ରାଜନୀତିରେ ଯେ କେହି ଆପଣାର ନ ଥାଏ । ଥାଏ କେବଳ ନିଜର ନୀତି ଓ ଆଦର୍ଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଆମ ପୁରାଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜୀବନରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ଶ୍ରୀମଦ୍ଭଗବତ୍ ଗୀତାର ବାଣୀ ହେଲା -

“ହତୋ ବା ପ୍ରାପ୍ୟସି ସ୍ୱର୍ଗମ୍,

ଜିତ୍ବା ବା ଭୋକ୍ଷସେ ମହିମ୍

ତସ୍ମାତ୍‌ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ କୌନ୍ତେୟ

ଯୁଦ୍ଧାୟ କୃତ୍ ନିଶ୍ଚୟଃ ।”

- ଅର୍ଥାତ୍‌ ଯୁଦ୍ଧ ବିମୁଖ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହୁଛନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସ୍ଵର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ନଚେତ୍‌ ବିଜୟୀ ହେଲେ ଜାଗତିକ ସୁଖ ଲାଭ । ଏ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଯାହା କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତାକୁ ଯଦି କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ମାଟି ବା ଶରୀର ସୀମାରେ ବାସ କରୁଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକେ କ୍ଷତ୍ରୀୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣୀୟ । ଜୀବନର ମହାସମର ରୂପୀ ମହାଭାରତରେ ସଂଘର୍ଷରତ, ନିହାତି ଭାବେ ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀର ପରି ସଂଗ୍ରାମ କରି ବୀର ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ଓ ବିିଜୟୀ ହେଲେ ସଂସାର ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତି । ଉଭୟ ପ୍ରାପ୍ତିକୁ ସଫଳତା ବୋଲି ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଉଭୟ ପରିଣାମରେ ସୁଖ ପ୍ରାପ୍ତି ନିଶ୍ଚୟ ହେଲେ ଗୋଟିଏ ଲୌକିକ ଓ ଅନ୍ୟଟି ଅଲୌକିକ । ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁ ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରକ୍ତ ମାଂସର ଶରୀର ବଞ୍ଚିଥିବା ଯାଏ ମନ ଛଟପଟ ହୁଏ । ଦୁଃଖରେ ମ୍ରିୟମାଣ ହୁଏ ।

ମୋର ଯେଉଁ ନବଦାସ ସହିତ ପରିଚୟ ସେ ରାଜନେତା ନୁହେଁ‌। ମୋର ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ମୁଦିପଡ଼ା ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲର ସହପାଠୀ, ମୋର ବାଲ୍ୟବନ୍ଧୁ । ନବଦାସ ନଅ-ଦଶ ବର୍ଷର ସରଳ ନିଷ୍ପାପ ବନ୍ଧୁଟିଏ । ଆମର ପଡ଼ୋଶୀ ଥିବାରୁ ସ୍କୁଲ ଛୁଟିରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ପାଖ ପଡ଼ିଆ ଆଉ ପାର୍କରେ ଖେଳୁଥିଲୁ ଅନେକ ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କ ମେଳରେ । ଆମ ବେଳକୁ ଟି.ଭି. ନଥିଲା । କେବଳ ରେଡିଓ, ଭିଡିଓ ଗେମ୍ ତ ଥିଲା କଳ୍ପନା ବାହାରେ । ସନ୍ଧ୍ୟା ଯାଏ ଘରକୁ ଫେରି ହାତ-ଗୋଡ଼ ଧୋଇ ପ୍ରାର୍ଥନା ତା’ ପରେ ଘରେ ପାଠ ପଢ଼ା ଆଉ ରାତି ଖାଇବା ପରେ ନିଘୋଡ଼ ନିଦରେ ଶୋଇ ପଡ଼ୁଥିଲୁ । ଆମ ପିଲା ବେଳର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଛୁଆଙ୍କର ଏଭଳି ଜୀବନଶୈଳୀ ଥିଲା ।

ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲ ପରେ ନବ ସହିତ ସେତେଟା ଦେଖା ସାକ୍ଷାତ୍ ନାହିଁ, ବା ବିଲ୍‌କୁଲ୍ ନାହିଁ କହିଲେ ବି ଚଳିବ । ରାଜ ନୀତିରେ ଖ୍ୟାତି ପାଇବା ପରେ ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଆଉ ଟି.ଭି ପରଦାରେ ତା’ ଖବର ମୁଁ ଜାଣିପାରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ମତେ ମନେ ରଖିଥିବ ବୋଲି ମୋର ବିଶ୍ଵାସ ନଥିଲା । କାରଣ ଏତେ ସମୟର ଅନ୍ତର ପୁଣି ପ୍ରାଇମେରୀ ସ୍କୁଲ୍‌ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଖତ ରାଜନୀତିଆ ହେଲା ପରେ ତା’ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ୍‌ ହୁଏ ବ୍ରଜରାଜନଗରର ଏକ ସଭାରେ । ମୁଁ ବ୍ରଜରାଜନଗର ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟାପିକା ଭାବେ ଅନେକ ସଭାରେ ବକ୍ତୃତା ଦେବା ପାଇଁ ଯାଉଥିଲି । ସେମିତି ଏକ ସଭାରେ ହିଁ ତା’ ସହିତ ମୋର ଦେଖା ହେଲା ଅନେକ ବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ତା’ ବିଷୟରେ ଅନେକ କଥା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଥିଲେ ବି ମୁଁ ସେତେବେଳେ ବି ସେଇ ମୋର ବାଲ୍ୟବନ୍ଧୁ ନବଦାସକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖି ପାରିଥିଲି ସେଇ ପୋଖତ ବିଚକ୍ଷଣ ରାଜନେତାର ଭିତରେ ,ତା’ର ସେହି ଶିଶୁ ସୁଲଭ ଚପଳତାରେ ସେ ମତେ ମୋ’ ଡାକ ନାଁରେ ହିିଁ ଡାକି କଥା ହୋଇଥିଲା । ମୁଁ ଜଣେ ସାଙ୍ଗ ଭାବେ ହିଁ ତା’ ସହିତ କଥା ହେଲି । ସଭାକାର୍ଯ୍ୟ ସମାପନ ପରେ ତା’ର ରାଜନୀତିଆ ଠାଣିରେ ସେ ବିଦାୟ ନେଇଥିଲା । ଆଉ ମୁଁ ଫେରି ଆସିଥିଲି ମୋ’ ବସାକୁ । ସେଇ ଥିଲା ତା’ ସହିତ ମୋର ଶେଷ କଥାବାର୍ତ୍ତା । ମତେ ମନେ ହୋଇଥିଲା ତା’ ନାଁରେ ଏତେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି ଅଥଚ ତା’ର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵରେ ଏ ସରଳ ଭାବଟା ହିଁ ମତେ କାହିଁକି ଦିଶିଲା ଯେ ? ସଂପର୍କ ଶବ୍ଦଟା ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ, ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ପୂତ-ପବିତ୍ର ପର ବି ହୁଏ ଆପଣାର , ନ ହେଲେ ରକ୍ତ ସଂପର୍କ ବି ସାତପର ହୋଇଯାଏ । ତାଳି ଦୁଇ ହାତରେ ବାଜେ , କାହାକୁ ତର୍ଜନୀ ଦେଖେଇବା ଆଗରୁ ସଚେତନ ହେବା ଉଚିତ୍‌ ଯେ ଅଧିକ ଆଙ୍ଗୁଳି ନିଜ ପଟେ ଥାଏ । ଯାହାକୁ ଯେଉଁ କାରଣରୁ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଏ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ କାରଣ ସମାଲୋଚକ ପାଖରେ ଆଉ ନାହିଁ ତ ? ସମୟ ତା’ର ଉତ୍ତର ଦେବ ।

ଛାତ୍ର ରାଜନୀତିରୁ କଂଗ୍ରେସ୍, କଂଗ୍ରେସରୁ ପୁଣି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳକୁ ଆସିଥିବା ନବଦାସ ରାଜନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କ’ଣ ? ତାହା ଜାଣିବାର ଅବସର ବା ସୁଯୋଗ ମୋର ନାହିଁ । ତେବେ ଜଣେ ମେଳାପି ସୁହୃଦ୍‌ ମଣିଷ ଭାବେ ମୁଁ ତାକୁ ଜାଣିଛି । ଏବେ ବି ମନେ ପଡ଼ିଲେ ଦୁଃଖ ଲାଗେ, ରାଜନୈତିକ ଜୀବନଯାତ୍ରାରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଏମିତି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ତାକୁ ହତ୍ୟା କରାଗଲା । ସେ ପୁଣି ତା’ ନିଜ କ୍ଷେତ୍ରରେ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ ହତବାକ୍ କରିଥିଲା ଅନେକଙ୍କୁ ଏ ଅମାନବୀୟ ଜଘନ୍ୟ କାଣ୍ଡ । ଚହଳ ପଡ଼ିଲା ଚାରିଆଡ଼େ ଦ୍ରୁତଯାତ୍ରୀ ନବଦା ସର ଏ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୀତି ଯାତ୍ରା, ଯାହା ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବୀ ତା’କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଶକ୍ତି ତ କାହାରି ନାହିଁ । ମହାକାଳକୁ ସହସ୍ର ପ୍ରଣାମ ସହ ସ୍ଵର୍ଗତ ଆତ୍ମାର ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା ଓଁ ଶାନ୍ତିଃ ।

ମୋଦିପଡ଼ା, ସମ୍ବଲପୁର

ଯୋଗାଯୋଗ ୭୯୭୮୮୬୪୬୧୨

ଅସମାପ୍ତ ନବଦାସ (Asamaapta Nava Das)

ଡକ୍ଟର ଶ୍ରୀମତୀ ସଙ୍ଗୀତା ନାଏକ ପୁରୋହିତ