"ଜୀବନ ଏକ ଯାତ୍ରା" - ଏହି ବାକ୍ୟଟି ଆମେ ବାରମ୍ବାର ଶୁଣିଥାଉ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଯାତ୍ରା କ’ଣ, କେଉଁଠି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଆଉ କେଉଁଠି ଶେଷ ହୁଏ, ତାହା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ଜାଣି ପାରିନାହାନ୍ତି। ଏହି ରହସ୍ୟମୟ ଯାତ୍ରାରେ ଆମର ଏକମାତ୍ର ସ୍ଥିର ସାଥୀ ହେଉଛି ଆମର ନିଜସ୍ୱ 'ବାଟୋଇ'।

ଏହି ବିଶାଳ ସଂସାର ରୂପୀ ରାସ୍ତାରେ ସମସ୍ତେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପଥରେ ଚାଲିଛନ୍ତି। କିଏ କୁଆଡ଼େ ଯାଉଛି, କାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କ’ଣ, ତାହା ନେଇ ସମସ୍ତେ ବିଭକ୍ତ। ଆମେ ଚାଲୁଛେ, ଆମ ଆଗେ ଅନେକ ଚାଲିଛନ୍ତି, ଆମ ପଛେ ଅନେକ ଆସୁଛନ୍ତି। ଜୀବନର ଏହି ପଥରେ ଆମେ ଅନେକ ସାଥୀ ଭେଟୁ; କେହି ହୁଅନ୍ତି ବନ୍ଧୁ, କେହି ପରିବାର, କେହି ସହକର୍ମୀ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଭାବିନ୍ତୁ, ଏପରି କେତେ ଜଣ ଯେମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମେ କିଛି ସମୟ ଚାଲିଲୁ, ସେମାନେ ଆଜି ଆମ ପାଖରେ ନାହାନ୍ତି? କେତେଜଣ ବିଛେଦରେ ଚାଲିଗଲେ, କେତେଜଣ ମୃତ୍ୟୁର ଅଜଣା ପଥରେ ବିଲୀନ ହୋଇଗଲେ? ଯେତେବେଳେ ଏହି ରାସ୍ତା ଶେଷ ହୋଇଯିବ, ଏହି ସାଂସାରିକ ବଜାରରୁ ଫେରିବାର ସମୟ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ଆମେ କ’ଣ ସାଥରେ ନେଇଯିବା? ଧନ? ଯଶ? କୌଳିନ? ନା କେବଳ ଆମର କର୍ମଗୁଡ଼ିକ? ରାସ୍ତାଟି ତ ନିଜର ଉତ୍ସ ଠାରୁ ଚାଲିଛି, କିନ୍ତୁ କେହି ତାକୁ ପଚାରେ ନାହିଁ ଯେ ସେ କୁଆଡ଼େ ଯାଉଛି କିମ୍ବା କାହିଁକି ଯାଉଛି।

ଯେବେ ଆମେ ଧର୍ମର ରାସ୍ତାରେ ଗୋଡ଼ ଦେଇଥାଉ, ଅର୍ଥାତ୍ ନ୍ୟାୟ, ସତ୍ୟ ଓ ଉଚିତ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଥାଉ, ସେବେଳେ ମନରେ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ: ଆମେ ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ କରିଛୁ କି? ଯଦି ଆମର ମନ କହେ ହଁ, ତାହାହେଲେ ଆମର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ସବୁ ସମୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତିରେ ରହେ। ଏହି ଶାନ୍ତି ହିଁ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲାଭ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଧର୍ମର ରାସ୍ତା ସହଜ ନୁହେଁ। ଏହା କେବେ କଣ୍ଟାରେ ଭର୍ତ୍ତି, କେବେ ପଥରିଆ, ଆଉ କେବେ କର୍ଦ୍ଦମମୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ। ମନେହୁଏ ଯେପରି ରାସ୍ତାଟି ବାରମ୍ବାର କର୍ଦ୍ଦମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ଆମ ପାଦକୁ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ କରି ରକ୍ତରଞ୍ଜିତ କରିଦେଇଥାଏ। ଜୀବନପଥର ଏହି କଷ୍ଟ ଆମ ମନକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆଘାତ କରିଥାଏ, ଆମକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଇଥାଏ।

'ବାଟୋଇ' ଶବ୍ଦଟିର ଏକ ଗଭୀର ଅର୍ଥ ରହିଛି। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ରାସ୍ତାରେ ବାଟୋଇ ଅଟେ। ଏହାର ଅର୍ଥ କେବଳ ଯାତ୍ରୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଏପରି ସାଥୀ ଯେ କଠିନତାକୁ ସାଥୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଯେପରି ଏକ ବାଟୋଇ ରାସ୍ତାର କଷ୍ଟକୁ ନିଜର ଅଂଶ ଭାବରେ ମାନି ନିଏ, ସେହିପରି ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଜୀବନର କଷ୍ଟ, ବିପଦ ଆପଦକୁ ନିଜ ଯାତ୍ରାର ଅଙ୍ଗ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। କଠିନ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ଆମେ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଭେଟୁ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ମିଳନ ଅସ୍ଥାୟୀ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଚାଲିଛନ୍ତି, କେହି କାହାରି ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରୁନାହାନ୍ତି। ଏହା କଠୋର ସତ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ।

ଏହି ରାସ୍ତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବା, ଏବେ ବି ଆମକୁ ବହୁତ ଦୂର ଯିବାକୁ ଅଛି। ଏହି ରାସ୍ତାରେ ଆମକୁ ଏକ ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ବାଟୋଇ ଭାବରେ ଚାଲିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଜୀବନଠାରୁ କଦାପି ଥକି ଯାଇ ନହେବା, ହାର ମାନି ନବସିବା। ଦୁଃଖ, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅପମାନ, ବିରକ୍ତି - ଏସବୁ ତ ଏହି ପଥର ଅଙ୍ଗ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଆସିବେ, ଆମକୁ ଆଘାତ କରିବେ, କିନ୍ତୁ ଆମକୁ ହତାଶ ନ ହୋଇ, ନିର୍ଭୟ ଚିତ୍ତରେ ସବୁବେଳେ ଆଗକୁ ଚାଲିବାକୁ ହେବ। ଭୟ ଓ ହତାଶା ଆମକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଇଥାଏ, ଆମ ଯାତ୍ରାକୁ ଅସରଳ କରିଦେଇଥାଏ।

ଆଜିର ଜୀବନ ପଥ ଆଉ ସରଳ ନାହିଁ। ଏଥିରେ ସୁଗମତା ନାହିଁ, ବିପଦର ବିଛା ଆଉ ଦୂର ହୋଇନାହିଁ। ଏହା ନ ତ ସରଳ, ନ ତ ମହାନ, ନ ତ ଜଟିଳ। ବରଂ ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ଜୀବନ ଏକ 'ବାଟୋଇ' ରୂପେ ପରିଣତ ହୋଇସାରିଛି - ଅର୍ଥାତ୍ ଏକ ନିରନ୍ତର ଚଳମାନ ଯାତ୍ରା, ଯେଉଁଥିରେ ବିରାମ ନାହିଁ, ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ରହିବାର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ। ଏହି ବାଟୋଇ ହେଉଛି ଆମର ନିଜର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧ୍ୟାନ, ଆମର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ, ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଯାହା ଆମକୁ କଷ୍ଟ ସତ୍ତ୍ୱେ ଆଗକୁ ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ।

ଜୀବନ ନାମକ ଏହି ଅନ୍ତହୀନ ଯାତ୍ରାରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକ ଏକ ବାଟୋଇ। ଏହି ରାସ୍ତା କଣ୍ଟା, ପଥର, କର୍ଦ୍ଦମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ହାର ମାନିଲେ ବଞ୍ଚିବାର ଅର୍ଥ ହଜିଯିବ। ତେଣୁ ପ୍ରତିଟି ବାଧା, ପ୍ରତିଟି ଆଘାତ, ପ୍ରତିଟି ବିଫଳତାକୁ ଆମର ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ସାଥୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରି, ନିର୍ଭୟ ଚିତ୍ତରେ ଆଗକୁ ଚାଲିବା ହିଁ ଜୀବନର ଅର୍ଥ। ଆମେ କେବଳ ଚାଲିବା, ଆମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବା, ଆଉ ଫଳକୁ ଈଶ୍ଵର ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେବା। ଆମର ଏହି ବାଟୋଇ ସଦା ସର୍ବଦା ଆମ ସହିତ ରହି ଆମକୁ ଜୟୀ ହେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାଏ। ଜୀବନର ଏହି ଦର୍ଶନକୁ ବୁଝିପାରିଲେ, ଆମେ ଏହାର ପ୍ରତିଟି ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଜୀବନ୍ତ କରିପାରିବା।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

‌ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ବାଟୋଇ: ଅନ୍ତହୀନ ଯାତ୍ରାର ସାଥୀ

ବାଟୋଇ: ଅନ୍ତହୀନ ଯାତ୍ରାର ସାଥୀ