ବିଷୟ ପ୍ରବେଶ -

****************

ବାଘ ବା ବ୍ୟାଘ୍ର ହେଉଛି ବିରାଡି ପ୍ରଜାତିର ସର୍ବବୃହତ ଜୀବପ୍ରଜାତି । ଏହାର ଈଷତ୍ ହଳଦିିଆ ବା କମଳା ରଙ୍ଗର ଚମଡ଼ାରେ କଳା ରଙ୍ଗର ପଟା ପଟା ଦାଗ ରହିଥାଏ ଓ ପେଟଟି ଧଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ବାଘ, ସିଂହ, କଲରାପତରିଆ ବାଘ, ଜାଗୁଆର ଓ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ଇତ୍ୟାଦି ଜୀବ ପାନ୍ଥର ପ୍ରଜାତି ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଆମ ପରିବେଶ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ରେ ବନ୍ଧା। ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଣୀ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଏଠାରେ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ତର ରେ ଥାଏ ଉଦ୍ଭିଦ,ଯାହାକୁ ଉତ୍ପାଦକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।ବାଘ ହେଉଛି ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳର ସର୍ବୋଚ୍ଚତମ ମାଂସାସୀ ଜୀବ ।ଏହି ଜୀବ ତୃଣଭୋଜୀ ପ୍ରାଣୀ ମାନଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶିକାର କରିଥାଏ। ବାଘ ମାନଙ୍କ ର ମେଳି ବହୁତ୍ କମ୍ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ଏକାକୀ ଜୀବନଯାପନ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, କେବଳ କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ କିଛି ବାଘମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି ମିଳିମିଶି ରହୁଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ବାଘମାନେ ସାଧାରଣତଃ ନିଜର ଏକ ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି , ଏବଂ ତାହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାନ୍ତି । ଶିକାରର ଚାହିଦା ମେଣ୍ଟାଇ ପାରୁଥିବା ଏକ ବିରାଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସାଧାରଣତଃ ବାଘମାନେ ନିଜର ପରିବାସ ବା ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ରୂପେ ଚୟନ କରିଥାନ୍ତି । ଜଙ୍ଗଲ ର ଅନବରତ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ବାଘ ମାନେ ଜନବାସ ଅଞ୍ଚଳ କୁ ପଳେଇ ଆସିଥାନ୍ତି।

ନିଜ ଦେହର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ପଶୁ ମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ଏହା ଦର୍ଶକ ର ଅଧିକ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥାଏ। ଜଙ୍ଗଲରେ ନିଜର ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ରାଜକୀୟ ଠାଣି ପାଇଁ ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ମହଲରେ ବାଘ ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ । ପ୍ରାଚୀନ ପୌରାଣିକ କଥା, ଲୋକକଥା ଇତ୍ୟାଦିରେ ବାଘଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ବାଘ କେବଳ ଭାରତ ର ଜାତୀୟ ପଶୁ ନୁହେଁ ,ଏହା ସହ ସେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ, ମାଲେସିଆ ଓ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ପ୍ରଭୃତି ଦେଶର ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ପଶୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଅଛି।

ନାମ କରଣ -

**************

ବାଘର ସର୍ବ ବ୍ୟବହୃତ ଶବ୍ଦ ଏକ ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ଅଟେ।ଏହା ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦ ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ରୁ ପ୍ରାଚୀନ ଫରାସୀ ଶବ୍ଦ ଟିଗ୍ରେ ର ସୃଷ୍ଟି ଓ ପୁଣି ଏହି ଫରାସୀ ଶବ୍ଦରୁ ପୁରାତନ ଈଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ଟାଇଗ୍ରାସ୍ ଓ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଈଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ଟାଇଗର୍ ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଅଛି।ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦ ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ରୁ ଏହି ଲାଟିନ୍ ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦଟିର ମୂଳ କେଉଁଠାରୁ ତାହା ଅଜଣା, ତେବେ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ନଦୀ କୁ ବୁଝାଇବା ପରି ମନେ ହୁଏ । ଆଉ ଏକ ମତାନୁସାରେ ପାରସୀ ଶବ୍ଦ ଟିଗ୍ରା ବା ଅୱେସ୍ତୀୟ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ ତିଗ୍ରି ଏହି ଜୀବର ଈଂରାଜୀ ନାମର ମୂଳ ଶବ୍ଦ ହୋଇପାରେ । ପାରସୀ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ମୁନିଆ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅୱେସ୍ତୀୟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ତୀର । ବାଘ ସହ ଏହି ସବୁ ଶବ୍ଦର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ସବିଶେଷ ପ୍ରମାଣ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବାଘର ଲମ୍ଫର ବେଗ ବା ଶାରୀରିକ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥାଏ।

ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ କାଳରେ ପଣ୍ଡ୍ର ବୋଲି ଏକ ଶବ୍ଦ ରହିଥିଲା ଯାହା ଧଳା-ହଳଦିଆ ମିଶା ରଙ୍ଗକୁ ବୁଝାଉଥିଲା ।ପଣ୍ଡ୍ର ଶବ୍ଦଟି ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ପୁଣ୍ଡରୀକ ରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ। ଏହି ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ପୁଣ୍ଡରୀକ ର ଅର୍ଥ ହେଲା ବାଘ । ଗ୍ରୀକ୍ ଲୋକକଥା ଅନୁସାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ମତ ଯେ ପ୍ୟାନ୍ଥର୍ ଶବ୍ଦ ପ୍ୟାନ୍, ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ତ ଓ ଥେର୍ ,ଅର୍ଥାତ୍ - ପଶୁ ର ମିଶ୍ରଣରୁ ସୃଷ୍ଟି। ବ୍ୟାଘ୍ର ଶବ୍ଦର ଅପଭ୍ରଂଶ ହୋଇ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷାରେ ପ୍ରଚଳିତ "ବାଘ" ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି ।

ବର୍ଗୀକରଣ -

**************

୧୭୫୮ ମସିହାରେ କାର୍ଲ୍ ଲିନାୟସ୍ ସର୍ବ ପ୍ରଥମେ ବାଘ କୁ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ସେ ବାଘ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏକ ବିବରଣୀ ଦେବାକୁ ଯାଇ ଏକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ସିଷ୍ଟମା ନାଚୁରେ।ଏହି ପୁସ୍ତକ ରେ ସେ ବାଘ କୁ ଜୀବ ବିଜ୍ଞାନ ନାମ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ , ଯାହା ଥିଲା ଫେଲିସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ । ୧୯୨୯ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଜୀବ ବର୍ଗୀକରଣ ବିଶେଷଜ୍ଞ ରେଜିନାଲ୍ଡ ଇନ୍ନେସ୍ ପୋକ୍ ବାଘକୁ ପ୍ୟାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିରେ ସଂସ୍ଥାପିତ କରି ତାହାକୁ ପାନ୍ଥେରା ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ବୋଲି ନାମିତ କରିଥିଲେ ।

ପାନ୍ଥେରା ବଂଶର ସିଂହ, କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଜାଗୁଆର୍ ବାଘମାନଙ୍କ ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କୀୟ ରହିଥାଏ ।ଅନେକ ବିଶ୍ଲେଷଣ ରୁ ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି ଯେ ପାଖାପାଖି ୨୮.୮ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବାଘ ଓ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରା ପାନ୍ଥେରା ପ୍ରଜାତିର ଅନ୍ୟ ଜୀବଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରାଠାରୁ ବଦଳି ଗଲା । ତେଣୁ ସିଂହ, କଲରାପତରିଆ ବାଘ ଓ ଜାଗୁଆର୍ ପ୍ରାୟ ଏକା ବିବର୍ତ୍ତନ ଧାରାରେ ଯାଇଥିବା ବେଳେ ବାଘ ଓ ହିମ କଲରାପତ୍ରିଆ ବାଘ ପରସ୍ପରର ନିକଟତର । ଫାଇଲୋଗ୍ରାଫିକ୍ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ୭୨୦୦୦-୧୦୮୦୦୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ବାଘ ଉପପ୍ରଜାତିର ପୂର୍ବପୁରୁଷ ବୋଲାଉଥିବା ବାଘ ପ୍ରଜାତିର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଲଂଗ୍‍ଡାନ୍ ବାଘ ବା ପାନ୍ଥେରା ଡାନ୍‍ସ୍କିର ଜୀବାଶ୍ମ ଅବଶେଷ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଚୀନର ଗାନ୍ସୁ ପ୍ରଗଣାରେ ମିଳିଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୨୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ସମୟରେ ଏହି ବାଘ ପ୍ରଜାତି ବିଚରଣ କରୁଥିଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଆକାର ପ୍ରାୟ ଜାଗୁଆର୍ ପରି ଥିଲା ଓ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଛାଲର ଦାଗ ଭିନ୍ନ ଥିଲା । ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଚୀନରୁ ଏହି ବାଘ ବଂଶର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । କ୍ରମଶଃ ବାଘ ହରିଣ ଓ ବନ୍ୟଗୋରୁ ପ୍ରଜାତିର ଶିକାର କରି ଖାଇଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଆକାରରେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଲା । ପ୍ଲାଇଷ୍ଟୋସିନ୍ ଯୁଗର ଆରମ୍ଭରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ବାଘର ଏହି ଆକାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ବିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବ୍ୟାଘ୍ର ଦିବସ -

***************************

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାଘ୍ର ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ। ବାଘ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏହି ଦିବସ ପାଳନ ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥାଏ। ଏହା ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଋଷିଆ ରେ ସେଣ୍ଟ ପିଟର୍ସବର୍ଗ ଟାଇଗର ସମ୍ମିଳନୀରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ବା ପାଳନ ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା।ବାଘର ପ୍ରାକୃତିକ ବାସସ୍ଥାନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ତଥା ବାଘ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଜନସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏହି ଦିବସର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ସୂଚନା ଅନୁସନ୍ଧାନ ମାଧ୍ୟମରେ ବାଘମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅନଲାଇନ୍ ସଚେତନତା କୁ ଗୁରୁତ୍ବ ଦିଆ ଯାଇଅଛି।

୨୦୧୭ ମସିହାରେ ସପ୍ତମ ବାର୍ଷିକ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଟାଇଗର ଦିବସ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା।ବାଂଲାଦେଶ, ନେପାଳ, ଏବଂ ଭାରତରେ ତଥା ଇଂଲଣ୍ଡ ଏବଂ ଆମେରିକା ପରି ଟାଇଗର ନଥିବା ଦେଶରେ ସ୍ଥାନୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ସେଲିବ୍ରିଟି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ରେ ବାଘ ର ଗୁରୁତ୍ବ ଓ ମହତ୍ତ୍ଵ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ । ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଲ୍ଡ ଲାଇଫ୍ ପାଣ୍ଠି ରେଞ୍ଜରରେ ବିନିଯୋଗ କରି “ଡବଲ୍ ଟାଇଗର” ଅଭିଯାନର ପ୍ରଚାର ଜାରି ରଖାଯାଇଛି। ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଅନେକ କମ୍ପାନୀ ୱାର୍ଲ୍ଡ ୱାଇଲ୍ଡ ଟାଇଗର୍ ପାଣ୍ଠି ସହିତ ସହଭାଗୀ ହୋଇଛନ୍ତି।

ବାଘ ର ଜନସଂଖ୍ୟା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଓ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରତି ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ହେଉଛି ବ୍ୟାଘ୍ର ଦିବସ ର ଏକ ଆହ୍ବାନ ।ଭାରତ ପ୍ରତି ଚାରି ବର୍ଷରେ ଥରେ ବାଘ ସଂଖ୍ୟା ଗଣନା କରେ ଏବଂ ୨୨୦୬ ରେ ୧୪୧୧ ଥିବା ବେଳେ,୨୦୧୦ ରେ ୧୭୦୬କୁ, ୨୦୧୪ ରେ ୨୨୨୬,୨୦୧୯ ରେ ୨୯୬୭,୨୦୨୩ ରେ ୩୧୬୭ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଅଛି। ୨୦୨୩ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ୍ ରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଖୁସି ବ୍ୟକ୍ତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର ୭୫ ବର୍ଷରେ ଭାରତ ରେ ବିଶ୍ବର ବାଘ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ବାଘ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ୨୦୧୯ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସ ୨୯ ତାରିଖରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଭାରତର ବାଘ ସଂଖ୍ୟା ୩୦୦୦ କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଛି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଭାରତରେ ବାଘ ସଂଖ୍ୟା ରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି।ଅଧୁନା ପ୍ରାୟତଃ ଏହାର ସଂଖ୍ୟା ୩୬୮୨ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ଏହା ଚାରି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୪ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।

ବ୍ୟାଘ୍ର ସଂରକ୍ଷଣ -

*******************

ବାଘ ଆମ ପରିସଂସ୍ଥା ର ଏକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ ଅଙ୍ଗ। ମାଂସାସୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ପ୍ରଜାତିର ବାଘଗୁଡିକ କ୍ରମଶଃ ବିଲୁପ୍ତ ହେବା ରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ସଂରକ୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ସୋଇପଡ଼ିଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପଶୁ ସଂରକ୍ଷଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଏହା ହେଉଛି ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ବିଶ୍ବ ର ଅନେକ ଦେଶ ରେ ବାଘ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇ ସାରିଲେଣି‌। ଏସୀୟ ଚିତା ଭାରତ ର ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରଜାତି ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ ସାରିଲାଣି। ଭାରତ ସରକାର ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଦେଶରେ ଅନେକ ବ୍ୟାଘ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମାନ ସ୍ଥାପନ କରା ଯାଉଛି‌ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ମାନ ନିଆଯାଉଅଛି। ସରକାର ଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର୍ ଅନ୍ୟତମ।

ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର୍ -

**********************

୧୯୭୩ ମସିହାରେ ରେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବାଘ ଏବଂ ଭାରତରେ ଏହାର ବାସସ୍ଥାନ ସଂରକ୍ଷଣ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ଭାରତରେ ବାଘ ସଂଖ୍ୟାର ଏକ ଆକଳନ ୪୦୦୦୦ କରାଯାଇଥିଲା ମାତ୍ର ୧୯୭୨ ମସିହାରେ କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଭାରତୀୟ ବାଘ ଗଣନାରେ ମାତ୍ର ୧୮୨୭ ଟି ବାଘର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା। ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ୟୁନିଅନ୍ ଫର କନଭର୍ସନ ଅଫ୍ ନେଚର୍ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ (IUCN) ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଅନେକ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ପ୍ରଜାତିର ବିପଦ ସଂପର୍କରେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୭୦ ରେ ବାଘ ଶିକାର ଉପରେ ଜାତୀୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଏକ ପରିବେଶଗତ ଉପାୟ ସହିତ ବାଘ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ଢାଞ୍ଚା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା |

ବିଷୟ ପ୍ରସ୍ଥାନ-

*****************

୨୦୧୯ ସୁଦ୍ଧା, ଭାରତରେ ୫୦ ଟି ଟାଇଗର ସଂରକ୍ଷଣ ସ୍ଥାନ ରହିଅଛି, ଯାହାର କ୍ଷେତ୍ର ୩୭୭୬୧ କିଲୋମିଟର ଅଟେ।୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଭାରତ ଅନ୍ୟ ୧୨ ଟି ଦେଶ ସହିତ ବାଘ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବାକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା। ଏହା ଦ୍ବାରା ବାଘ ମାନଙ୍କ ର ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମଶଃ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ମାତ୍ର ଅନେକ ବ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରଜାତି ବିପଦ ସଙ୍କୁଳ ପରିସ୍ଥିତି ରେ ରହିଛନ୍ତି। ବାଘ ଚମଡା ପ୍ରାପ୍ତ ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ଶିକାରୀ ବାଘର ଶିକାର କରୁଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଆଧାର କରି ଅନେକ ଚଳଚିତ୍ର ଏବଂ ଧାରାବାହିକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାଷା ରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଉଅଛି। ଏହା ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ବିଶେଷ ସହାୟକ ହେଉଅଛି। ପରିବେଶ ର ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ନିମନ୍ତେ ଏମାନଙ୍କ ର ସୁରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

******************************************

ପ୍ରସ୍ତୁତି-ସୌମ୍ୟ ରଞ୍ଜନ ରାୟ

ଭୂୟାଁ ଉଆସ, ଗୁଆମାଳ, ଭଦ୍ରକ

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାଘ୍ର ଦିବସ: ଭାରତରେ ବାଘ ପ୍ରଜାତିର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ | International Tiger Day

ବ୍ୟାଘ୍ର ଦିବସ ଅବସରରେ ଭାରତରେ ବାଘର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ