କ୍ରୋଧ ହେଉଛି ଏକ ଭାବନା ଯାହା କାହା ପ୍ରତି ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ କିମ୍ବା ଆପଣ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣ ଜାଣିଶୁଣି ଭୁଲ୍ କରିଛନ୍ତି।କ୍ରୋଧ ଏକ ଭଲ ଜିନିଷ ହୋଇପାରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ଉପାୟ ଦେଇପାରେ, ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, କିମ୍ବା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇପାରେ

କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।ରକ୍ତଚାପ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ କ୍ରୋଧ ସହିତ ଜଡିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶାରୀରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସିଧା ଚିନ୍ତା କରିବା ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଶାରୀରିକ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥାଏ।ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ କ୍ରୋଧର ଦୀର୍ଘମିଆଦି ଶାରୀରିକ ପ୍ରଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ଚିନ୍ତା, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।କ୍ରୋଧ ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ଏବଂ ଉପଯୋଗୀ ଭାବନା ହୋଇପାରେ, ଯଦି ଏହା ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ। କ୍ରୋଧ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରଣନୀତି ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ, ଶିଖିବା ଆରାମଦାୟକ କୌଶଳ ଏବଂ ପରାମର୍ଶ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।

ଧାର୍ମିକ ବନାମ ଚିନ୍ତିତ- କ୍ରୋଧ :

ଏହା ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ଭାବରେ ଏକ ସଂଘର୍ଷ ଅଟେ। ମୋ ଅଭିଜ୍ଞତାରେ, ଦୁଇ ପ୍ରକାରର କ୍ରୋଧ ଅଛି: ଧାର୍ମିକ କ୍ରୋଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ ବା ଠିକ୍ ଜାଣେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ କ୍ୱଚିତ୍। ଅଧିକ ସାଧାରଣ ହେଉଛି ଚିନ୍ତିତ କ୍ରୋଧ, ଯାହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଧର୍ଯ୍ୟହରା। ସାଧାରଣତ ଏହି ଚିନ୍ତିତ କ୍ରୋଧ ଭୟ କିମ୍ବା ଆଘାତ (କିମ୍ବା ଉଭୟ) ସହିତ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ କ୍ରୋଧ ସେହି ଅନ୍ୟ ଜିନିଷଗୁଡିକ ଅନୁଭବ କରିବାର ଉପାୟ ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।ଏକ ବସିବା ବେଳେ ତଥାପି ସେହି ଅନ୍ୟ ଭାବନାକୁ ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଆଣିଥାଏଏବଂ ତେଣୁ ଆମେ ଚୁପ୍ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବା।ଆମେ କ୍ରୋଧର ବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣିବା ଜରୁରୀ, ଯଦିଓ ସମସ୍ତେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ କିଛି ଭୁଲ୍ ଅଟେ।ଆମ ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ, ଏହା ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରିବାକୁ, ଏପରିକି ଏହାକୁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବାକୁ ଆମକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଦେବାକୁ ପଡିବ। କେଉଁ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରାଯାଇଛି? ଆମେ ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁ ଆବଶ୍ୟକତା ସମାଧାନ କରିପାରିବା? ଅନ୍ୟର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପାଇଁ ଦୟା ସହିତ ସେହି ଆବଶ୍ୟକତା ବିଷୟରେ ଆମେ ସଚ୍ଚୋଟ ହୋଇପାରିବା କି?

କ୍ରୋଧ ହୁଏତ ଅନ୍ୟ କାହା ଉପରେ ଦୋଷ ଦେବା ପାଇଁ ତତ୍ପର ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେ କେଉଁ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବାର ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ମନ୍ଥର ହୋଇପାରିବା, ଆମେ ହୁଏତ ନିଜ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାଇ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖିପାରିବା।

କ୍ରୋଧର ଅମୃତଭଣ୍ଡାର :

ମାଷ୍ଟର୍ସଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ଆମର ଭାବନାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ନୁହେଁ।ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର ଗଭୀର ଭାବପ୍ରବଣ ଅଟେ, ଏବଂ ଏହା ନିଜ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ନିକଟତର ହେବା ବିଷୟରେ ଯାହା ଆମେ ଘଟୁଥିବା ହୃଦୟକୁ ଦେଖିପାରିବା, ଏହା ବିଷୟରେ ସଚ୍ଚୋଟ ହେବା ଏବଂ ଆମର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ପାଇଁ ଏବଂ ପରସ୍ପରର ଯତ୍ନ ନେବା।ଆମର ଭାବନାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିବା ରାସ୍ତା ନୁହେଁ।ହୃଦୟର ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକୁ ଅତି ନିକଟରୁ ଶୁଣିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ।

କ୍ଷମା :

କ୍ଷମା ଅର୍ଥ ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଜିନିଷ।କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣତ ,ଏଥିରେ ବିରକ୍ତି ଏବଂ କ୍ରୋଧ ଛାଡିବାକୁ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଟେ।ତୁମକୁ ଆଘାତ କିମ୍ବା ଅପମାନିତ କରୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସର୍ବଦା ତୁମ ସହିତ ଥାଇପାରେ।କିନ୍ତୁ କ୍ଷମା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସେହି କାର୍ଯ୍ୟର ତୁମ ଉପରେ କମ୍ କରିପାରେ। ଏହା ତୁମକୁ କ୍ଷତି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରୁ ମୁକ୍ତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।ବେଳେବେଳେ, କ୍ଷମା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଆଘାତ ଦେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ବୁଝାମଣା, ସହାନୁଭୂତି ଏବଂ କରୁଣାର ଭାବନାକୁ ନେଇପାରେ।କ୍ଷମା କରିବାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତି ହୋଇଥିବା କ୍ଷତି ଭୁଲିଯିବା କିମ୍ବା କ୍ଷମା କରିବା। ଏହାର ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ କ୍ଷତି ଘଟାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଯିବା।କ୍ଷମା କରିବା ଏକ ପ୍ରକାର ଶାନ୍ତି ଆଣିଥାଏ ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ ନିଜ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଜୀବନ ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ।

କାହାକୁ କ୍ଷମା କରିବାର ଲାଭ କ’ଣ?

ଦୁଖ ଓ ତିକ୍ତତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ମାର୍ଗ ହୋଇପାରେ।

କ୍ଷମା ଆଉ ପ୍ରେମ ର ସମ୍ପର୍କ :

ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଇଶ୍ବରଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ପ୍ରେମକୁ ଚିହ୍ନିବା, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପ୍ରେମ ବ୍ୟତୀତ ଆମର ନିରାଶା ପରିସ୍ଥିତି, ଆମେ ପ୍ରକୃତରେ ପରସ୍ପରକୁ ଭଲ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ କରିପାରିବା।

କ୍ଷମା ସହିତ ପ୍ରେମ ଅଙ୍ଗାଅଙ୍ଗୀ ଭାବେ ଜଡିତ ହୋଇଥାଏ।

ପ୍ରେମ ଏବଂ କ୍ଷମା ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ବହୁତ ଶକ୍ତ , ଗୋଟିଏ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା।ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ କାହାକୁ ପ୍ରକୃତରେ କ୍ଷମା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରେମ ଆବଶ୍ୟକ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ଯଦି ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମା କରିପାରୁ ନାହୁଁ ତେବେ ଆମେ ପ୍ରକୃତରେ କାହାକୁ ପ୍ରେମ କରିପାରିବୁ ନାହିଁ।

ମନୁଷ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି କ୍ଷମା: "ଆମ ପାପ କ୍ଷମା କର, ଯେଉଁମାନେ ଆମ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପାପ କରିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷମା କର।" କ୍ଷମା ଆମ ପାଇଁ ଇଶ୍ବରଙ୍କ ପ୍ରେମର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଏବଂ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଆମର ପ୍ରେମର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଛିଡା ହୋଇଛି। ପରସ୍ପରକୁ ଭଲ ପାଇବା ଅର୍ଥ ପରସ୍ପରକୁ ବାରମ୍ବାର କ୍ଷମା କରିବା। କ୍ଷମା କରିବାର କ୍ଷମତା ଆମକୁ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଏକ ଅନୁଭବ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଆମକୁ କମ୍ ଦୁଖ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ। କ୍ଷମା ଏବଂ ପ୍ରେମ ବିନା, ତୁମେ ବିରକ୍ତି, ତିକ୍ତତା, ଦୁଷ୍କର୍ମ ସହିତ ବଞ୍ଚିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ।କ୍ଷମା ନକରି ତୁମେ କଦାପି ପ୍ରେମ କରିପାରିବ ନାହିଁ।

ବେଳେ ବେଳେ ଆମ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ଯଦି କିଏ ଆମ ପ୍ରତି ଅସଦାଚରଣ ବ୍ୟବହାର କରିଛି ତେବେ ଆମେ ମଧ୍ୟ ତା ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେବା ଆମେ ମଧ୍ୟ ତା ଉପରେ କ୍ରୋଧ ଦେଖାଇବା ଯାହାଦ୍ୱାରା ସିଏ ହିଁ ତା ପାଇଁ ଉଚିତ୍ ଶାସ୍ତି ହେବ ବୋଲି ଆମେ ଚିନ୍ତା କରିଥାଉ।କିନ୍ତୁ ଆମର କ୍ରୋଧ ଯେ ପୁଣି ତାକୁ ଅଧିକ କ୍ରୋଧିତ କରି ଆମର ଶତ୍ରୁ ବନେଇ ଦେବନି ତାହାର ଆମେ କେତେ ପ୍ରତିଶତ ଆଶ୍ବସ୍ତି ନେଇପାରିବା ଯେ।

ସେହି କ୍ରୋଧ ଆଉ ପ୍ରେମ ଉପରେ ମୁଁ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କର ଏକ କାହାଣୀ ବିଷୟରେ ପଢିଥିଲି ଯାହାକି ମୁଁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।

ଏକଦା ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଙ୍କ ଅନୁସରଣରେ ଅନେକ ଲୋକ ଅନୁଗାମୀ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରିବା ସହ ଅହିଂସା ଏବଂ ଆସ୍ତେୟ କୁ ନିଜର କର୍ମ ସାଧନ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ।ସେତେବେଳେ ଅନେକ ଲୋକ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ କାମରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶାନ୍ତିର ମାର୍ଗକୁ ଆପଣେଇ ଥିଲେ।

ଜଣେ ବିଚଳିତ ବେପାରୀଟିଏ କିନ୍ତୁ ଗୌତମଙ୍କ ଉପରେ ଭାରି ଖପା ଥିଲା।କାରଣ ଥିଲା ତା ବେପାରରେ ବହୁତ କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାର ପୁତ୍ରମାନେ ସର୍ବଦା ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କ ପାଖରେ ଯାଇ ଧ୍ୟାନରେ ବସି ପଡୁଥିଲେ।ସେ ଭାବୁଥିଲା କି ବୃଦ୍ଧ ପାଖରେ ଧ୍ୟାନରେ ଯାଇକି ବସିବା ଅପେକ୍ଷା କେଉଁଠି ଟିକେଟ୍ କରି ଲାଗିଲେ ସେ ନିଜର ଧନ ସମ୍ପଦ ବୃଦ୍ଧି କରି ପାରିଥାନ୍ତେ।ତେଣୁ ସେ ଦିନେ ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ଶାସ୍ତି ଦେବ ବୋଲି ଭାବିଲା।

ହଠାତ୍ ଦିନେ ସଭାରେ ସମସ୍ତେ ବସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସଭାର ମଧ୍ୟ ରେ ବରଗଛ ତଳେ ବୃଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନ ରେ ବସିଥାନ୍ତି।ଠିକ ସେହି ସମୟରେ ସେହି ବେପାରୀଟି ଯାଇ ସଭାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ଯାଇ ଗୌତମ ଙ୍କ ଗାଲରେ ଏକ ଶକ୍ତ ଚାପୁଡ଼ା ମାରିଥିଲେ।ଏହା ପରର ପରିସ୍ଥିତି ଜଟିଳ ହେବ ବୋଲି ସେ ଭାବୁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରିସ୍ଥିତି ହେଲା ପୁରା ଓଲଟା ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଅନୁଗାମୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ, ଯେ ଗୌତମ ପୁଣି କାହା କଣ କରିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଭଳି ବ୍ୟବହାର ମିଳିଲା ବେପାରୀଙ୍କ ଠାରୁ।ହେଲେ ସେମାନେ ସବୁକିଛି ବୁଝିଗଲେ ଯେତେବେଳେ କିଛି ନକହି ଖାଲି ହସି ଦେଇଥିଲେ।

ବେପାରୀଟି କିନ୍ତୁ ପୁରା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ,ସେ ଏହିଭଳି ହୀନ ବ୍ୟବହାର କରି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କେହି କିଛି ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ପଚାରି ନଥିଲେ ତେଣୁ ସେ ସିଧା ମୁହଁରେ ଘରକୁ ଫେରି ଆସିଥିଲେ।ଘରକୁ ଫେରିଲା ପରେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆଖିକୁ ନିଦ ନ ଥିଲା ଦୁଇ ଦିନ କାଳ ତାଙ୍କୁ କିଛି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଲାଗିନଥିଲା।ତୃତୀୟ ଦିନ ସେ ପୁଣି ଯାଇ ସଭା ରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲେ।କିନ୍ତୁ ଏଥରର ବ୍ୟବହାର ତାଙ୍କର ପୂରା ଓଲଟା ଥିଲା,ସେ ସିଧା ଯାଇ ଗୌତମ ଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ପଡିଯାଇଥିଲେ। କହିଲେ, "ମୋତେ କ୍ଷମା କରିଦିଅନ୍ତୁ, ମହାତ୍ମା, ମୋର ଭୁଲ ହୋଇଯାଇଛି। ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନ ହୋଇ ଏ ସବୁ କରିଦେଇଛି, ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।"

ଗୌତମ ତାଙ୍କୁ ତଳୁ ଧରି ଉଠାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କହିଲେ ମୁଁ ତମ କୁ କ୍ଷମା କରିପାରିବି ନାହିଁ।ଏହାଶୁଣି ବେପାରୀଙ୍କ ସହିତ ଅନୁଗାମୀମାନେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ କାରଣ ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଗୌତମ ହେଉଛନ୍ତି ଅତି ଦୟାବାନ ମଣିଷଟି କିନ୍ତୁ ସେ କ୍ଷମା ନ କରିବା କଥା କେମିତି କହିପାରିଲେ ଯେ।

ଗୌତମ ହସି ପୁନର୍ବାର କହିଲେ ଯେ ସେ ଯଦି କୌଣସି ଭୁଲ କରି ହିଁ ନାଁହାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷମା ଦେବା କୁ ମୁଁ କିଏ?

ସମସ୍ତେ ଅବାକ ହୋଇ ବୁଦ୍ଧ ଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ, ବେପାରୀ ଟି କହିଲେ ମୁଁ ଆପଣ ଙ୍କୁ ସେ ଦିନ ଖରାପ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲି, ହାତ ଉଠାଇବା ଭଳି ଅପରାଧ କରିଥିଲି, ମୁଁ ତ ଆପଣଙ୍କ ଅପରାଧୀ।ବୁଦ୍ଧ ହସିକି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ତମେ ସେ ନୁଁହ, ସେ ଦିନ ମୋତେ ହାତ ଉଠେଇଥିବା ଲୋକ ଟି ଆଉ ଜଣେ ଥିଲା,କ୍ରୋଧ ରେ ଜର୍ଜରିତ ମଣିଷଟିଏ ଥିଲା।

ହେଲେ ଆଜି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପରେ ଜଣେ ଅଲଗା ମଣିଷ ତା ମନରେ କେବଳ କ୍ଷମା ର ଆଶା ଅଛି କ୍ରୋଧର କୌଣସି ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ଯେଉଁ ସମୟରେ ତମେ ତମ କ୍ରୋଧକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଇଛ ସେହି ସମୟରେ ତମେ ନିଜକୁ ନିଜେ କ୍ଷମା କରି ସାରିଛ,ମୁଁ ତୁମକୁ କାମ କରିବାକୁ କିଏ.... ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସସ୍ତେ ବୁଝି ଯାଇଥିଲେ ପ୍ରକୃତ ରେ କ୍ରୋଧ ର ଆଉ କ୍ଷମା ର ସମ୍ପର୍କ କେଉଁ ଭଳି, ଏବଂ କ୍ଷମା କିପରି ଅନାବିଳ ପ୍ରେମ ସ୍ଥାପନ କରିପାରେ।

ହୁଏତ ଯଦି କ୍ଷମା ମାଗିଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧ ସେହି ବେପାରୀକୁ କ୍ଷମା କରି ନଥାନ୍ତେ ହୁଏତ ତାର କ୍ରୋଧ ପୁଣି ଥରେ ଫେରି ଆସିଥାଆନ୍ତା।ବୁଦ୍ଧଙ୍କର କେତେ ଗର୍ବ ବୋଲି ସେ ଭାବି ସେଇ ଭଳି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅସଦାଚରଣ ବ୍ୟବହାର ଦେଖେଇଥାନ୍ତା।ହେଲେ ତାଙ୍କର ଏହି ହୋଇ ସାମାନ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ତା ମନରେ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଭଲପାଇବା ଜାତ କଲା।

Anger begets anger, forgiveness begets love

କ୍ରୋଧ ରୁ କ୍ରୋଧ ଆସେ ତର ,କ୍ଷମା ରୁ ପ୍ରେମ ପୁଣି ଜାତ