ବିଷୟ ପ୍ରବେଶ-

******************

"ଅଙ୍କା ବଙ୍କା ହୋଇ ଯାଉଛି ନଈ,

ଜୀବନର ସ୍ମୃତି ଯାଉଛି ବହି।

ସମୟ ଆସିକି ଯାଉଛି କହି,

ସ୍ମୃତିଭରା ନଈ ଜୀବନ ଏଇ।"

ବାସ୍ତବରେ ଜୀବନ ର ସ୍ମୃତି ଅଙ୍କା ବଙ୍କା ନଈ ପରି। ସମୟର ସ୍ରୋତ ରେ ନିଃସହାୟ ତୃଣ ପରି ଭାସିଯାଏ ଏ ଜୀବନ। ବୟସ ବଢିବା ସହ ଅନେକ ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି ମନ ଭିତରେ ସାଇତା ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଅନେକ ସ୍ମୃତି କୁ ଆମେ ଭୁଲି ଯାଇଥାନ୍ତି। ଆମେ ସଦାବେଳେ ଭାବୁଥାନ୍ତି , ଆମର ଏ ସ୍ମୃତି କୁ କେହି ସାଇତି ରଖିଦିଅନ୍ତା କି? ଯେତେବେଳେ ଇଚ୍ଛା ହେବ , ମୁଁ ମୋ ସ୍ମୃତି କୁ ପୁଣି ଥରେ ଫେରି ପାଇପାରିମି। ଏମିତି କ'ଣ ସମ୍ଭବ? ଆମର ସ୍ମୃତି କୁ ସାଇତି ରଖିପାରେ ଫୋଟୋଗ୍ରାଫି। ଭ୍ରମଣ ସମୟ ହେଉ ବା ପରିବାର ସହ ବିତାଇଥିବା ମୂହୁର୍ତ୍ତ ହେଉ , ସାଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ସହ କରିଥିବା ମଜା ମସ୍ତି ହେଉ ବା ବଣ ଭୋଜିର ସମୟ ହେଉ , ସବୁ ସମୟ କୁ ସାଇତି ରଖିପାରେ ଫୋଟୋଗ୍ରାଫି। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ପରେ ସୁଦ୍ଧା ଆମେ ଫୋଟୋଗ୍ରାଫି ଦେଖି ଅତୀତ ର ସେହି ଅଭୁଲା ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବା। ସେହି ସମୟ କୁ ପୁଣିଥରେ ଜୀବିତ କରିପାରିବା।

"ସାଉଣ୍ଟିବା କିଛି ଅଭୂଲା ସ୍ମୃତି,

ଦିନ ଯାଉ ଅବା ଯାଉବା ରାତି।

ଯିବା ଫେରି ସେହି ଅତୀତ ବିତି,

ଜୀବନ ଜିଇଁବା ଫୁଲାଇ ଛାତି।"

ସମୟ ସହ ଜୀବନ ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଅପସରି ଯିବ। ବୟସ ଉପରୁ ଧିରେ ଧିରେ ହଟିଯିବ ସମୟ ରୂପକ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ର କିରଣ।ତେଣୁ ଜୀବନ ଥିବା ଯାଏଁ, ଜୀବନ ର ବିତି ଯାଇଥିବା ଅମୂଲ୍ୟ ସ୍ମୃତି ଗୁଡିକୁ ସାଇତି ରଖିବା ।କ୍ୟାମେରା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ସ୍ମୃତି ଗୁଡିକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିନେବା। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେତେବେଳେ ଜୀଵନ ରେ ଏକାକିନୀ ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହେବ , ସେତେବେଳେ ଏହି ଫୋଟଗ୍ରାଫି ଗୁଡିକ ହିଁ ପୁନର୍ବାର ସେହି ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ଉପଭୋଗ କରିବାର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଫୋଟ ଟିଏ ଅନେକ ସ୍ମୃତି କହିଥାଏ। ଯେଉଁ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଗୁଡିକ ଆମ ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଗୁଡିକୁ ଆମ ମାନଙ୍କ ମନରେ ପୁନର୍ବାର ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଏ ଫୋଟୋଗ୍ରାଫି । ସମୟ ଚାଲିଗଲେ ସୁଦ୍ଧା ମରୁଭୂମି ର ଟାଙ୍ଗରା ଚଟାଣ ପାଲଟି ଯାଇଥିବା ଭାବନା ଗୁଡିକରେ ବନ୍ୟାର ବିଭୀଷିକା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ପାରିଥାଏ।

"ସମୟ କରିଛି ବୟସ ଚୋରି,

ସ୍ମୃତି ସବୁ ମୋର ଦେଇଛି ମାରି।

ଖୋଜା ଖୋଜି କରେ ସର୍ବସ୍ୱ ହାରି,

ପୁରଣା ଦିନକୁ ନପାରେ ଫେରି।"

ସମୟ ବଡ ଅବିବେକି। ବୟସ କୁ ଚୋରି କରିବାରେ ସେ ବହୁ ଧୁରନ୍ଧର। ପୂର୍ବରୁ ସମୟ କେତେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା । ମାତ୍ର ଵୟସର ବୃଦ୍ଧି ସହ ଆନନ୍ଦ କ୍ରମଶଃ ହତାଶ ରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା। ମେଳ ଭିତରୁ ନିଜକୁ ଏକାକୀ କରିବା ଏତେ ବି ସହଜ ନୁହେଁ। ମାତ୍ର ସମୟ ହିଁ ଏସବୁ କାରଣ ପାଇଁ ଦାୟୀ। ସେ ମୋର ସବୁ ସ୍ମୃତି କୁ ମାରି ଦେଇଛି। ଆଜି ରହି ଯାଇଛି କେବଳ ସେହି ସ୍ମୃତି ଗୁଡିକର ଫୋଟ। ସେହି ଫୋଟ ହିଁ ଅତୀତ ର ସ୍ମୃତି ଗୁଡିକୁ ପୁନର୍ବାର ସ୍ମରଣ ପକେଇଦିଏ।ସେସବୁ କୁ ଦେଖିକି ହିଁ ମନେ ପଡିଯାଏ ଅତୀତ ର ସେହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ।

"ଆଗକୁ ବଢିବା ପୋଛିକି ଆଖି,

ରଖି ହାତେ ଛାତି ଓଠେ ହସିକି।

ସମୟ ଅଛି ମୋ ସ୍ମୃତିର ସାକ୍ଷୀ,

କାଟିବା ସମୟ ଅଛିଯା ବାକି।"

ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ସମୟର ଧୃଷ୍ଟତା ଗ୍ରହଣ କରିନେବାକୁ ପଡିବ। ବିଶ୍ବାସ କରିନେବାକୁ ହେବ ଯେ ସମୟ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ସେ କ୍ରମଶଃ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଜୀବନ ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ।ଅତୀତ ତ ମୃତ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ତ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ତେଣୁ ଅତୀତ ର ବିତି ଯାଇଥିବା ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ମନେ ନ ପକାଇ , ଭବିଷ୍ୟତର ସୁନ୍ଦରତମ ସ୍ବପ୍ନ ର ଆଶା ନ ରଖି ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳରେ ବଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍ ହେବ। ଏ ଜୀବନ ତ ପାଣିର ଫୋଟକା ପରି, କେତେବେଳେ ତାହା ଫାଟିବ ,ସେଥିରେ କୌଣସି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନାହିଁ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ଉପଭୋଗ କରିବା ଏବଂ ମୁହଁ ରେ ହସ ରଖି ସମୟ ର ପ୍ରତିଟି କ୍ଷଣ କୁ ସ୍ବାଗତ କରିବା।

"ସମୟ ଆସିଲା ବୁଜିବା ନେତ୍ର,

ଆସିଗଲା ମୋର ପ୍ରସ୍ଥାନ ପତ୍ର।

ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ଇଏ ସାମାନ୍ୟ ମାତ୍ର,

ରଖିବା ଉତ୍ତମ ନିଜ ଚରିତ୍ର।"

ସମୟ ତ ଆସିବ ପୁଣି ପଳେଇ ଯିବ। ସମୟ ର କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ନଥାଏ। ସଂସାର ର କୌଣସି ଯୋଦ୍ଧା କିମ୍ବା ଚତୁର ନାହାନ୍ତି ଯିଏ କି ସମୟ କୁ ପରାଜିତ କରି ପାରିବ। ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ ବି ସମୟ ଠୁ ପରାଜୟ ସ୍ବୀକାର କରିଥିଲେ ଏ ତୁଚ୍ଛ ମଣିଷ ବା କଣ ଜିତି ପାରିବ। ମନରେ ଗର୍ବ , ଅହଙ୍କାର,ପାପ ,ଲୋଭ ଧରି କଣ ବଡ ଯୋଦ୍ଧା ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯିବା କି? ଏସବୁ ମନରୁ ବାହାର କରି ସମୟ ନ ହରାଇ ପାରିଲେ ବି ସମୟ ର ମହାନାୟକ ତ ହୋଇପାରିବା। ସମୟ ଯାହାକୁ ମନେ ରଖିନିଏ ତାକୁ ସେ କେବେ ଭୁଲେ ନାହିଁ। ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସୁଦ୍ଧା ସେ ହୋଇଯାଏ ଅମର।

ଭ୍ରମଣ ଯାତ୍ରା -

***************

ଜୀବନ ତ ଏକ ଯାତ୍ରା । ଜନ୍ମ ଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ଯାଏଁ ମଣିଷ ଟିଏ ଧରା ପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରି ନିଜର କର୍ମ କରିଚାଲେ। ଆୟୁଷ ର ଶେଷରେ ସେ ସଂସାରର ରଙ୍ଗ ଭୂମି ଛାଡି ଧରଣୀ ମାତାର ଗର୍ଭରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ। ଜୀବନ ର ଚବିଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଭ୍ରମଣ ର ସୁଯୋଗ ମିଳିଛି। ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ରେ ପଢୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ଆମ ଟ୍ୟୁସନ୍ ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ଭ୍ରମଣ ଯାତ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥିଲା।ଯେଉଁ ବନ୍ଧୁ ମାନେ ଭ୍ରମଣ ଯାତ୍ରା ରେ ସାମିଲ୍ ଥିଲେ ବୋଧୁଏ ସେମାନେ ଆଉ ଆଗ ପରି ନାହାନ୍ତି। ୨୦୧୨ ରୁ ୨୦୨୪ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ନିଜ ସହ ରହିଛନ୍ତି ଅନେକ ନିଜ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଇଛନ୍ତି। ଅନେକଙ୍କ ମୁହଁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯାଇଛି। ଅନେକ ଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡିଛି। ଅକ୍ଟୋବର ମାସର ଶୀତ ଋତୁରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯାତ୍ରା। ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ସାନଘାଗରା ଠାରେ। ସେ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଥିଲା ଭାରି ନିଆରା ଭାରି ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର। ସେ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ହଜି ଯାଇଛି ସତ ।ମାତ୍ର ଏବେ ସୁଦ୍ଧା ସ୍ମୃତି ପଟଳରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ଆଖି ସାମନାରେ ଭାସି ଯାଉଛି। ସେ ଯାତ୍ରା ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ମନେ ରଖିବା ବୋଧୁଏ କଷ୍ଟକର ହୋଇ ପଡିଛି। କ୍ୟାମେରା ରେ କିଛି ସ୍ମୃତି କୁ ସାଇତି ରଖିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲି। ସ୍ମୃତି ସାଇତିବା ଭାବନା ସେବେଳ ର କେଉଁଠୁ ବା ଆସିବ? ବନ୍ଧୁ ମାନଙ୍କ ମେଳରେ ଦୌଡି ,ହସି ,ଖେଳି ସମୟ କୁ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲି। କ୍ରମଶଃ ସେହି ବନ୍ଧୁମାନେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ଠାରୁ ଦୂରେଇ ଗଲେ , ସେମାନଙ୍କ ହସ ଲୁଚିଗଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କଣ୍ଠ ସ୍ଵର ନିସ୍ତେଜ ପଡିଗଲା। ସେତେବେଳେ ବୋଧୁଏ ମୁଁ ବୁଝି ପାରିଲି ଯେ ସମୟ ମୋତେ ପୁଣି ଥରେ ପରାଜିତ କରିଦେଇଛି। ଏବଂ ଏବେ ଭାବୁଛି ବାସ୍ତବରେ ଅନେକ ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି କୁ ମୁଁ ଭୁଲେଇ ଦେଇଛି।

ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ -

***************

ତାରିଖ ତ ସଠିକ୍ ମନେ ନାହିଁ। ହେଲେ ୨୦୧୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଆମର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।ଭୋରୁ ଭୋରୁ ଆମେ ଆମର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲୁ। ଗୋଟିଏ ବଡ ବସ୍ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ହୋଇଥିଲା । ପାଖାପାଖି ଚାଳିଶ ଜଣ ପିଲା ଏବଂ କିଛି ପିଲାଙ୍କ ର ଅଭିଭାବକ ମାନଙ୍କ ସହ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବସ୍ ରେ ବସିଥିବା ବେଳେ ଆନନ୍ଦ ରେ ସମସ୍ତେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲି।ରାସ୍ତାରେ ଯିବା ସମୟରେ ବାହାରେ ଚରୁଥିବା ଗାଈ ଏବଂ ଛେଳି କୁ ଦେଖି ହରିଣ ଗଲା ବୋଲି କହି ଆନ୍ୟ ମାନଙ୍କୁ ବୋକା ବନଉଥିଲୁ। ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ ,ହସି ହସି ଆନନ୍ଦ ର ସହ ଆଗେଇ ଚାଲିଥିଲୁ। ଦୂର ପାହାଡ଼ କୁ ବୋଧୁଏ ମୁଁ ପ୍ରଥମ ଥର ଆଖି ଖୋଲି ଦେଖିଥିଲି। ସେ ଅନୁଭବ ବୋଧୁଏ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରକାଶ କରିହେବନି।

"ହାତ ଠାରି ଡାକୁଥିଲି ଦୂର ପାହାଡ଼ କୁ,

ଯେଉଁମାନେ ରହିଥିଲେ ମୋର ଅପେକ୍ଷା କୁ।।।"

ଏକ ଜନ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଦେଖି ବସ୍ ଅଟକାଇଲୁ। ସମ୍ମୁଖରେ ଥିଲା ଦୀର୍ଘକାୟ ବିଶାଳ ପାହାଡ଼ ଏବଂ ପଛପଟେ ରହିଥିଲା ବିଶାଳ ବନଭୂମି। ଶୀତଳ ପବନ ର ସ୍ପର୍ଶ ଆଜିବି ମୋ ମନରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇ ରହିଅଛି। ସେହିଠାରେ ଆମ୍ଭେମାନେ ରହି ଟିଫିନ୍ କଲୁ । ସାଙ୍ଗ ମାନଙ୍କ ମେଳରେ ଟିଫିନ୍ ଖାଇବାର ମୂହୁର୍ତ୍ତ ବହୁତ୍ ନିଆରା ଥିଲା।ଖାଇସାରି ସେହି ସ୍ଥାନରେ ବୁଲା ବୁଲି କଲୁ। ସେଠାରେ ଲେଖା ଥିଲା କି ହାତୀ ପ୍ରତି ସାବଧାନ। ଆମେ ଦେଖି ବହୁତ୍ ଡରି ଯାଇଥିଲୁ । ବସ୍ ଛାଡିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲୁ। ପୁନର୍ବାର ବସ୍ ଚାଲିଲା ସେହି ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ବିଶାଳକାୟ ପର୍ବତମାଳା ର ପାଦଦେଶ ଦେଇ। ପର୍ବତ ଗୁଡିକୁ ଦେଖି ମନେ ହେଉଥିଲା କେଉଁ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ରହିଅଛନ୍ତି। ତାପରେ ଆମେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଗଲୁ ମା ତାରିଣୀ ଙ୍କ ପୀଠ ରେ। କେନ୍ଦୁଝର ଭ୍ରମଣ ରେ ଯାତ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ପ୍ରଥମେ ଘଟଗାଁ ରାଣୀ ଙ୍କ ଦର୍ଶନ ରୁ ହିଁ ହୋଇଥାଏ।ତେଣୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆମ ଗାଡି ମା ତାରିଣୀ ଙ୍କ ପୀଠ ରେ ଅଟକାଇଲୁ।କେନ୍ଦୁଝର ର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ମାଆ ତାରିଣୀ । ପ୍ରବାଦରେ ଅଛି ଘଟଗାଁଠାରେ ଥିବା ମା ତାରିଣୀ ମନ୍ଦିରକୁ ୧୪୮୦ ମସିହାରେ କେନ୍ଦୁଝରର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ଗୋବିନ୍ଦ ଭଞ୍ଜଦେଓ ନିର୍ମାଣ କରେଇଥିଲେ । ପୁରୀର ତତ୍କାଳୀନ ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶକ୍ରମେ ମା ତାରିଣୀ ନୂଆ ମନ୍ଦିର ଘଟଗାଁଠାରେ ଶକ୍ତିପୀଠ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିଥିଲା । ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ ଯେ ମା ତାରିଣୀଙ୍କଠାରେ ମନାସିକ କାଲେ ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ମାନସିକ ଫିତା ବାନ୍ଧିଲୁ । ପାଖ ଦୋକାନ ରୁ ମିଠା କିଣି ଭକ୍ତ ଗହଳି ଭିତରେ ପଶି ବହୁ କଷ୍ଟରେ ଭୋଗ କଲୁ। ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ ଯେ ମାଆ ତାରିଣୀ ପ୍ରଥମେ ବନବାଈ କନ୍ଧଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଥିଲେ। ମାଆ ଦୁର୍ଗା ଦଶଭୁଜା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଏବଂ ମାଆ ତାରିଣୀ ଚତୁର୍ଭୁଜା ହୋଇଥାନ୍ତି। ମାଆ ତାରିଣୀଙ୍କର ଚାରି ହାତରୁ ବାମପାଖ ଉପର ହସ୍ତରେ ସେ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ତଳ ହସ୍ତରେ ତ୍ରିଶୁଳ ରହିଥାଏ। ସେହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ପାଖ ଉପର ହସ୍ତରେ ଖଡ୍‌ଗ ଏବଂ ତଳ ହସ୍ତଟି ତାଙ୍କର ଶୂନ୍ୟ ଥାଏ। ଏହି ହାତରେ ମାଆ ତାରିଣୀ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥାନ୍ତି ।ମା’ତାରିଣୀଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତିରେ ଆବିର୍ଭାବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି। ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟ।‌ ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଓ ମାତା ସୀତାଙ୍କର ବନବାସ ସମୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ ରାବଣଦ୍ୱାରା ସୀତାଙ୍କୁ ହରଣ କରି ନେଇଯିବା ପରେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୋକାତୁର ହୋଇ ସର୍ବଶକ୍ତିମୟୀ ମାଆ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥିଲେ। ପୂଜାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦେବୀ ଶୂନ୍ୟବାଣୀ କରିଥିଲେ- ‘ବତ୍ସ’ । ମୁଁ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସଙ୍କଟ ହାରିଣୀ ତାରିଣୀ ରୂପେ ଆବିର୍ଭୂତ ହେବି। ମାତ୍ର ତୁମେ ଯଦି ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବ ତେବେ ମୁଁ ପାଷାଣରେ ପରିଣତ ହେବି। ଦେବୀଙ୍କ ଅଭୟ ବାଣୀ ପାଇ ଶ୍ରୀରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରେ ଧ୍ୟାନମଗ୍ନ ହେଲେ। ଦେବୀଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିକୁ ଅନୁଭବ କରି ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମାତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ସମୟରେ ଅଜ୍ଞାତରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ଯାଇଥିଲା। ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ୱଚକ୍ଷୁରେ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର । ଦେବୀ ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ପୂର୍ବକ ସମସ୍ତ ସଙ୍କଟ ହରଣ କରିବାର ଅଭୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ପୂର୍ବ ସର୍ତ୍ତ ଅନୁସାରେ ପାଷାଣରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ସେହିଦିନରୁ ମାଆ ଦୁର୍ଗା, ମାଆ ତାରିଣୀ ନାମରେ ସାର୍ବଜନ ବିଦିତା।

ମା ତାରିଣୀ ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ଆମେ ବସ୍ ଧରି ବାହାରିଲୁ ଆମ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥଳ କୁ , ଅର୍ଥାତ୍ ସାନଘାଗରା ଜଳପ୍ରପାତ ଦର୍ଶନ ରେ। ବସ୍ ଟି ପାହାଡ ଚଢି ଉପରକୁ ଉଠୁଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଭାରି ଭୟ ହେଉଥିଲା। ଘଟଗାଁ ରାଣୀ ଙ୍କୁ ସୁମରଣା କରି ଆଗକୁ ବଢୁଥିଲୁ। ପାହାଡ ର ଉଚ୍ଚତା ରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କେନ୍ଦୁଝର ସହର ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଏମିତିକା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମୋ ଆଖି ର ପଲକ ସତେ ଯେପରି ବିଶ୍ରାମ ନେବା କୁ ଭୂଲି ଯାଇଥିଲା। କିଛି ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ ପରେ ଆମେ ଯାଇ ପହଞ୍ଚିଗଲୁ ସାନ ଘାଗରା ଜଳପ୍ରପାତ ନିକଟରେ। ଘଟଗାଁ ଠାରୁ ପ୍ରାୟତଃ ୫୦ କିମି ଦୂରରେ ଏବଂ କେନ୍ଦୁଝର ସଦର ମହକୁମା ଠାରୁ ମାତ୍ର ୬ କିମି ଦୂରରେ ରହିଛି ସାନଘାଗରା ଜଳପ୍ରପାତ। ସାନଘାଗରା ଏକ ଚିରସ୍ରୋତା ଜଳପ୍ରପାତ । ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ବର୍ଷ ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ବୈତରଣୀ ନଦୀର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଉପନଦୀ ମାଛକାନ୍ଦଣା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଜଳସ୍ରୋତଟି ହାରାହାରି ୩୦ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରୁ ନିମ୍ନକୁ ଗତିକରିଛି । ୪୮୮ ହେକ୍ଟର ଆୟତନ ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଏକ ଜଣାଶୁଣା ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଛି । ଶାଳଜଙ୍ଗଲ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବର୍ଷସାରା ସହସ୍ରାଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆସିଥାନ୍ତି ।ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକ କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ନୌ-ବିହାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।ଏଠାରେ ଆମେ ବହୁ ସମୟ ଧରି ବୁଲାବୁଲି କଲୁ ।ଏହାପରେ ସେହି କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦରେ ନୌକା ବିହାର ମଧ୍ୟ କଲୁ। କ୍ୟାମେରା ରେ ଏଭଳି ଅମୂଲ୍ୟ ସ୍ମୃତି କୁ ସାଇତିଲୁ। ସୁନ୍ଦର ଜଳ ପ୍ରପାତ ଦେଖିବା ସହ ,କୃତ୍ରିମ ହ୍ରଦ ରେ ନୌକା ବିହାର ର ମୂହୁର୍ତ୍ତ ନିଆରା ମନେ ହେଉଥିଲା।

"ପହଞ୍ଚିଲି ଯେବେ ଯାଇ ,ଝରଣା ପାଖରେ,

ଓଦା କରେ ବଦନ ମୋ ,ଶୀତଳ ଜଳରେ।

ସତେକି ପବନ ଆଣେ,ମୋ ପ୍ରିୟା ସମ୍ବାଦ,

ଦୂର ନଭ ଭେଦି ଆସେ ପ୍ରେମର ଶବଦ।"

ଟିକେଟ୍ କାଟି ଭିତରକୁ ଗଲୁ । ଏହାପରେ ସେଠାରେ ଥିବା ପାର୍କ ରେ ବୁଲାବୁଲି କରି ରମଣୀୟ ଦୃଶ୍ୟ କୁ ଉପଭୋଗ କଲୁ। ସେଠାରେ ଥିବା ଶାଳବଣ ରେ ଆମେ ଆମର ରୋଷେଇ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲୁ।‌ ଚିକେନ୍ ,ସାଲାଡ୍ ,ଡାଲି ଏବଂ ଭାତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା।ଝରଣା କୂଳରେ ଅନେକ ଫୋଟ ଉଠାଇଲୁ। ସୁନ୍ଦର ଝରଣାର ଦୃଶ୍ୟ କୁ ଉପଭୋଗ କଲୁ। ରୋଷେଇ ଶେଷ ହେବା ପରେ ,ସାଙ୍ଗ ମାନେ ମିଳିମିଶି ଖାଇଲୁ। ପ୍ରକୃତି କୋଳରେ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମେଳରେ ଏମିତିକା ଅନୁଭୂତି ନୂଆ ଥିଲା ଏବଂ ବିଶେଷ ଥିଲା। ସଂନ୍ଧ୍ୟା ହୋଇଆସୁଥିଲା ଏବଂ ଆମେ ସେ ସ୍ଥାନ କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଗୃହାଭିମୁଖି ହେଲୁ।

ଫେରିବା ମୂହୁର୍ତ୍ତ -

******************

ରାତି ହୋଇ ଆସୁଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ ରେ ପ୍ରକୃତି ର ଶୋଭା ସତେକି ଦ୍ଵିଗୁଣିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।ଶୋଭାମୟ ଦୃଶ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରି ଫେରୁ ଫେରୁ ରାସ୍ତା ମଝିରେ ବସ୍ ରେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଗଲା । ଜଙ୍ଗଲ ମଝିରେ ପାହାଡ ର ଉପରେ ବସ୍ ଟି ଅଟକିଗଲା। ମନରେ ରହିଥାଏ ହାତୀର ଭୟ , ମାତ୍ର ଏହାକୁ ମରାମତି ବିନା ବି ଗାଡି ଆଗକୁ ଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ଭାବି ବସ୍ ରୁ ଓହ୍ଲାଇଲୁ। ଡ୍ରାଇଭର୍ ଅନ୍ୟ ଏକ ଗାଡି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ଟାଉନ୍ ଯାଇ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ଆଣିବାକୁ ଗଲେ। ଆମେ ମାନେ ସମସ୍ତେ ସେହି ନିର୍ଜନ ପାହାଡ ଉପରେ ,ଅନ୍ଧାରରେ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମଝିରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥିଲୁ। ସେହି ମୂହୁର୍ତ୍ତ ବୋଧୁଏ ମୁଁ କେବେ ଭୁଲି ପାରିବି। ଅନ୍ଧାରରେ ଠିଆ ହୋଇ ରହିବା ବିପଦ ଭାବି ଆମେ ସମସ୍ତେ ପୁନର୍ବାର ବସ୍ ଭିତରେ ପଶିଗଲୁ‌। ହେଲେ କେତେ ଆଉ ବସ୍ ଭିତରେ ବସି ରହିହେବ‌। ଶେଷରେ ବସ୍ ରୁ ବାହାରିଲୁ। ବାହାରେ ଶୁଖିଲା ପତ୍ର ଏବଂ ଜାଳ ଦେଇ ନିଆଁ ଲଗେଇଲୁ। ଯଦି ହାତୀ ଆସେ ନିଆଁ ଦେଖାଇ ନିଜକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯୋଜନା କଲୁ। ପିକିନିକ୍ ର ବାସ୍ତବ ମଜା ସେଇଠାରୁ ହିଁ ଆମେ ପାଇଥିଲୁ। ଜନଜାତି ମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଶୈଳୀ ପରି ଆମେ ମଧ୍ୟ କାନ୍ଧରେ ହାତ ପକାଇ ନିଆଁ ଚାରିପଟେ ନାଚିଲୁ। ଗୀତ ଗାଇଲୁ। ଦୁଇ ତିନି ଘଣ୍ଟା ସେହିଠାରେ ରହି ସମୟ ଅତିବାହିତ କଲୁ। ଭଗବାନ ଯାହା କରନ୍ତି ପ୍ରାଣୀ ର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ହିଁ କରନ୍ତି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ଙ୍କୁ ହାତଯୋଡି ଧନ୍ୟବାଦ ଜଣାଇଲୁ।କାରଣ ବସ୍ ଯଦି ଖରାପ ହୋଇନଥାନ୍ତା ତାହାଲେ ସେହି ମଜା , ସେହି ଆନନ୍ଦ ବୋଧୁଏ କେବେ ପାଇ ପାରିଥାନ୍ତୁ। ସେହି ରାତି ର ସେହି ମୂହୁର୍ତ୍ତ ମୋ ଜୀବନ ର ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି ହୋଇ ରହିଥିବ।

ବିଷୟ ପ୍ରସ୍ଥାନ-

*****************

ଦିନ ପରେ ରାତି ଆସେ । ଦୁଃଖ ପରେ ସୁଖ ଆସେ । ଏହା ହିଁ ତ ସଂସାର ର ନିୟମ।ତେଣୁ ମନରେ କେବେ ବି ହତାଶ ବା ନିରାଶ ରଖିବା ଅନୁଚିତ୍। ଜୀବନ ହେଉଛି ମୂଲ୍ୟବାନ୍ ଏବଂ ଜୀବନର ପ୍ରତିଟି ମୂହୁର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ। ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୂହୁର୍ତ୍ତ କୁ ଉପଭୋଗ କରିବା । ଯଥା ସମ୍ଭବ ସ୍ମୃତି କୁ ସାଉଣ୍ଟିବା । ଏ ଜୀଵନ ଅନିଶ୍ଚିତ। ଏ ସଂସାର କୁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଶୂନ୍ୟ ହସ୍ତ ରେ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଶୂନ୍ୟ ହସ୍ତରେ ବିଦାୟ ମଧ୍ୟ ନେବା। କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ସହ କିଛି ବି ନେଇ ପାରିବ ନାହିଁ। ନା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ନା ଧନ ସଂପତ୍ତି,ନା ପ୍ରାଚୁର୍ଯ୍ୟ । ସେ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ ହିଁ ନିଜ ସହ ନେଇପାରିବ ତାହା ହେଉଛି ସେ ଉପଭୋଗ କରିଥିବା ଅଭୁଲା ସ୍ମୃତି।

____________________________________________________________

ପ୍ରସ୍ତୁତି-ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ରାୟ

ଭୂୟାଁ ଉଆସ, ଗୁଆମାଳ, ଭଦ୍ରକ

ଅଭୁଲା ଏକ ଯାତ୍ରା: ଏକ ଯାତ୍ରାର ଚିତ୍ରଣ ଯାହାକୁ କେବେ ଭୁଲିହେବ ନାହିଁ

A Memorable Trip: The Photos from a Journey That Can Never Be Forgotten