ନିରଙ୍କୁଶ ନିଶାର୍ଦ୍ଧ ର କୋଳରେ ଶୋଇ ଆସୁଥିବା ଜହ୍ନ ର ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି ଆଲୁଅ ରେ ବେଶ୍ ଜଣା ପଡୁଥାଏ ଏକ ପ୍ରକାଣ୍ଡ ବଟ ବୃକ୍ଷ। କେଜାଣି କାହିଁ କେତେ କାଳରୁ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ ଛିଡ଼ା ହୋଇଅଛି ଜଟାଜୁଟ ଲମ୍ବାଇ ତ୍ରିବେଣୀ ନଦୀ କୂଳରେ । କେତେ କେତେ ମହାରଥୀ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିରିହ ନିସ୍ପାପ ସମସ୍ତେ ତା କୋଳରେ ପଞ୍ଚଭୂତ ରେ ବିଳୀନ ହୋଇଛନ୍ତି । ଗଛ କୁ ତିନୋଟି ସମାଧୀ ଛାଡ଼ି ଏକ ନବନିର୍ମିତ ସମାଧି । ତା ପାଖକୁ ଧଳା ଶାଢ଼ୀ ଗୋଟେ ଜଡ଼ିଭୁତ ମୂର୍ତ୍ତି।

ଜୀର୍ଣ୍ଣଶିର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରର ଡୁକ୍‌ଲେଇ ଆସୁଥିବା ଚର୍ମ ଯେମିତି ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ର ପରିଚୟ ଦେଉଥାଏ।

ବେଳେବେଳେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇ ଉଠୁଥିବା ଲଲାଟ ର ଚର୍ମ ଜଣେଇ ଦେଉ ଥାଏ କି ମନ ଜୀବନ ରେ ବିତି ଥିବା ସ୍ମୃତି ସିଲଟରୁ କିଛି ସୁଖଦ ଅନୁଭୂତି ର ଅନ୍ବେଷଣରେ. ସୁଖ ସ୍ମୃତି ଏତେ କମ୍ କି ହାତରେ ଗଣି ହୋଇଯିବ । ଆଉ ଦୁଃଖ! ସେ ତ ଆଈ ମାଁ ର କାହାଣୀ ପସରା କରୁଥିଲେ ସରିବନି। ହାଲ୍‌କା ଏକ ପବନ ରେ ଯେମିତି କେଶ ଉଡିଛି ମନେ ପଡିଗଲା ସେଦିନ ର ଏକ ସୁଖଦ ସ୍ମୃତି । ଶଗଡ଼ ରେ ବସି ବୁଇ ର କେଶ ସଜାଡୁ ସଜାଡୁ ମାଁ କହିଯାଉଥାନ୍ତି ଘର ସଂସାର ର ଅନେକ ଗୁମର କଥା ‌। ଆମର ବା କ'ଣ ଅଛି ବେଳେ ଖାଇଲେ ବେଳେ ଉପାସରେ ଗଲା । ଗୌନ୍ତିଆ ଘର ବହୁ ହୋଇ ଯାଉଛୁ, ଜମିବାଡ଼ି ଯାହାକୁ ଯେତେ ‌। ହଲିଆ ମୁଲିଆ ଗୋଡେ ଗୋଡେ ଖଟୁଛନ୍ତି। ହରିପୁର ଗୌନ୍ତିଆ ବୁଢା ର ଆଖି ରେ ଆଖି ମିଶେଇ କଥା ହେବାର କାହି ସାହସ କରି ନାହାଁନ୍ତି। ମୋ ବୁଇ ଭାଗ୍ୟ କୁ ଦ‌ଇବ ସାହା ହେଲା ବୋଲି ଏ ସର୍ବଗିଳା ସାହି ପଡିଶା ର ଦେହ କୁ ଯାଉନି, ନଯାଉ " ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ, କି କରି ପାରେ ବଳବନ୍ତ"। ଏ ଯୋଉ ଜଞ୍ଜାଳ ଟା କୁ ଧରି ଯାଉଛୁ, ବେଣୀ ଆସି ପାଦରେ ପଡ଼ିଲାଣି, ହ‌ଇଲୋ ଝିଅ ମୁଁ ଥିଲି ବୋଲି ସିନା ସବୁ କୁ ସକ୍‌ଲି ବେଟି ଦେଉଥିଲି, ଭଲରେ ନିଇତି ଟିକେ ଖୋସା ବାନ୍ଧି ରଖିଲେ ସିନା ହୁଏ, କେଶ ରାଶି କୁ ସଜାଡି ସଜାଡି କହୁଥାନ୍ତି ମାଁ। ଏ ସବୁ ହିତୋପଦେଶ କିନ୍ତୁ ବୁଇ ର କାନରେ ପଡିବାର ନାଁ ନାହିଁ। କେବଳ ଅନ୍ୟମନସ୍କ ମନରେ ରେ ଅହେତୁକ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅସୁମାରୀ ସ୍ବପ୍ନ ର ଜୁଆର। ଏପଟେ ଶଗଡ଼ ର ଚକ ଯେତେ ଯେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥାଏ ବୁଇ ର କୁଆଁରୀ ମନରେ ସେତେ ସେତେ ଉତ୍କଣ୍ଠା ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଥାଏ । ଶାଶୁ ଘରେ ପାଦ ଦେଲା ପରେ ବାସର ରାତିରେ ଯେବେ ଈହକାଳ ପରକାଳ ର ସାଥି ଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ମିଞ୍ଜି ମିଞ୍ଜି ଡିବି ଆଲୁଅ ରେ ଓଢଣା ତଳୁ କଡ଼େଇ ଚାହିଁ ଥିଲେ, ସେ ଯେମିତି ଥିଲା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ମୃତି। ସେ ବଳିଷ୍ଠ କାନ୍ଧ କୁ ବାବୁରି କୁନ୍ତଳ ଗୁଚ୍ଛ ସହ ସ୍ବଚ୍ଛ ଖିଅର ମୁହଁ,ଆଜିବି ଯେମିତି ସତେଜ ହୋଇ ରହିଛି ବୁଇ ଙ୍କ ହୃଦୟ କନ୍ଦର ରେ ।

କିଛି ଚେମେଣୀ ଙ୍କ ଚେଁ ଚେଁ ରଡ଼ି ରେ ନିଜକୁ ଟିକେ ସମ୍ଭାଳି ନେଇ, ହାତରେ ମୁଠାଏ ଧୂଳି ଚାପି ଧରି ଧିରେ ମୁରୁକି ହସି ପୁଣି ଥରେ ହଜି ଯାଆନ୍ତି ସମୟ ନ‌ଉକା ନେଇ ସ୍ମୃତି ର ସାଗର ରେ । ଆଜିବି ମନେ ପଡ଼େ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତ , ଯେବେ ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କୁ ବୁଇ ତାଙ୍କ ପହିଲି ଗର୍ଭ ରେ ଶିଶୁପୁତ୍ର ଟିଏ ଭେଟି ଦେଇଥିଲେ । ଯେମିତି ଖୁସିରେ ଫାଟି ପଡ଼ିଥିଲେ ସେ , ଡେଇଁ ଡେଇଁ ହର୍ସୋଲ୍ଲାସ ରେ ଡିମ୍ଡିମ ପିଟି କହୁଥାନ୍ତି "ପୁଅ ମୋର ଅନେକ ପାଠ ପଢ଼ିବ, ବିଲାତ ଯିବ , ରଜା ଘର ଓକିଲ ହେବ" । ହେଲେ ବୁଇ କୁ ତା ଭାଗ୍ୟ ଯେ ବାମ କରିଛି , ଦେଖୁ ଦେଖୁ ଯେମିତି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ର ଚାନ୍ଦ ଉପରେ ଗ୍ରହଣ ଲାଗିଗଲା ।ଖଣ୍ଡ ମଣ୍ଡଳ ଟା ସାରା ହାହାକାର । ଧର୍‌ନୀ ମାଁ ଯେମିତି କୋପ କରିଛି,ଗଲା ନୂଆଖାଇ କୁ ଦଶ ଦିନ ପରେ ବର୍ଷେ ହେବ, ହେଲେ କାହିଁ କୁଆଡେ଼ ପାଣି ବୁନ୍ଦାଏ ବି ନାହିଁ। ରଜା କୃପା ରୁ ଗୌନ୍ତିଆ ବୁଢା ସତ୍ଵ ଦଖଲ ରେ ଥିବା ଯେଉଁ ଉର୍ବର ଭୋଗରା ଜମି ରେ ଦିନେ ଧାନ-ଗୁର୍ଜି-ମାଣ୍ଡିଆ ଖେତ ପୁରି ଉଛୁଳି ପଡୁଥିଲା ଆଜି ସବୁ ପଡ଼ିଆ ପଡି ଖାଁ ଖାଁ, ଚାରିଆଡେ ଭୁଇଁ ଫାଟି ଆଁ କଲାଣି । କାହାରି ପେଟକୁ ଦାନା ଟିକକ ମିଳିବାର ନାଁ ନାହିଁ। ଯାହା ଯେତକ ଗୌନ୍ତିଆ ବୁଢା ଭଣ୍ଡାର ଘରେ ସଞ୍ଚି ରଖିଥିଲା ସେ ସବୁ ଏ ବିଶାଳ ପରିବାର ପାଇଁ ଯେମିତି "ସମୁଦ୍ର କୁ ଶଙ୍ଖେ" । ଏପଟେ ନୂଆଁ ନୂଆଁ ଆସିଥିବା ଭାରତ ସରକାର ଯେଉଁ ଆହାର ଯୋଗେଇ ଦେଉ ଥିଲା ତା ନକହିବା ଭଲ । କି ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଭାତ ପକେଇ ଦେଲେ ଯେମିତି ହାଣ୍ଡି ଟା ଯାକ ପେଜ ତ ନୁହେଁ ନର୍ଦ୍ଦମା ର ଫେଣ ଉଠି ଆସୁଛି । ଏମିତିରେ ତ ବାଇଶି କୋଶ ବାଟ ରୁ ଶଗଡ଼ ରେ ଲଦି ଲଦି ଆଣ, ତାପରେ ଏ ଅବସ୍ଥା ଭାରି କଷ୍ଟ।ଏପଟେ ଅନାହାର ଓ ରୋଗ ବ୍ୟାଧି ରେ ଲୋକ ପୋକ ମାଛି ପରି ମଲେଣି । ପୁର ଟା ଯାକର ଯାନୀ, ଝାଁକର୍,ବ‌ଇଦ, ଦେହୁରୀ, ପୂଝାରୀ ହାତ ଟେକି ଦେଇ ସରକାର ଙ୍କ ଭରସା ରେ । ଏମିତି ଏକ ବିଶମ ସମୟ ରେ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିବା ଯେମିତି ମରଣ ଯନ୍ତା କୁ ଠେଲିଦେବା ସଙ୍ଗେ ସମାନ । ବିଧାତା ର ଏ କି ଶାସ୍ତି କେଜାଣି, କେଉଁଠି ଅପପୁଷ୍ଟି - ଅନାହାର ରେ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି କେତେଯେ କ‌ଅଁଳ କଢି ଝଡି ଗଲେଣି ତ କେଉଁଠି ଭୋକ ର ଦାଉ ସହି ନପାରି ମାଁ ତା ଛୁଆ କୁ ବିକିଲାଣି । ଶୋଷିନେଲେ ଛାତି ରୁ ରକ୍ତ ପଛେ ନିଗିଡ଼ି ଯିବ କିନ୍ତୁ ଦେହରେ ଛୁଆ ପାଇଁ କ୍ଷୀର ଟୋପେ ନାହିଁ । ମାଁ ପେଟକୁ ଦାନା ଟିଏ ଗଲେ ସିନା ? ବୁଇ କ୍ଷେତ୍ର ରେ ବି ସେଇଆ ହିଁ ହେଲା , ଠିକ୍ ରେ ଦୁନିଆ ଦେଖିବା ଆଗରୁ ହିଁ ଲକ୍ଷେ ଶିବ ପୂଜି ଅରଜି ଥିବା ରତ୍ନ ସବୁ ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ । କି ସୁନ୍ଦରିଆ ଛୁଆ ସବୁ । " ହାଏରେ ବିଧାତା, କଢି ଟିଏ ହେଲେ ରଖିଦେଇ ଥାନ୍ତୁ , ସବୁ ଛଡେଇ ନେଲୁ , ତୁ କାହିଁ ବୁଝିବୁ ହାଡଭାଙ୍ଗି ପାଞ୍ଚ ପାଞ୍ଚ ଟି ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିବା ର କଷ୍ଟ ",ଛୁଆ ଙ୍କ କ‌ଇଁ କ‌ଇଁ କାନ୍ଦ କୁ ଭାଳି ଭାଳି ବୁଇ ଙ୍କ ଆଖି ରୁ ଲୁହ ଧାର ଠସ୍ ଠସ୍ ଝରି ଶ୍ମଶାନ ଭୁଇଁ କୁ ଯେମିତି ସିକ୍ତ କରୁଥାଏ ।ପୁଣି ଭାବୁଥାନ୍ତି ଆଜି କାଲି ଭଳି ପାଖରେ ଆଖରେ ଡାକ୍ତରଖାନା ଟେ ଥାଆନ୍ତି କି ।

ଆଃ ! ଡାକ୍ତରଖାନା ...

ପୁଣି ଥରେ ଦୁଃଖର ପାହାଡ଼ ଖସି ପଡ଼ିଛି ବୁଇ ଙ୍କ ଜୀବନ ରେ । ଏତେ ଯମ ଦଣ୍ଡ କ'ଣ କମ୍ ଥିଲା ଯେ ଶେଷରେ ସ୍ବାମୀ ଙ୍କୁ ଜିଅନ୍ତା ମୁର୍ଦ୍ଦାଳ କରିଦେଲ ପ୍ରଭୁ ? ଡାକ୍ତର ଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କୁ ୮୦ ଭାଗ ପାରାଲେସିସ୍ ନା ଚାଲିବୁଲି ପାରିବେ ନା କଥା କହି ପାରିବେ । ବିଧାତା ଯେମିତି ଭାଗ୍ୟ ଲେଖିନି ତ ! ସବୁଯାକ ଜଞ୍ଜାଳ ବୁଇ କପାଳ ରେ ଅଜାଡ଼ି ଦେଇଛି। ପିତା ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ କୁ ଛ‌ଅ ମାସ ବିତିନି କି ଭାଇ ଭାଇ ଙ୍କ ଭିତରେ ଜମିବାଡ଼ି ବିବାଦ ଭିଷଣ ରୂପ ନେଲା, ସକାଳ ପାହିଲେ କୋର୍ଟ କଚେରୀ - ଥାନା ପୋଲିସ୍ । ଏପଟେ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ସମସ୍ତ ସନ୍ତାନ ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଯେମିତି ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କୁ ଅନ୍ତର ରୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା ।ମାନସିକ ଚାପ ଯେ ଭାରି ମାରାତ୍ମକ‌ । କଥାରେ ନାହିଁ "ଲୁଣ ଖାଏ ହାଣ୍ଡି,ଚିନ୍ତା ଖାଏ ଗଣ୍ଡି" , ଶେଷରେ ଖାଇବା ପିଇବା ଛାଡ଼ିଦେଇ ଅଦମରା ଅବସ୍ଥା କୁ ଚାଲି ଆସିଲେ ଚକ୍ରଧର ବାବୁ। ନାଁ ପ୍ରାଣ ଯାଉଛି ନାଁ ବଞ୍ଚି ପାରୁଛନ୍ତି ।

ଗାଁ ଦାଣ୍ଡ ,ନ‌ଇଁ ତୁଠ ସବୁଠି ଖାଲି ଗୋଟିଏ ଟିହାଟାପର "ଅଲକ୍ଷ୍ମଣୀ, ଟଁଢେଇ ଟା ତାର ସବୁ ଛୁଆ କୁ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ଖାଇଲା, ଆତ୍ମା ଶାନ୍ତି ହେଲାନି ; ଏବେ କି ଗୁଣି କଲା ଯେ ସ୍ବାମୀ କୁ ବାତ ଟାଣିଦେଲା‌ "‌ । କିଏ କହୁଥାଏ "ତା ମୁଣ୍ଡ ବାଳ ଦେଖୁନ ଭୁଇଁ ରେ ପଡୁଛି, ତା ପାଦ ଏ ଗାଁ ରେ ପଡିଲା କି ନାହିଁ ,ସେ ବଛର ଗାଁ ଟା ଯାକ ରେ ମକାର୍ କଲା, ହ‌ଇଜା ହେଲା, କଲେରା ହେଲା , ତା ପାଖ ମାଡ଼ ନାହିଁ ମନ୍ତର କରି ଦେବ"। ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁତା କୁ ନେଇ, ଗାଁ ର ଜଣେ ଟାଉଟର ବୁଢା, ବୁଇ ଡିବିରି ନେଇ ଗାଁ ଗାଧୁଆ ତୁଠ ରେ କୁଆଡେ ଗୁହ ଚରୁଥିବାର ଦେଖିଛି ବୋଲି ଚାରିଆଡେ ନାଗରା ପିଟୁଥିବା ର ଖବର ବି କାନରେ ପଡୁଥାଏ। କିନ୍ତୁ ସବୁ ଶୁଣି ବି କିଛି ନଶୁଣିଲା ଭଳି ସହି ଯାଉଥିଲେ ବୁଇ, ହେଲେ ସ୍ବାମୀ ଶଯ୍ୟାଶାୟୀ ହେଲା ପରେ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ଏକ ଘରିକିଆ ଆଚରଣ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଅସହ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ଉପରକୁ ଜମିବାଡ଼ି ବିବାଦ ଯେମିତି ନିଆଁ ରେ ଘିଅ ଢାଳୁ ଥାଏ । ସେବେଠୁ ପୈତୃକ ଘର ଛାଡ଼ି ଗାଁ ବାହାରେ ଛୋଟ କୁଡ଼ିଆ ଟେ କରି ଭାଗ୍ୟ କୁ ଆଦରି ରହି ଆସୁଛନ୍ତି ଦୁଇ ପ୍ରାଣୀ ।ନା ଯାନିଯାତରା,ନା ବିବାହ ବ୍ରତ ; କେବେ କାହାରି ଡାକରା ଆସେନି କି ଯାଆନ୍ତି ବି ନାହିଁ । ଗଲା ଦଶ ବାଆର ବର୍ଷ ହେବ କେହି ତାଙ୍କ ଛାଇ ବି ମାଡ଼ି ନାହାନ୍ତି । ସ୍ବାମୀ ଭାଗରେ ପଡିଥବା ତିନି ଏକର ଜମି ଯେଉଁ କର ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠୁ ଯାହା ଆସେ ଦୁଇ ପ୍ରାଣୀ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ।

ସମୟ ଯେ ବଡ଼ ବଳବାନ , ସମୟ ସବୁକିଛି ଠିକ୍ କରେ ତ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଦେଇଯାଏ ଜୀବନ ର ଗହନ ଶିକ୍ଷା। ଏଇ କିଛି ଦିନ ତଳେ ସ୍ବାମୀ ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢି ଲଢି ହାରିଲେନି ତ ଏ ଜଞ୍ଜାଳ ରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଗଲେ । ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ପାଇ ପରିବାର ବର୍ଗଙ୍କ ଘର ଆଗରେ ଭିଡ଼ ଦେଖି ଘଡିକ ପାଇଁ ଆଖି କୁ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରୁ ନଥିଲେ ବୁଇ ‌। ଭାବୁଥିଲେ ବୁଢା ମଲେ ଏକା ନେଇ ମଶାଣି ରେ ପକେଇ ଦେଇ ଆସିବେ ; ବୁଢା ବଞ୍ଚି ଥାଉ ଥାଉ କେହି ପାଖ ମାଡ଼ିଲେନି ସତ ଅନ୍ତତଃ ମଲାଗଲା ବେଳକୁ ତା ବଂଶ କୁଳ ଲୋକେ ରୁଣ୍ଡ ହେଲେ ଯାହା, ବୁଢା ଜୀବନ ଧନ୍ୟ ହେଲା। ଯାହା ଅଳ୍ପ କିଛି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚି ରଖିଥିଲେ, ଜ୍ଞାତି କୁଟୁମ୍ବ ଙ୍କ ସହଯୋଗ ରେ ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ଓ ଦଶାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ ସୁରୁଖୁରୁରେ ସାରିଦେଲେ । ଏତେ ମାତ୍ରାରେ ଗହଳ ଚହଳ ଦେଖି ବୁଇ ଙ୍କ ଖୁସି କହିଲେ ନସରେ ।

ଦଶାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପନ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ , ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କ ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ ପାଇଁ ପରିବାରବର୍ଗ ନିଜ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ମହାଭାରତ ଛିଣ୍ଡେଇ ଦେଇଛନ୍ତି। କିଏ କହୁଛି ନୃସିଂହନାଥ ନେବ, କିଏ ପୁରୀ ତ ପୁଣି କିଏ କହୁଛି ଗଙ୍ଗା - ଗୟା - ଗୋଦାବରୀ । "ବୁଢା ବିଛଣାରେ ପଡି ରହିଥିଲା ଏବେ ମଲା ପରେ ତୀର୍ଥ ଯିବ, କି ଭାଗ୍ୟ ତାର",ଗାଁ ସାରା ଚର୍ଚ୍ଚା । ବୁଇ ର ପିଲା ଝିଲା ତ ରହିଲେନି, ଚୁପ୍ ରହି ତାମ୍‌ସା ଦେଖିବା ଛଡା ତା ପାଖରେ ଉପାୟ ବି ନାହିଁ । ସେ ଯାହାହେଉ ନା କାହିଁକି, ଆତ୍ମୀୟ ସ୍ବଜନ ଙ୍କ ପାଣି ଟିକେ ପାଇ ବୁଢା ର ଆତ୍ମା ଟା ମୁକ୍ତି ପାଇଯାଉ। କିନ୍ତୁ ଏ ଛଦ୍ମ ଆପଣାପଣିଆ ର ଅସଲ ରହସ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ବୁଇ ଙ୍କୁ ଯେ ସମୟ ଲାଗିଲା ନାହିଁ। ଗୁଜବ ଖେଳୁଛି "କାଳେ ଯିଏ ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କ ଅସ୍ଥି ନେଇ ଗଙ୍ଗା ଯିବ,ବୁଢୀ ସବୁ ଯାକ ଜମିବାଡ଼ି ତା ନାଁ ରେ ଲେଖିଦେବ" । ମଡ଼ା ଚାରିପାଖରେ ବୁଲୁଥିବା ଶାର୍ଗୁଣା ଶାର୍ଦ୍ଦୁଳ ଙ୍କ ଭଳି ମୃତ ଚକ୍ରଧର ବାବୁ ଙ୍କର ଜମିବାଡ଼ି ଲାଳସା ରେ ପରିବାର ବର୍ଗଙ୍କ ଏ ଟଣାଓଟରା ଦେଖି, ମଣିଷ ର ମାନବିକତା ଉପରୁ ଯେମିତି ବୁଇ ଙ୍କର ବିଶ୍ବାସ ଉଠିଗଲା। ଏ ଭିତରେ ଖବର ଆସେ, ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ଆକ୍ରୋଶର ଫଳ ସ୍ବରୂପ କେହି ଜଣେ ଦୁବୃର୍ତ୍ତ ଅସ୍ଥି କଳସୀ ଫିଙ୍ଗି ହିଁ ଦେଇଛି । କିଏ ଫିଙ୍ଗିଲା କାହିଁକି ଫିଙ୍ଗିଲା ତାକୁ ନେଇ ପୁଣିଥରେ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗା ଫୋପଡା ହେଲେଣି ।

ସ୍ଵାର୍ଥପର ମଣିଷ ନିଜର ଲାଳସା କୁ ମେଣ୍ଟେଇବାକୁ ଯାଇ କେତେ ନିଚ ସ୍ତର କୁ ଯାଇପାରେ ତା'ର କରୁଣ ନିଦର୍ଶନ କୁ ମନେ ପକାଇ ନିଜ ହସ ରୋକି ପାରିଲେନି ବୁଇ । ବୁଇ ଙ୍କ ଠୋ ଠୋ ହସରେ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହୋଇ ଉଠୁଥାଏ ଶ୍ମଶାନ ଘାଟ । ହସର ବିଦୃପତା ଯେମିତି ମାନବିକତା ଓ ନିଶା ର ନିସ୍ତବ୍ଧତା କୁ ତାତ୍ସଲ୍ୟ କରୁଥାଏ । ବଟବୃକ୍ଷ ର ବିହଙ୍ଗ ରାଜି ଇତସ୍ତତଃ ଭାବରେ ଉଡିବୁଲୁ ଥାନ୍ତି ମେଘାଚ୍ଛନ୍ନ ଆକାଶରେ ଓ ତା ସହ ବୁଇ ଙ୍କ ଅଟ୍ଟହାସ ତାଳେ ତାଳେ ଢଲି ଢଲି ନାଚୁଥିବା ପାଖରେ ପଡିଥିବା ସୁସଜ୍ଜିତ ମାଟିପାତ୍ର କହିଯାଉ ଥାଏ ଅନେକ କିଛି !

ରଜତ ରଞ୍ଜନ ରଣା

ଟେପସା, ଭବାନୀପାଟଣା, କଳାହାଣ୍ଡି

ଅସ୍ଥି ବିସର୍ଜନ

ମଣିଷ ଓ ଲାଳସା