ଆଜି ହେଉଛି ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ, ଯିଏ ଭାରତୀୟ ଦର୍ଶନ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତାର ଏକ ଅମର ଜ୍ୟୋତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଏବଂ ସନାତନ ଧର୍ମର ଏକ ଅଜଣା ସୈନିକ ଭାବେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ। ଏହି ପବିତ୍ର ଦିବସରେ ଆସନ୍ତୁ, ତାଙ୍କ ଜୀବନ କାହାଣୀ ଓ ତାଙ୍କ ଅବଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କାହାଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା।

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନ: ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହାକାବ୍ୟ

କେରଳର କାଲାଡି ଗ୍ରାମରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ୭୮୮ରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପିତା ଶିବଗୁରୁ ଓ ମାତା ଆର୍ଯାମ୍ବା ଥିଲେ ଧାର୍ମିକ ଓ ସଂସ୍କାରୀ। କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ, ଶିବଗୁରୁ ଓ ଆର୍ଯାମ୍ବା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା କରି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଆଶୀର୍ବାଦ ରୂପେ ପାଇଥିଲେ। ଶୈଶବରୁ ହିଁ ଶଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆକାଂକ୍ଷା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲେ। ମାତ୍ର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

କିନ୍ତୁ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା ଘଟିଲା ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କୁ ଜୀବନର ଅସାରତା ବୁଝାଇଲା ଓ ସେ ସନ୍ୟାସ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ମାତାଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇଁ ଅନେକ ପ୍ରୟାସ କରିବା ପରେ ସେ ଗୋବିନ୍ଦପାଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରି ସନ୍ୟାସୀ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ “ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ” ଉପାଧି ମିଳିଲା।

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ ହେଉଛି ଅଦ୍ୱୈତ ବେଦାନ୍ତର ପ୍ରଚାର। ସେ ଶିଖାଇଥିଲେ ଯେ ଆତ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଏକ ଏବଂ ମାୟା ହିଁ ଏହି ଜଗତର ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହି ଦର୍ଶନ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜାଗରଣ ଆଣିଥିଲା। ସେ କାଶୀ, ବଦ୍ରୀନାଥ, ପୁରୀ ଓ ଦ୍ୱାରକା ଆଦି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ଯାଇ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ସେ ଚାରୋଟି ମଠ (ଶୃଙ୍ଗେରୀ, ଦ୍ୱାରକା, ବଦ୍ରୀନାଥ ଓ ପୁରୀ) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସନାତନ ଧର୍ମର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ସୁଦୃଢ଼ ଭିତ୍ତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ।

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ମହାନ ଲେଖକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ଉପନିଷଦ, ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ଓ ବ୍ରହ୍ମସୂତ୍ର ଉପରେ ଭାଷ୍ୟ ଲେଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କର “ବିବେକଚୂଡାମଣି” ଓ “ଆତ୍ମବୋଧ” ଆଦି ଗ୍ରନ୍ଥ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସାଧକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ସ୍ୱରୂପ। ଏହା ସହିତ ସେ “ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଲହରୀ” ଓ “ଶିବାନନ୍ଦ ଲହରୀ” ଭଳି ଭକ୍ତିମୂଳକ ସ୍ତୋତ୍ର ରଚନା କରି ଭକ୍ତି ଓ ଜ୍ଞାନର ସମନ୍ୱୟ ଘଟାଇଥିଲେ।

ଏକ ଛୋଟ କାହାଣୀ: ଶଙ୍କର ଓ ଚାଣ୍ଡାଳ

ଏକଦା ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ କାଶୀରେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ସାରି ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିଲେ। ରାସ୍ତାରେ ଜଣେ ଚାଣ୍ଡାଳ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ। ଶଙ୍କର ତାଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ଯିବାକୁ କହିଲେ, କାରଣ ସେତେବେଳେ ସମାଜରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତାର ପ୍ରଥା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଚାଣ୍ଡାଳ ହସି କହିଲେ, “ହେ ମହାତ୍ମା, ଆପଣ ଅଦ୍ୱୈତର କଥା କୁହନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତେ ଏକ ବ୍ରହ୍ମରେ ସମାନ। ତେବେ ମୋ ଶରୀର ଓ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ କି ଭେଦ?”

ଏହି କଥା ଶଙ୍କରଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ଆଘାତ କଲା। ସେ ତୁରନ୍ତ ଚାଣ୍ଡାଳଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ମୋର ଗୁରୁ। ତୁମେ ମୋତେ ଅଦ୍ୱୈତର ସତ୍ୟ ଅନୁଭବ କରାଇଲ।” କୁହାଯାଏ, ଏହି ଚାଣ୍ଡାଳ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ଶିବ ଥିଲେ, ଯିଏ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣା ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ମୋଡ଼ ଆଣିଥିଲା ଓ ସେ ସମାଜରେ ସମତା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏକତାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ।

ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜୀବନ ଆମ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣା। ମାତ୍ର ୩୨ ବର୍ଷର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନରେ ସେ ସନାତନ ଧର୍ମକୁ ପୁନର୍ଜାଗରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅଦ୍ୱୈତ ଦର୍ଶନ ଆଜି ମଧ୍ୟ ମାନବ ମନକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଛି। ସେ ଆମକୁ ଶିଖାଇଛନ୍ତି ଯେ ସତ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ହିଁ ଜୀବନର ଚରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଓଡ଼ିଶାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ପୁରୀ ଧାମ ଅବସ୍ଥିତ, ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅବଦାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପୁରୀର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ମଠ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଜୀବନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର। ଏହି ମଠ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଧାର୍ମିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଚାଲିଛି।

ଆଜିର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା

ଆଜିର ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଜୀବନରେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଆମକୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଶାନ୍ତି ଓ ସମତାର ପଥ ଦେଖାଉଛି। ତାଙ୍କର ଅଦ୍ୱୈତ ଦର୍ଶନ ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକ ମହାନ ଚେତନାର ଅଂଶ। ଏହା ଆମକୁ ସାମାଜିକ ଭେଦଭାବ ଦୂର କରି ଏକତା ଓ ସହମତିରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରେ।

ଏହି ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀରେ ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଦର୍ଶକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଆମ ଜୀବନକୁ ଆଲୋକିତ କରିବା। ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଓ ଦର୍ଶନ ଆମକୁ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଜୀବନର ପଥ ଦେଖାଉଛି।

**ଜୟ ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ! ଜୟ ସନାତନ ଧର୍ମ!**

ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀ:

ଏକ ମହାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରାର ସ୍ମରଣ