ଖଣ୍ଡଗିରୀ 🌹

ଅତୀତ ର ଅନେକ ଅକୁହା କାହାଣୀ ଯାହା ନିଜେ ନିଜ ଭିତରେ ଏକ ଗାରିମା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇତିହାସ ର ଗାଥା ଲୁଚାଇ ରଖିଛି।କିଛି କଥା ଲୋକ ଲୋଚନରେ ଅଛି, ଆଉ କିଛି ଅକୁହା ହୋଇ ରହିଯାଇଛି ।

ଇତିହାସ କହେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ର ଶେଷ ରାଜା ଅଶୋକ ଉତ୍କଳ ରେ କରିଥିବା ନରସଂହାର ପରେ ଦୁଃଖ ରେ ମିର୍ୟମାଣ ହୋଇ ହିଂସା ଛାଡ଼ି, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।ତାଙ୍କ ପରେ ଓଡିଶା କୁ ଆଉଜଣେ ରାଜା ଆସିଲେ ।ସେ ଥିଲେ ଚେଦି ବଂଶର ମହାମେଘବାହନ ଐର ଖାରବେଳ ଦେବ।

ଖୀର୍ଷ୍ଟପୂର୍ବ ପ୍ରଥମ କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ କଳିଙ୍ଗ ରେ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ ।ତାଙ୍କ ସମୟରେ ବହୁ କଳା କୃତି ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଭୂବନେଶ୍ବର ଉପଖଣ୍ଡ ରେ ଏହିଖଣ୍ଡଗିରି ଗୁମ୍ଫା ହୋଇ ଥିଲା

ଖଣ୍ଡଗିରୀ ,ଉଦୟଗିରୀ ଗୁମ୍ଫା ଦୁଇଟି ଗୋଟିଏ ଯାଗାରେ ,ଅଳ୍ପ କେତେ ମିଟର ଦୂରତା ମଧ୍ୟରେ ।ଦୁଇଗୁମ୍ଫା ମଝିରେ ଏକରାସ୍ତାଅଛି।ରାସ୍ତା ର ଦୁଇ ପଟରେ ଗୁମ୍ଫା ଦୁଇଟି ଅଛି ।ହାତୀ ଗୁମ୍ଫା ରଶିଳାଲେଖ ଗୁଡିକ ରେ ସେ ସମୟର କଳାଓସ୍ଥାପତ୍ୟ, ରହଣୀ ସହଣି, ରାଜା ଙ୍କର ଶାସନ ନିତି ଆଦି ବହୁକଥା ଖୋଦିତ ହୋଇ ରହିଛି ।ଏହି ଶିଳାଲେଖ ଗୁଡିକ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଲିପିରେ ଖୋଦିତ

ଏହି ଖଣ୍ଡଗିରୀ ଗୁମ୍ଫା ସେତେବେଳର ଜୈନ ଭିକ୍ଷୁ ମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥଳ ଥିଲା।ଅନ୍ୟ ଦିନ ମାନଙ୍କ ରେ ସେମାନେ ସାଧାରଣ ତ କୋଉ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଜାଗାରେ ରହନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ବର୍ଷା ଦିନେ କାଳେ ତାଙ୍କ ପାଦତଳେ ଚାପି ହୋଇ କୋଉ ଜୀବର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିବ,ସେଥିପାଇଁ ବର୍ଷା ଦିନେ ସେମାନେ ଏତେ ବୁଲାବୁଲି କରିବାକୁ ଭଲ ପାଇନଥାନ୍ତି।ଏହି ସମୟରେ ଜୈନ ଭିକ୍ଷୁ ମାନେ ଏହି ଗୁମ୍ଫା ମଧ୍ୟରେ ରହିଥାଆନ୍ତି ।ଏବେ କା ଭଳି ସହର ଆଗରୁ ନଥିଲା।କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ସ୍ଥାନ ବଣ ଜଙ୍ଗଲ ରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୌଇଯାଇଥିଲା।

ଏହା ପ୍ରଥମେ୧୮୨୦ମସିହା ରେ ଏଷ୍ଟର୍ଲିଙ୍ଗ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।

ଯାହାର ପ୍ରମାଣ ଏହା କି, "ଏସିଆ ଟିକ୍ ରିସର୍ଚ"୧୫ତମ ସଂଖ୍ୟା ତଥା ତାଙ୍କରି ବହି ଅନ୍ ଏକାଉଣ୍ଟ ଜିଓଗାର୍ଫକାଲ୍ ଷ୍ଟାଟିଷ୍ଟିକଲ୍ ଏଣ୍ଡ ହିଷ୍ଟୋରିକଲ୍ ଅଫ୍ ଓଡିଶା ଅର୍ କଟକ

ରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ।

ଭାରତର ସର୍ବ ପୂରାତନ ଗୁମ୍ଫା ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଏହି ଗୁମ୍ଫା ।ଏହାର ଏପରି ନାମକରଣ ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏହି ପାହାଡ ଟି ପୂର୍ବ ରୁ ଖଣ୍ଡିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା।

ଏହି ପାହାଡ ର ପାଦ ଦେଶରେ ୧୫ଟି ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି ।ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବ ରୁ ଜୈନ ଭିକ୍ଷୁ ମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ସ୍ଥାଳ ଥିଲା ।ସେଠାରେ ଗୁମ୍ଫା ର ପଥର ଶରୀର କୁ ଆମର ଶିଳ୍ପୀ ମାନେ ତାଙ୍କ ର ପ୍ରସ୍ତର କଳା କୃତି ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।ଆମର ଦେବା ଦେବୀ, ପଶୁ ପକ୍ଷୀ,ବୃକ୍ଷ ଲତା, ବିଭିନ୍ନ ନୃତ୍ୟ କଳା ର ଛବି ଖୋଦେଇ ହୋଇ

ରହିଛି ।ଏହି ସବୁ କଳାଓସ୍ଥାପତ୍ୟ ଗୁଡିକୁ ଦେଖିଲେ, ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା କଥା ସବୁ ମନେ ପଡିଥାଏ ।ଏହି ଗୁମ୍ଫା ଗୁଡିକ ଅଧା ପ୍ରାକୃତିକ ଓ କିଛି ଅଂଶ କୃତିମ ଅଟେ ।

ଏହି ଖଣ୍ଡଗିରୀ ଗୁମ୍ଫା ର ରହସ୍ୟ ଅନେକ ।ଆଜି ବି ରାତି ହେଲେ ସେଠାକୁ ଯିବା ମନା।ଏହି ପାହାଡ ର ଟିକେ ଉପରକୁ ଉଠି ଗଲା ପରେ ଆଉ କେତେ ଗୁଡିଏ ଗୁମ୍ଫା ଅଛି ।ସେଥିମଧ୍ୟରୁ କାଳି ଗୁମ୍ଫା ନାମରେ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଗୁମ୍ଫା ରହିଛି । ଏହି ଖଣ୍ଡଗିରୀ ଗୁମ୍ଫାର ରହସ୍ୟ ଅନେକ ।ଏହି ଗୁମ୍ଫା ଭିତରେ ଅନେକ ସାଧନା ରତ ସାଧୁ ବି ଲୁପ୍ତ ହୋଇ ଯାଇଛନ୍ତି ।ସନାତନ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ଅନେକ ସାଧୁ ଏଠାରେ ସାଧନା କରିବାକୁ ଯାଇ ଥାଆଓନ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି ମଧ୍ୟ ।

କାଳି ଗୁମ୍ଫା ଏହା ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଗୁମ୍ଫା ଅଟେ ।ଏହି ଗୁମ୍ଫା ର ଦ୍ୱାର ଦେଶ ଏକ ଅଜଗର ସାପର ଆକୃତିର ହୋଇ ରହିଛି ।ଏଠାରେ ଶହ ଶହ ସଂଖ୍ୟାରେ ବାଦୁଡ଼ି ରହୁଛନ୍ତି ।

ଏବେବି ସେଠାରେ ସାଧୁମାନେ ସାଧନାରତ ଅବସ୍ଥା ରେ ରହିଛନ୍ତି ।ଗୁମ୍ଫା ପାଖରେ ଏକାଦଶୀ ତିଥି ରେ ଅନେକ ସାଧୁ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥାଆନ୍ତି । ସାଧନା କରନ୍ତି । ସେଠାରେ ଦିନର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ପାରେନା । ସବୁ ସମୟ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟ ।

ଖଣ୍ଡଗିରୀ ରେ ୭୫୨ ଟି ରହସ୍ୟମୟ ଗୁମ୍ଫା ଅଛି।

ମାଘ ସପ୍ତମୀ ଠାରୁ ଖଣ୍ଡଗିରୀ ମେଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ଖଣ୍ଡଗିରୀମେଳା ଦିନ ଠାରୁ ସେଠାରେ ସାଧୁମାନେ ସାଧନା କରନ୍ତି ।ଏହି ଗୁମ୍ଫାର ଦ୍ଵାରଦେଶ ଏକ ଅଜଗର ସାପର

ଆକୃତି ର । ପଶ୍ଚିମ ପଟ ଅଷ୍ଟସମ୍ଭୁ ଅଛନ୍ତି । ଏଠାରେ ମହାକାଳୀ ଙ୍କର ପୂଜା ଅର୍ଚନା କରାଯାଏ । ସାଧୁମାନେ କୁହନ୍ତି , ପୂର୍ବ ରୁ

ଖଣ୍ଡଗିରି ର ଚାରି ପାଖ ଜନମଗ୍ନ ଥିଲା ।

ଓଡିଶା ଐତିହ୍ୟ ଓ ପରମ୍ପରା ଭଣ୍ଡାର ଉତ୍କଳ ପ୍ରତିକୋଣ ଅନୁକୋଣ ରେ ନନା କଳା କୃତି ସ୍ଥାପତ୍ୟ ରହିଛି । ଏହି କଳାକୃତି ସବୁ ଏବେ ଲୋକ ମାନଙ୍କର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ହୋଇଛି । ଏହି ଇତିହାସର ପୁରୁଣା କିର୍ତ୍ତି ରାଜ ଓଡିଶା ର

ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଭାବେ ବହୁ ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଉପାର୍ଜନର ରାଜ୍ୟର ରାଜ କୋଷ ବଢାଇବା ରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି।

ଉତ୍କଳ ମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଏହି ଖଣ୍ଡଗିରି ର ଶୋଭା କୁ କବିତା ରେ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଦେଖି ନାହିଁ କେତେ ଦିନୁ ଖଣ୍ଡଗିରି , ଇତିହାସ ଜାର କାଳେ ଅଙ୍କିତ ।

ଖଣ୍ଡଗିରି ର ସୈନ୍ଦଯ୍ୟ କବି ମନକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରି ତା କବିତା ରେ ଫୁଟି ଉଠେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମାନଙ୍କୁ ତା ନିକଟ କୁ ଟାଣି ଆଣେ । ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଆମ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରସ୍ତର କଳା , ଧନ୍ୟ ସେହି ଶୀଳ୍ପୀ ଯିଏ ଏପରି ନିଖୁଣ ଛବି ପଥର ଦେହ ରେ ଖୋଦିତ କରି ପାରିଛି । କାଳ କାଳ କୁ ତା କଳା ଜୀବିତ କରି ରଖିଛି ।

《ଖଣ୍ଡଗିରୀ ଗୁମ୍ଫା 》

《Khandagiri caves》