାଣନ୍ତି ମୋତେ ଅନେକ ବିଶ୍ବାସ କରନ୍ତି ; ତାଙ୍କ ଝିଅ ତନ୍ମୟୀ କେବେ ବି କିଛି ଭୁଲ କରି ପାରିବନି ବୋଲି। ଆଉ ଗର୍ବର ସହିତ କୁହନ୍ତି ଏ ଦୁନିଆ ଯାହା କହୁ ,ଏ ଦୁନିଆ ଯାହା ଭାବୁ ଥାଉନା କାହିଁକି କିନ୍ତୁ ନିଜେ ସତ୍ ପଥରେ ଥିଲେ ସେହି ଈଶ୍ୱର ସର୍ବଦା ଜଣେ ମଣିଷକୁ ତାହାର ସବୁ ସ୍ଵପ୍ନକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଠିକ୍ ସେହିଭଳି ଦିନେ ତୋର ବି ବିଜୟୀ ହେବ। ତୋର ପରିଶ୍ରମର ଫଳ ତୁ ଦିନେ ଅବଶ୍ୟ ପାଇବୁ ବୋଲି କୁହନ୍ତି।
ମାଆ ମୋତେ ସବୁବେଳେ କହେ - ଶୁଣ ତନ୍ମୟି, ସଂସାରରେ ଯାହା ସୁନ୍ଦର, ଯାହା ସତ୍ୟ, ତାହା କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ। ଆଉ ଜାଣିଛୁ ଦୁନିଆରେ ଦୁଇ ଧରଣର ଲୋକ ଅଛନ୍ତି। ଜଣେ, ଯିଏ ଗଛକୁ ଦେଖି କେବଳ ତା ଫଳ ଗଣନା କରିଥାଏ। ଆଉ ଅନ୍ୟ ଜଣେ, ଯିଏ ଗଛର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଛାଇ ଆଉ ତା ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଦେଖି ଥାଏ। ତୁ ଯାହା କରୁଛୁ, ସେଇଟା ତୋର ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ତୋର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ। ଏଥିରେ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ବସାଇବା ମୂର୍ଖତା।
ବାପା ବି ମୋତେ କୁହନ୍ତି ଜାଣିଛୁ ଝିଅ - ଯିଏ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ, ତା ପଛରେ ଅନେକ ଆଲୋଚନା ହୁଏ। ଆଉ ଯିଏ ନିଜ ପ୍ରତି ହେଉଥିବା ଆଲୋଚନା ଶୁଣି ନୀରବ ରହି ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଥାଏ; ପ୍ରକୃତରେ ସେ ତା ଜୀବନରେ କଣ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲା ସେସବୁ କିଛି ଭୁଲି ଯାଇଥାଏ। ହଁ ସତ କଥା ତ, ଆଜି ଯୋଉମାନେ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ମୋତେ ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି ସେମାନେ କଣ ମୋ ବିପଦ ସମୟରେ ଆସି ମୋତେ ସାନ୍ତ୍ଵନା ଦେବେ? ମୋ ଭଲ ମନ୍ଦରେ ସାଥୀ ହୋଇ କଣ ମୋର ସମ୍ପର୍କୀୟମାନେ ମୋତେ ସାହାରା ଦେବେ? ସତରେ ଯିଏ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି ଗଢି ତୋଳିବା ପାଇଁ ଚାହିଁଥାଏ; ତାହାକୁ ଏଇ ଦୁନିଆ କେବେ ବି ଶାନ୍ତିରେ ରହିବା ପାଇଁ ଦେଇନଥାଏ। ଠିକ୍ ସେମିତି ମୋର ବି ଅନେକ ସ୍ୱପ୍ନ। ଆଉ ମୋର ସ୍ୱପ୍ନ ହେଉଛି ମୋ ମା ବାପାର ସ୍ୱପ୍ନକୁ ପୂରଣ କରିବା। ସତ କହିବାକୁ ଗଲେ ଯେଉଁ ସନ୍ତାନ ନିଜ ପରିବାରର ସ୍ଥିତି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବୁଝି ପାରିଥାଏ, ବାପାଙ୍କ ଝାଳ ବୁହା ପରିଶ୍ରମକୁ ଯିଏ ଦେଖି ପାରିଥାଏ; ସେ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ନିଜ ପରିବାର ପାଇଁ ଦି ପଇସା ଅର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ସଙ୍ଘର୍ଷ ସହିତ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ପଡ଼ିଥାଏ। ଦିନ ଥିଲା ମୁଁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ହେବା ପାଇଁ ଚାକିରୀ ଖଣ୍ଡିଏ କରିବା ପାଇଁ ଚାହୁଁଥିଲି, କିନ୍ତୁ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ସହିତ ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଜୀବନର ଘାତ ପ୍ରତିଘାତକୁ ସହି ପରିବାରର ଅନେକ ସ୍ଥିତି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲି ସେତେବେଳେ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ପରିବାର ପାଇଁ ଚାକିରୀ ଖଣ୍ଡିଏ କରିବା ପାଇଁ ଜିଦ୍ କରି ବସିଲି। ମୋର ଆଜି ବି ମନେ ପଡ଼େ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ସ୍ନାତକ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଥିଲି ସେତେବେଳେ ମୋ ମନରେ କବିତା ଲେଖିବା ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଆଗ୍ରହ ଜନ୍ମିଥିଲା। ଅବଶ୍ୟ ଅନେକ କବିଙ୍କ ଅନେକ କବିତା ଲେଖିଥିଲି; କିନ୍ତୁ କବିତା ଲେଖିବା କଥା ଭାବିନଥିଲି। ଶୁଣିଥିଲି ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ମଣିଷ ଯେତେବେଳେ ଭାସିଯାଏ ସେତେବେଳେ ସେ କବିତାକୁ ଆପଣେଇ କବିତାରେ ହିଁ ନିଜର ଦୁଃଖକୁ ଵ୍ୟକ୍ତ କରେ ବୋଲି। ହଁ ତ ସତ ଏ କଥା ମୁଁ ଯେବେଠାରୁ କବିତା ଲେଖିଲି ସେବେଠୁ ମୋ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଶୋକକୁ ସେହି କବିତାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ତାହାକୁ ହିଁ ମୋର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସାଥୀ ବୋଲି ଭାବିନେଲି। କିନ୍ତୁ କିଏ ଜାଣିଥିଲା ସେହି କବିତାକୁ ନେଇ ଦିନେ ଲୋକେ ମୋତେ ଏତେ ଅଭିଯୋଗ କରିବେ ବୋଲି। ଏଇ କବିତା ଲେଖା ଲେଖିରୁ କେତେ ପଇସା ଉପାର୍ଜନ କରୁଛୁ ବୋଲି ଯେତେବେଳେ ମୋତେ କେହି କହନ୍ତି ; ସେତେବେଳେ ମୋ ହୃଦୟ ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଭରି ହୋଇଯାଏ। କେମିତି ବୁଝେଇବି ସେମାନଙ୍କୁ ଯେ ଭାବନା, ଅନୁଭୂତି, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ମୂଲ୍ୟକୁ ଟଙ୍କାରେ ମାପି ହୁଏନା ବୋଲି?

ଜୀବନରେ ସମସ୍ତଙ୍କର କିଛି ନା କିଛି ସ୍ୱପ୍ନ ଥାଏ, ଆଉ ସେହି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖୁଥିବା ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ଦେଲେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଇତିହାସ ସାକ୍ଷୀ ଅଛି ଯେ ସମସ୍ତ ମହାନ କଳାକାର, ଲେଖକ ଓ ଚିନ୍ତକମାନେ ଆରମ୍ଭରେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଅନେକ ଆଲୋଚନା ଓ ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ। ସତରେ ଏ ସମାଜ ପ୍ରତ୍ୟେକ କବି ଜୀବନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଆଉ ସେହି ପ୍ରଶ୍ନ ଗୁଡ଼ିକ ଜୀବନରେ ଅନେକ ବାଧା ନେଇକି ଆସେ। କିନ୍ତୁ ସେହି ବାଧାକୁ ଯିଏ ଜୀବନରେ ତିଳେ ମାତ୍ର ଭୟ ନ କରି ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପାରିଥାଏ ;ସିଏ ହିଁ ସାହିତ୍ୟ ଜଗତରେ ଗୋଟିଏ ଅନନ୍ୟ କାବ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରି ପାରିଥାଏ।

ସ୍ବପ୍ନ ଓ ସଂଘର୍ଷରେ ତନ୍ମୟୀର ଜୀବନ

ସ୍ବପ୍ନ ଓ ସଂଘର୍ଷରେ ତନ୍ମୟୀର ଜୀବନ