ଜଗତର ଐତିହ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି, କଳା, ବିଜ୍ଞାନ, ଇତିହାସ, ପୁରାତନ ଧାର୍ମିକ ବସ୍ତୁ, ଏବଂ ଅନେକ ଦୁଲ୍ଲର୍ଭ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡିକୁ ସଞ୍ଚୟ କରି ରଖିଥାଏ ସଂଗ୍ରହାଳୟ।

ଏମିତି ସଂଗ୍ରହାଳୟଗୁଡିକ ନମ୍ର ନିମିତ୍ତରେ ଏକ ଦିନକୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଉଦ୍‌ଯାପିତ କରାଯାଏ, ଯାହାକୁ "ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସ" (International Museum Day) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଏହି ଦିନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଣ?

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ମେ ୧୮ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିବସର ପ୍ରଧାନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ବିଷୟରେ ଜଣାଶୁଣା ବଢ଼ାଇବା, ସଂଗ୍ରହାଳୟଗୁଡିକର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝାଇଦେବା ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିକାଶରେ ଏହାର ଅବଦାନକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରିବା।

ସଂଗ୍ରହାଳୟ କ’ଣ?

ସଂଗ୍ରହାଳୟ ହେଉଛି ଏମିତି ଏକ ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରାତନ ଏବଂ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭ ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ରଖାଯାଇଥାଏ। ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ଶିଖିପାରନ୍ତି ଏବଂ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରନ୍ତି। ଏହା ଗୋଟିଏ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଭଳି।

ଏହି ଦିବସର ଇତିହାସ:

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସର ଆରମ୍ଭ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ International Council of Museums (ICOM) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଭିନ୍ନ ଥିମ୍ ରେ ଏହି ଦିବସକୁ ଉଦ୍‌ଯାପନ କରାଯାଏ। ଯେପରିକି— “Museums for Education and Research”, “Museums and Cultural Landscapes” ପ୍ରମୁଖ।

ସଂଗ୍ରହାଳୟ ର ଉପକାରିତା:

(୧) ଶିକ୍ଷା ଓ ଜ୍ଞାନ ଦାନ: ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମାନବ ଇତିହାସ, ପ୍ରାଚୀନ ସଂସ୍କୃତି, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ଅନେକ କଳା ବିଭାଗର ଜ୍ଞାନ ଦିଏ।

(୨) ସଂସ୍କୃତି ରକ୍ଷା: ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶର ଐତିହ୍ୟ, ପରମ୍ପରା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖେ।

(୩) ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି: ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବାକୁ ଦେଶ ଓ ବିଦେଶରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଆସନ୍ତି, ଯାହା ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତିରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

(୪) ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା: ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଆମକୁ ପୁରୁଣା ଭୁଲରୁ ଶିଖିବା, ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଠିକ୍ ପଥ ଚିହ୍ନଟ କରିବାରେ ସହାୟକ କରେ।

ଓଡ଼ିଶା ର ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଗୁଡ଼ିକ:

ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଅଛି, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ଐତିହ୍ୟ ଓ କଳାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ହେଲେ:

ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଭୁବନେଶ୍ୱର

ନୃତ୍ୟ ମନ୍ଦିର ସଂଗ୍ରହାଳୟ, କୋଣାର୍କ

ମନବ ବିକାଶ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ପୁରୀ

ଆଜିର ଦିନର ଅବଧାରଣା:

ଆଜିର ଯୁଗ ହେଉଛି ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗ। ଏଥିପାଇଁ ବହୁ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଡିଜିଟାଲ ଭାବେ ବି ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଅନ୍ଲାଇନ ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନେ ଗୋଟିଏ ଜାଗାରେ ବସି ବିଭିନ୍ନ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦେଖିପାରୁଛନ୍ତି। ଏହି ଉନ୍ନତି ଦେଖାଏ ଯେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ପୁରାତନ ନୁହେଁ, ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ଓ ନୂତନ ପିଢିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସଜାଗ ରଖିଥାଏ ।

ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ:

ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠାରୁ ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକ ବାହାରେ ଅନେକ ଜ୍ଞାନ ଅଜ୍ଜର୍ନ କରିପାରନ୍ତି। ଶିକ୍ଷକମାନେ ଚାହିଁଲେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦର୍ଶନ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ସଂବେଦନଶୀଳ ଓ ଜ୍ଞାନମୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବେ।

2025 ର ବିଷୟ (ଥିମ୍):

ବର୍ତ୍ତମାନ ବର୍ଷ 2025 ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସର ଥିମ୍ ହେଉଛି – “Museums for Education and Research”, ଅର୍ଥାତ୍ "ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହାଳୟ"। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି ଯେ, ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡିକ ଗବେଷଣାକାରୀ ଓ ଛାତ୍ରମାନେ ପାଇଁ ଗଭୀର ଶିକ୍ଷା ଦେଇପାରିବା।

ଉପସଂହାର:

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦିବସ ଏକ ଅବସର ଯାହା ଆମକୁ ଆମ ପାଇଁ ଲଭ୍ୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଓ ସେଥିରେ ରଖାଯାଇଥିବା ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରେ। ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ଦେଖାଏ ଯେ ଏକ ଦେଶର ସଂସ୍କୃତି ଓ ଐତିହ୍ୟ କେମିତି ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସଜୀବ ରହିପାରିବ। ତେଣୁ ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ଦିନର ଅବସରରେ ଆମେ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଦର୍ଶନକୁ ବଢ଼ାଇବା ଓ ଏହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ହେବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିବା।

ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!