*🌻" ଭଗବାନଙ୍କ ଋଷଭ ଅବତାର "🌻*

· · • • • • • • ✤ • • • • • • · ·

ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗବତ ମହା ପୁରାଣର କଥା l ସୃଷ୍ଟି ବିସ୍ତାର ନିମନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରୁ ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି ପୁରୁଷ ରୂପେ ମନୁ ଓ ଆଦି ନାରୀ ଶତରୂପା ଜନ୍ମ ହେଲେ l ତାଙ୍କ ଠାରୁ ବିଷ୍ଣୁ କଳାରେ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ ଦୁଇ ଗୋଟି ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହୋଇ ସସାଗରା ପୃଥିବୀରେ ରାଜତ୍ଵ କଲେ l କାଳକ୍ରମେ ମହାଭାଗବତ ରାଜର୍ଷି ପ୍ରିୟବ୍ରତଙ୍କ ବଂଶରେ ନାଭି ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ଜନ୍ମ ହେଲେ l ତାଙ୍କ ବିବାହ ମେରୁଙ୍କ କନ୍ୟା, ମେରୁ ଦେବୀଙ୍କ ସହିତ ହେଲା l ଵିଵାହର ବହୁଦିନ ବିତିଗଲା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ହେଲେ ନାହିଁ l କୂଳରକ୍ଷା କିପରି ହେବ? ଏଣୁ ରାଜା ନାଭି ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ପୁତ୍ରଲାଭ ପାଇଁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିର ସହ ଗୋଟିଏ ଯଜ୍ଞର ଅୟୋଜନ କଲେ l

ନାଭିଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଦିନେ ଯଜ୍ଞ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରକଟ ହେଲେ l ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ପତିପତ୍ନୀ ଦୁହେଁ ରୁତ୍ତ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ସହ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ l ଋତ୍ୱିଜଗଣ ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ଭଗଵାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ପ୍ରଭୋ ! ରାଜା ନାଭି ଆପଣଙ୍କ ଭଳି ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରୁଛନ୍ତି l ଆପଣ ସଦୟ ହୋଇ ତାଙ୍କର କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ l ଭଗବାନ୍ ସନ୍ତୋଷ ବ୍ୟକ୍ତ କରି କହିଲେ,ହେ ଋତ୍ୱିଜଗଣ ! ରାଜାଙ୍କ ଅଭିଳାଷ ମୁଁ ଅବଶ୍ୟ ପୂରଣକରିବି l କିନ୍ତୁ, ମୋ ଭଳି କେହି ଅନ୍ୟ ଜଣେ ହେବା, ଅସମ୍ଭବ l ମୁଁ ଆପଣ ମାନଙ୍କ କଥା ରକ୍ଷାକରି ବଚନ ଦେଉଛି, ମୁଁ ମେରୁଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ଅଂଶାବତାର ନେଇ ଜନ୍ମନେବି l ଏହା କହି ଭଗବାନ୍ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନ ହୋଇଗଲେ l

କିଛିଦିନ ପରେ ମେରୁଦେବୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେଲା l ତାର ପାଦରେ ଧ୍ଵଜ, ଅଙ୍କୁଶ ଆଦି ଚିହ୍ନ ମାନ ଥିଲା l ପୁତ୍ରର ଜନ୍ମ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ରାଜା ନାଭିଙ୍କ ରାଜ୍ୟ, ଧନ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଉଠିଲା l ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ ସେ ଅନୁପମ ପୁତ୍ରର ନାମ ରଖିଲେ ଋଷଭ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ) l

ମହାରାଜ ନାଭିଙ୍କ ରାଜ୍ୟର ବିପୁଳ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଇର୍ଷାନ୍ଵିତ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ବୃଷ୍ଟିପାତ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ l କିନ୍ତୁ ନିଜ ଯୋଗ ପ୍ରଭାବରେ ଋଷଭ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସକୁ ନିଷ୍ଫଳ କରିଦେଲେ l ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଗବାନ ଋଷଭଙ୍କ ଠାରେ ଶରଣପଶିଲେ l ଋଷଭ ବଡ଼ ହେବାରୁ ବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୁରୁଗୃହକୁ ଗଲେ ଓ ଅଳ୍ପ କାଳ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ଵ ଶାସ୍ତ୍ର ପାରଙ୍ଗମ ହୋଇ ଗୃହକୁ ଫେରିଆସିଲେ l ଯୁବାବସ୍ଥା ଆସିବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୀ ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ବିବାହ ହେଲା l ପୁତ୍ରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ମନେକରି ରାଜା ନାଭି ଏବେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଭାର ଅର୍ପଣ କରି ବଦ୍ରିକାଶ୍ରମ ଚାଲିଗଲେ l ଋଷଭ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ l କାଳ କ୍ରମେ, ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏକଶହ ଗୁଣବାନ୍ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମହେଲେ l ତାଙ୍କ ଭିତରେ ସବୁ ଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲେ 'ଭରତ' l ଭରତଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଆମ ଦେଶର ନାମ ହୋଇଛି ଭାରତ l ଭରତଙ୍କ ନାମରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତରେ ଜଡ଼ ଭରତ ଆଖ୍ୟାନ ରହିଛି l

ଋଷଭଦେବ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶାବତାର ଥିଲେ ଶୁଦ୍ଧା ଲୋକସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ସେ ସର୍ବଦା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି ମୁନିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନି ରାଜ୍ୟକୁ ଶାସନ କରୁଥିଲେ l ନିଜ ଜୀବନ କାଳରେ ସେ ଶହେଟି ଅଶ୍ଵମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଥଲେ l

କ୍ରମେ ଋଷଭ ଦେବଙ୍କ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଉପନୀତ ହେଲା l ପୂର୍ବରୁ ସେ ପୁତ୍ର ଭରତକୁ ସମସ୍ତ ନୀତି, ନିଷ୍ଠା, ତଥା ରାଜଧର୍ମ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ସାରି ଥିଲେ l ଏବେ ସେ ପୁତ୍ର ଭରତକୁ ରାଜ୍ୟ ଭାର ଅର୍ପଣ କରି, ଦିଗମ୍ବର ବେଶ ଧାରଣକରି ଅରଣ୍ୟ ଗମନ କଲେ l ଘୋର ତପସ୍ୟା କରି କାଳାନ୍ତରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଦାବାଗ୍ନୀରେ ଭସ୍ମ କରି ସେ ଲୌକିକ ଲୀଳା ସମ୍ବରଣକରି ସ୍ଵଧାମକୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କଲେ l ୠଷଭ ଦେବ, ଏ ସଂସାରକୁ ପରମହଂସ ଆଚରଣ ବିଧି ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଯାଇଛନ୍ତି l ଭଗଵାନ ଋଷଭଙ୍କୁ ଜୈନ ଧର୍ମରେ ଆଦି ତୀର୍ଥଙ୍କର ବୋଲି ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ l ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତ ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧ ତୃତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟରେ ତାଙ୍କୁ ଭଗବାନଙ୍କ ଚବିଶ ଅବତାର ମଧ୍ୟରେ ଅଷ୍ଟମ ଅବତାର ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରି କୁହା ଯାଇଛି:-

ଅଷ୍ଟମେ ନାଭିଗୃହେ ଜାତ l

ଋଷଭ ମେରୁଦେବୀ ସୁତ ll

ଅତି କଠୋର ତପ କଲେ l

ଜ୍ଞାନୀଙ୍କି ପଥ ଦେଖାଇଲେ ll

*==========================*

*☘️🌸🌼🙏 ସମାପ୍ତ 🙏🌼🌸☘️*

*==========================*