ସ୍ବାଧୀନତା ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶବ୍ଦ। ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭବିଷ୍ୟତର ଛବି ଆଖିଆଗରେ ଭାସିଉଠେ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଆମେ ଯାହାକୁ ସ୍ବାଧୀନତା ବୋଲି ଭାବୁଛୁ, ସେ କ’ଣ ସତରେ ସ୍ବାଧୀନତା? ଆଜିର ସମାଜରେ ଆମେ ନିଜକୁ ସ୍ବାଧୀନ ବୋଲି ଦାବି କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ଆମେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଛୁ। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଆମର ସ୍ବାଧୀନତା କେତେ ଭୂଲ, କେତେ ଠିକ୍।

ପ୍ରକୃତ ସ୍ବାଧୀନତା କ’ଣ?

ସ୍ବାଧୀନତା କେବଳ କୌଣସି ଶାସନ ଅଧୀନରେ ନ ରହିବା ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତ ସ୍ବାଧୀନତା ହେଉଛି:

- ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଚିନ୍ତା କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ

- କୌଣସି ଡର ବା ଚାପ ବିନା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା

- ସାମାଜିକ ରୀତିନୀତିର ଅନାବଶ୍ୟକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି

- ଆର୍ଥିକ ଭାବରେ ଅନ୍ୟଠାରୁ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନ ହେବା

କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖର କଥା, ଆଜି ଆମେ ଏହି ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିଛି ନା କିଛି ବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଛୁ।

ସାମାଜିକ ବନ୍ଧନ: ଲୋକଙ୍କ ଡର

ଆମ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମାଜ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ବନ୍ଧନ ରହିଛି:

(୧) "ଲୋକେ କଣ କହିବେ?" ଏହି ଭୟ

- ବହୁତ ଲୋକ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିପାରନ୍ତି ନାହିଁ

- ପସନ୍ଦର ବିବାହ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ

- ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ

(୨) ଜାତି ଓ ଧର୍ମର ବନ୍ଧନ

- ଜାତି ଅନୁସାରେ ଲୋକେ ପେଷା ବାଛନ୍ତି

- ଜାତି ଭିତ୍ତିରେ ବିବାହ ହୁଏ

- ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ରହଣିରେ ପ୍ରଭେଦ

(୩) ଲିଙ୍ଗ ଭେଦଭାବ

- ଝିଅମାନେ ରାତିରେ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ

- ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ସ୍ବାଧୀନତା ମିଳେ

- ବିବାହ ପରେ ଝିଅଙ୍କୁ ଅନେକ ସୀମା ମାନିବାକୁ ପଡେ

ଆର୍ଥିକ ଅସ୍ବାଧୀନତା: ଟଙ୍କାର ଗୋଲାମୀ

ଟଙ୍କା ନ ଥିଲେ ସ୍ବାଧୀନତା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆଜି ଅନେକ ଲୋକ:

(୧) ଚାକିରିର ଗୋଲାମୀ

- ମାଲିକ ଓ ଟାଇ ପିନ୍ଧି ଅଫିସ୍ ଯିବାକୁ ହୁଏ

- ବଡ଼ ମାଲିକଙ୍କ ଠାରୁ ଗାଳି ଖାଇବାକୁ ହୁଏ

- ଇଚ୍ଛା ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାମ କରିବାକୁ ପଡେ

(୨) ଋଣର ଚକ୍ର

- ଘର କିଣିବାକୁ ଋଣ

- ଗାଡି କିଣିବାକୁ ଋଣ

- ଋଣ ଶୁଝାଇବାକୁ ଆଉ ଋଣ

(୩) ଦାରିଦ୍ର୍ୟ

- ଗରିବ ଲୋକେ ଦିନେ ପେଟ ଭରିବାକୁ କାମ କରନ୍ତି

- ସେମାନଙ୍କ ପିଲାମାନେ ଶିକ୍ଷା ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ

- ଏହା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ବାଧୀନତା

ରାଜନୈତିକ ସ୍ବାଧୀନତା: କାଗଜରେ ଯୋଜନା

ଆମେ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବାସ କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁ:

(୧) ନେତାମାନଙ୍କ ଖେଳ

- ନେତାମାନେ ମାତ୍ର ଭୋଟ ପାଇଁ ଜନତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନନ୍ତି

- ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଜନତାଙ୍କ ଅସୁବିଧା ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି

- କାଗଜରେ ଯୋଜନା, କିନ୍ତୁ କାମ ହୁଏ ନାହିଁ

(୨) ମାଧ୍ୟମର ପ୍ରଭାବ

- ଟିଭି ଓ ଖବରକାଗଜ ଯାହା ଦେଖାନ୍ତି ତାହା ଆମେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁ

- ଆମେ ସତରେ ଯାହା ଚାହୁଁଛୁ ତାହା ନୁହେଁ, ମାଧ୍ୟମ ଯାହା ଚାହାଁନ୍ତି ତାହା ଚାହୁଁ

ମାନସିକ ଗୋଲାମୀ: ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ

ଆମ ମନ ଯଦି ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ତାହାହେଲେ ବାହାର ସ୍ବାଧୀନତା କିଛି କାମରେ ଆସିବ ନାହିଁ:

(୧) ଭବିଷ୍ୟତର ଚିନ୍ତା

- କାଲି କ’ଣ ହେବ?

- ଚାକିରି ଯିବ କି?

- ପିଲାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ ହେବ?

(୨) ଲୋକଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ

- ପାଡୋଶୀ କ’ଣ କହିବେ?

- ସମାଜ କ’ଣ ଭାବିବ?

- ଏହି ଭୟରେ ଆମେ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ପକାଉଛି ।

(୩) ଇଚ୍ଛା ଓ ବାସ୍ତବତା

- ଇଚ୍ଛା ଥାଏ ଗାଁ ଛାଡି ଚାଲିଯିବାକୁ, କିନ୍ତୁ ପାରୁ ନାହିଁ

- ଇଚ୍ଛା ଥାଏ ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ, କିନ୍ତୁ ଡର

କିପରି ହେବ ଆମେ ସ୍ବାଧୀନ?

ପ୍ରକୃତ ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଆମକୁ କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଦରକାର:

(୧) ମାନସିକ ମୁକ୍ତି

- ଲୋକଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟର ଚିନ୍ତା କରିବା ଛାଡିବା

- ଭବିଷ୍ୟତର ଅତିରିକ୍ତ ଚିନ୍ତା କରିବା ଛାଡିବା

- ନିଜ ଇଚ୍ଛାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେବା

(୨) ଆର୍ଥିକ ସ୍ବାଭଲମ୍ଭୀ

- ନିଜ ପାଇଁ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା

- ଅତିରିକ୍ତ ଋଣ ନେବା ଛାଡିବା

- ସଞ୍ଚୟ କରିବାର ଅଭ୍ୟାସ କରିବା

(୩) ସାମାଜିକ ସଚେତନତା

- ଜାତି ଭେଦଭାବ ଛାଡିବା

- ଝିଅ ଓ ପୁଅଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦେବା

- ଅନାବଶ୍ୟକ ରୀତିନୀତି ଛାଡିବା

(୪) ରାଜନୈତିକ ସଚେତନତା

- ଭଲ ନେତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନି ଭୋଟ ଦେବା

- ସରକାରୀ ଯୋଜନା ବାବଦରେ ଜାଣିବା

- ନିଜ ଅଧିକାର ପାଇଁ ସଚେତନ ହେବା

ପରିଶେଷରେ

ସ୍ବାଧୀନତା ହେଉଛି ଏକ ମାନସିକ ଅବସ୍ଥା

ଆମେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ମନକୁ ବନ୍ଧନମୁକ୍ତ କରିପାରିବା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତ ସ୍ବାଧୀନ ହୋଇପାରିବା। ସ୍ବାଧୀନତା କେବଳ ବାହ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ଆମ ମନରେ ଥିବା ଡର, ହୀନମନ୍ୟତା ଓ ଅସୁରକ୍ଷାବୋଧକୁ ଦୂର କରିବା।

"ସ୍ବାଧୀନ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ମନକୁ ସ୍ବାଧୀନ କର।"

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକ ସୁନ୍ଦର, ସ୍ବାଧୀନ ସମାଜ ଗଠନ କରିପାରିବା ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିପାରିବ। ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଆମକୁ ଆଜିରୁ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ହେବ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଆମେ କେତେ ସ୍ବାଧୀନ

ଆମେ କେତେ ସ୍ବାଧୀନ