ଦିନକର କଥା ପ୍ରଭୁ ଶୋଇବା ବେଳେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଗଲେ କେତେବେଳେ କହିଲେ ଏହି ବିଛଣା ଠିକ୍ ନାହିଁ ତ ଆଉ କେତେବେଳେ କହିଲେ ଏହି ଚଦର ଭଲ ନାହିଁ , କେତେବେଳେ କହିଲେ ଏହାକୁ ବିଛେଇ ଦିଅ ଆଉ କେତେବେଳେ କହିଲେ ତାହାକୁ ବିଛାଇ ଦିଅ । କେତେ ବେଳେ ଏମିତି ବିଛାଅ କେତେବେଳେ ସେମିତି ବିଛାଅ ।ସେହି ଦିନ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କୁ ଅନେକ ଥର ଶଯ୍ୟା କୁ ସଜାଡିବାକୁ ପଡିଥିଲା । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କୁ ବହୁତ ପରିଶ୍ରମ କରିବା ପରେ ଯାଇ ଠାକୁର ଶୋଇବାକୁ ରାଜି ହେଲେ କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ହାତ ଧରି ପ୍ରଭୁ କହିଲେ ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶେଯ୍ୟା ଉପରେ ଶୋଇବାକୁ ପଡିବ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ କହିଲେ ଏପରି କାହିଁକି ?

ଠାକୁର କହିଲେ , ଆପଣଙ୍କ କୋଳରେ ଶୋଇଲେ ମତେ ନିଦ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଆସିଯାଏ ଏବଂ ମୁଁ ସୁଖରେ ଶୋଇଯାଏ ଆଉ ମତେ ଏକୁଟିଆ ରେ ନିଦ ଲାଗେ ନାହିଁ ।

ପ୍ରଭୁ ବାଳ କୃଷ୍ଣ ସବୁବେଳେ ନନ୍ଦ ଓ ଯଶୋଦା ମାତା ଙ୍କ କୋଳରେ ଶୋଇବାର ଅଭ୍ୟାସ । ମାତା ଯଶୋଦା ଅନେକ ଗୀତ ଗାଇ ବଡ ପ୍ରେମର ସହିତ ବାଳ କୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଶୁଆଇ ଦିଅନ୍ତି ପ୍ରଭୁ ଶୋଇବା ପରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ଦ ମନ୍ଦ ସ୍ମିତ ହାସ ମୁଖ ଦେଖି ମାତା ଯଶୋଦା ଆନନ୍ଦ ସାଗରରେ ବୁଡି ଯାଆନ୍ତି । ତେଣୁ ପ୍ରଭୁ ସେଇ ସୁଖ ନିଜ ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ କୋଳରେ ଶୟନ କଲେ ।

କରୁଣାମୟ କର କମଳ ଧାରି

କୁଙ୍କୁମ ଚର୍ଚିତ ହରି

ହୃଦୟେ କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ସୁଶୋଭିତ

ଗଳା ବନମାଳ ଧାରି ।

ଦିନକର କଥା ପ୍ରଭୁ ଗୋଟିଏ ବାନର ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ କୋଳରେ ଲୁଚିଗଲେ ।

ଏହା ଦେଖି ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ମନରେ ବଡ ସଂକା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା । ସେ ଭାବିଲେ ଏତେ ଛୋଟ ବାନର ଦେଖି ପ୍ରଭୁ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି ତେବେ ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ବଡ ବଡ ବିଶାଳ ବାନର ଓ ଭାଲୁ ମାନଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ମହା ଭୟଙ୍କର ରାବଣ ଆଦି ରାକ୍ଷସ ସାଙ୍ଗରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି କରିଲେ ? ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା କ୍ଷଣି ସ୍ବପ୍ନ ରେ ଠାକୁର ଆସି କହିଲେ-- ଦେଖ ଗୋସାଁଈ ! ଆପଣ ମତେ ମାଧୁର୍ଯ୍ୟମୟ ବାତ୍ସଲ୍ୟ ପ୍ରେମ କର କିମ୍ବା ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ଯା ଭାବ ରଖ । ଗୋଟିଏ ତୁଣୀ ରେ ଦୁଇଟି ତରବାର ରହିପାରିବ ନାହିଁ କାରଣ ଏପଟେ ଆପଣ ମତେ ବାଳକ ଭାବୁଛନ୍ତି ଏବଂ ସେପଟେ ମୋ ପାଖରେ ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ଯା ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି । ଏହିପରି ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖିବା ବେଳେ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ନିଦ୍ରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା ସେ ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥା କୁ ଫେରି ଆସି ଠାକୁରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ସ୍ବପ୍ନ ରେ ଉପଦେଶ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଗଦ୍ ଗଦ୍ ହୋଇ ଉଠିଲେ ।

ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ବାତ୍ସଲ୍ୟଭାବ କୁ ଠାକୁର ସ୍ବିକାର କରି ତାଙ୍କୁ ସେହି ରୂପରେ ଦର୍ଶନ ଦେଉଥିଲେ ।

ପ୍ରଭୁ ବାଳ କୃଷ୍ଣ ଯେପରି ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କୁ ନିଜ ପିତା ମାନି ବାଳ ଲୀଳା କରୁଥିଲେ ଠିକ୍ ସେହି ପରି ରାଧାରାଣୀ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କୁ ନିଜର ଶଶୁର ମାନୁଥିଲେ ।

ଦିନକର କଥା ଗୋଟିଏ ଚୁଡି ବିକାଳୀ ଆସିଥାଏ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଚୁଡି ବାଲୀ କୁ ଦେଖି କହିଲେ ଘର ଭିତରକୁ ଯାଇ ସବୁ ବୋହୁ ମାନଙ୍କୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧାଇଦିଅ ଏବଂ ପଇସା ମୋ ଠାରୁ ନେଇଯାଅ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ସାତଟି ପୁତ୍ର ଥିଲେ ସାତ ଜଣ ବିବାହିତ ଥିଲେ ତେଣୁ ବୋହୁ ମଧ୍ୟ ସାତଗୋଟି ଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଚୁଡିବାଲୀ କୁ ଏହା କହିନଥିଲେ ଯେ ସାତୋଟି ବୋହୁ କୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧାଇବ ଏହା କହିଥିଲେ ଯେ ସବୁ ବୋହୁକୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧାଇଦେବ ତେଣୁ ଶ୍ରୀରାଧାରାଣୀ ଙ୍କୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧିବାର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଗଲା କାରଣ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଠାକୁରଙ୍କୁ ନିଜ ପୁତ୍ର ମାନି ବାତ୍ସଲ୍ୟଭାବ ରଖୁଥିଲେ ତେଣୁ ରାଧାରାଣୀ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରବଧୂ ହୋଇଗଲେ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଚୁଡିବାଲୀ କୁ ଯଦି ସାତ ଜଣଙ୍କ ନାମ କହିଥାନ୍ତେ ତେବେ ବୋଧେ ଶ୍ରୀରାଧା ଙ୍କୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧିବାର ଅବସର ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇନଥାନ୍ତା । ସାତଟି ବୋହୁ ଓଢଣା ଢାଙ୍କି ଆସିଲେ ଚୁଡି ପିନ୍ଧି ଚାଲିଗଲେ । ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀରାଧା ନିଜ ହାତ ବଢାଇଲେ ସେତେବେଳେ ଚୁଡି ବିକାଳୀ ରାଧାରାଣୀ ଙ୍କ କର କମଳ ଦେଖି ଶିଥିଳ ପଡିଗଲା ତାର ଦେହ । ତାର ହାତରୁ ଚୁଡି ଖସିଯାଇ ତଳେ ପଡିଗଲା ସେ ଭାବିଲା ଏତେ ସୁନ୍ଦର ସୁକୋମଳ ହାତରେ ମୁଁ କେଉଁ ଚୁଡି ଓ କିପରି ପିନ୍ଧାଇବି ?

ସେ ବହୁତ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀରାଧା ଙ୍କ ହାତ ଦେଖି ଆଚମ୍ବିତ ଓ ବିଚଳିତ ରହିଲା । ବହୁତ କଷ୍ଟ ର ସହିତ ଯେମିତି ସେମିତି କରି ଚୁଡି ପିନ୍ଧାଇଦେଲା । ତାପରେ ଚୁଡି ବାଲୀ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ପାଖକୁ ଚୁଡିର ପଇସା ନେବାକୁ ଗଲା । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ସାତୋଟି ବୋହୁ ପିନ୍ଧିଥିବା ଚୁଡିର ପଇସା ଦେଲେ । ଚୁଡିବାଲୀ ଆଠଟି ର ପଇସା ମାଗିଲା ।

ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଭାବିଲେ ପୁତ୍ରବଧୂ ତ ମୋର ସାତୋଟି ଇଏ ଆଠ ଟି ବୋହୁ କାହିଁକି କହୁଛି ? ଏମିତି ଲାଗୁଛି ଅଧିକ ଟଙ୍କା ପାଇବା ପାଇଁ ଇଏ ମିଛ କହୁଛି । କିନ୍ତୁ ଚୁଡିବାଲୀ ଶହ ଶହ ଥର ପ୍ରମାଣ କରି କହିଲା ଯେ ମୁଁ ଆଠଟି ବୋହୁ କୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧାଇଲି ଯଦି ମୋ କଥା ଅସତ୍ୟ ହୁଏ ତେବେ ମୁଁ ମୋର ସବୁ ମୂଲ୍ୟ ଛାଡିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି । ଗୋଟିଏ ପଇସା ବି ନେବି ନାହିଁ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଅଧିକ ବିବାଦ ରେ ନ ପଡି ଚୁଟିବାଲୀ କୁ ଆଠଟି ବୋହୂ ପିନ୍ଧିଥିବା ଚୁଡିର ପଇସା ଦେଇଦେଲେ କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ମନରୁ ଗଲା ନାହିଁ । ସେ ଅନେକ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ପରେ ବି ଜାଣି ପାରିଲେ ନାହିଁ ଆଠଟି ର ରହସ୍ୟ । ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀରାଧାରାଣୀ ଆଗକୁ ଆସି କହିଲେ, ଚୁଟିବାଲୀ ମତେ ବି ଚୁଟି ପିନ୍ଧାଇଲା । କଣ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ର ପୁତ୍ର ବଧୂ ନୁହେଁ ? ଯଦି ଆପଣ ମତେ ପୁତ୍ର ବଧୂ ମାନୁଛନ୍ତି ତେବେ ଆଠଟିର ଦାମ୍ ଦେବା ପାଇଁ ଏତେ କଷ୍ଟ କାହିଁକି ହେଲା । ଆପଣ ହିଁ ତ କହିଥିଲେ ତାକୁ ସବୁ ବୋହୁ ମାନଙ୍କୁ ଚୁଡି ପିନ୍ଧାଇଦିଅ ।ତେଣୁ ମୁଁ ପିନ୍ଧିବାର ସାହସ କରି ପାରିଲି । ଶ୍ରୀରାଧା ରାଣୀ ଙ୍କ ମୁଖରୁ ଅମୃତ ସମ ବାଣୀ ଶୁଣି ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଭାବ ବିଭୋର ହୋଇଗଲେ । ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କ ଉପରେ ଶ୍ରୀରାଧା ରାଣୀଙ୍କର ବି ଅପାର କୃପା ଥିଲା । ଏହିପରି ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଦ୍ବାରା ରାଧା ମାଧବ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କୁ ପରାମାନନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ । ଏହି କଥା ପ୍ରସଙ୍ଗରୁ ଆମେ ଜାଣିବା ଯେ ପ୍ରତେକ ଭକ୍ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସହିତ ଭାବ ଦ୍ବାରା ଜଡିତ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଭାବକୁ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ସ୍ବୀକାର କରନ୍ତି ସେହି ଭକ୍ତ ହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ।

ଦିନକର କଥା ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଉଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଶାଗ ରେ ଗୋଟିଏ ତୃଣ ଦେଖାଗଲା । ଏହା ଦେଖି ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଏବଂ ବିଚାର କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଯେ ମୁଁ ଥାଉ ଥାଉ ଯଦି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସେବାରେ ଏପରି ଅବହେଳା ହେଉଛି ତେବେ ମୋ ପରେ କଣ ନ ହେବ । ଏହା ଭାବି ବିରକ୍ତ ହୋଇ ପାଖରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସେବା ଜନଙ୍କୁ ଡକାଇ କହିଲେ , ଏବେ ଆପଣ ମାନେ ଠାକୁରଙ୍କ ସେବା ପୂଜା ଓ ମନ୍ଦିରର ସମସ୍ତ ଦାଇତ୍ୟ ସମ୍ଭାଳ । ମୁଁ ସନ୍ୟାସ ନେଇଯିବି । ମୋ ଦ୍ବାରା ଠାକୁରଙ୍କ ସେବାରେ ଅବହେଳା ଦେଖି ହେଉ ନାହିଁ । ଆପଣ ଏପରି କହିବା ଶୁଣି ଉପସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ସେବା କାରୀ ଅତି ଦୁଃଖି ହୋଇଗଲେ ଯେମିତି ସେମାନଙ୍କୁ ମୂର୍ଚ୍ଛା ଆସିଯିବ । ସମସ୍ତେ ଶୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କୁ ବହୁତ ଅନୁନୟ ବିନୟ କରିଲେ ଏବଂ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଲାଗି କ୍ଷମା ଯାଚନା କଲେ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ରେ ଏପରି ଭୁଲ ନ ହେବ ସେଥି ପାଇଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ। କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ନିଜ ନିଶ୍ଚୟ ରେ ଅଟଳ ରହିଲେ । ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଅନୁମତି ନେବାକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ସେତେବେଳେ ଠାକୁର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଦାସ ହୋଇ କହିଲେ-- ଗୋସାଁଈ ! ଆପଣ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କଷାୟ (ଗେରୁଆ) ବସ୍ତ୍ର ମାଗାଇଦିଅ । ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଠାକୁରଙ୍କୁ କହିଲେ- -- ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ତ ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ରଖା ଯାଇଛି । ଗେରୁଆ ବସ୍ତ୍ର କାହିଁକି ଧାରଣ କରିବାକୁ ଇଛା କରୁଛନ୍ତି । ଠାକୁର କହିଲେ ଯଦି ଆପଣ ସନ୍ୟାସ ନେଇଯିବେ ତେବେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ୟାସୀ ହୋଇଯିବି । ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡି ଏଠାରେ ରହି ପାରିବି ନାହିଁ । ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ କହିଲେ-- ମୋ ଦ୍ବାରା ଆପଣଙ୍କ ସେବାରେ ତ୍ରଟି ସହନ ହେଉ ନାହିଁ ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖ କାରଣ ରୁ ସନ୍ୟାସ ନେଉଛି । ଶ୍ରୀ ଠାକୁର କହିଲେ--- ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଦେଖି ଦୁଃଖ କରୁ ନାହିଁ ତ ଆପଣ କାହିଁକି ଦୁଃଖ କରୁଛନ୍ତି । ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ତ ମୁଁ ସବୁବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ଅଛି ଆଉ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ରହିବି । ସେତେବେଳେ ଯାଇ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ନିଜର ନିଷ୍ପତ୍ତି କୁ ଛାଡିଲେ । ଏହିପରି ଅପୂର୍ବ ନିଷ୍ଠା ଥିଲା ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ଭଗବତ ସେବା ରେ ।

ଗୋସାଁଈ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀପଣ୍ଡରୀନାଥ ଙ୍କ ଅବତାର ଥିଲେ ।ଶ୍ରୀ ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟ ଙ୍କ ଦ୍ବିତୀୟ ସୁପୁତ୍ର ଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କ ଜନ୍ମ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୫୭୨ ରେ କାଶି ନିକଟରେ ଥିବା ଚୁନାରଗଡ ରେ ହୋଇଥିଲା । ପିତା ଙ୍କ ନିରିକ୍ଷଣ ରେ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୃତି ଶାସ୍ତ୍ର ର ସମ୍ୟକ୍ ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ ତତ୍ ପଶ୍ଚାତ୍ ସେ ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ତାଙ୍କରି ଶ୍ରୀ ରୁକ୍ମିଣି ଓ ଶ୍ରୀ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମକ ଦୁଇଟି ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ବଲ୍ଲଭାଚାର୍ଯ୍ୟ ଗୋଲୋକ ଗମନ ପରେ ତାଙ୍କ ଜେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀ ଗୋପୀନାଥ ଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଗଦି ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କରାଗଲା କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ କାଳରେ ହିଁ ସେ ମଧ୍ୟ ଗୋଲୋକ ଚାଲିଯିବା କାରଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସୁପୁତ୍ର ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାଥିବା ଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାର ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ । ସେ ଭଗବାନ ଙ୍କ ସେବା ପୂଜା ରେ ସ୍ବୟଂ ବିଶେଷ ରୁଚି ନେଲେ , ଫଳ ସ୍ବରୂପ ସେବା ପୂଜାର ବିଶେଷ ବିସ୍ତାର ହେଲା । କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ରେ କୌଣସି ଏକ କଥାକୁ ନେଇ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଓ ଅଧିକାରୀ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଦାସ ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତ ଭେଦ ହେଲା । ପରିଣାମ ଏପରି ହେଲା ଯେ , ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦାସ ଗୋଲୋକ ବାସୀ ଗୋପୀନାଥ ଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଙ୍କୁ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ କରି ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପଦବୀ ପ୍ରଦାନ କଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କୁ ଠାକୁରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ବନ୍ଦ କରାଇଦେଲେ। ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କୁ ଅଧିକାର ଚାଲିଯିବାର କୌଣସି ଦୁଃଖ ନ ଥିଲା , କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଠାକୁର ଦର୍ଶନ ରୁ ବଞ୍ଚିତ ରଖାଯାଉଥାଏ ତାହା ତାଙ୍କ ମନରେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଳେଶ ହେଲା ତେଣୁ ସେ ଦୁଃଖ ରେ ଭାଙ୍ଗିପଡି ପାରାସୌଳୀ ଗ୍ରାମ କୁ ଚାଲିଗଲେ । ସେଠାରୁ ସେ ଠାକୁରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଉପରେ ଉଡୁଥିବା ଧ୍ବଜାକୁ ଦେଖି ସାଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଦଣ୍ତବତ, ପ୍ରଣାମ କରି । ମନ୍ଦିର ରେ ଥିବା ଝରକା କୁ ଏକାଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ରେ ଦେଖି ନିଜ ଚିତ୍ତକୁ ବୁଝାଇ ଦେଉଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ରାମଦାସ ନାମକ ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ଯିଏ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଷେଇ କରନ୍ତି ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ସ୍ନେହ ଥିଲା ତେଣୁ କୃଷ୍ଣଦାସ ମନା କରିବା ସତ୍ବେ ପ୍ରତେକ ଦିନ ଅବକାଶ ପାଇବା ପରେ ଠାକୁରଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ଧରି ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଥିଲେ । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଠାକୁରଙ୍କ ପାଇଁ ଫୁଲର ଗୋଟିଏ ମାଳ ଓ ବିନୟ ର ଗୋଟିଏ ଶ୍ଳୋକ ଅର୍ପଣ କରୁଥିଲେ । ଶ୍ରୀରାମଦାସ ପ୍ରତେକ ଦିନ ଆସି ଠାକୁରଙ୍କୁ ସେହି ଫୁଳ ମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଇଦେଇ ଶ୍ଳୋକ ଟି ଶ୍ରୀ ଚରଣରେ ଅର୍ପଣ କରି ଦେଉଥିଲେ । ଠାକୁର ଶ୍ଳୋକ ପଢି ଗଦ୍ ଗଦ୍ ହୋଇ ଶ୍ରୀରାମଦାସ ଦ୍ବାରା

ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ପାଇଁ ସାନ୍ତ୍ବନାତ୍ମକ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଉଥିଲେ । ଦିନେ ଠାକୁର କହିଲେ-" ମେଘ ତ ସମୟ ରେ ହିଁ ବରଷିବ "। ଆପଣ କାହିଁକି ଏତେ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି ?

ଏହାର ଅର୍ଥ ଆଉ କିଛି ସମୟ ଅପେକ୍ଷା କର ପୂର୍ବ ପରି ସବୁ ଠିକ୍ ହୋଇଯିବ । ଏହାର ପ୍ରତି ଉତ୍ତରରେ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଆଶାୟୀ ଶ୍ଳୋକଟିଏ ଲେଖି ପଠାଇଲେ । "ଏହା ସତ୍ୟ ଯେ ମେଘ ସମୟ ରେ ହିଁ ବରଷିବ । କିନ୍ତୁ ଚାତକ ତାର ରଟିବା କୁ କେବେ ଛାଡି ପାରିବ କି ? ଅର୍ଥାତ୍ ମୋର ରଟିବା କେବେ କମିବ ନାହିଁ । ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କ ପ୍ରଭାବ କୁ ଦିଲ୍ଲୀର ବଦଶାହ ଆକବର ଓ ତାଙ୍କ କର୍ମଚାରୀ ମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ତେଣୁ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦାସ ଙ୍କ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ଜଣା ପଡିଲା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଦାସ ଙ୍କୁ କାରାଗାର ରେ ବନ୍ଦୀ କରିଦିଆଗଲା । କିନ୍ତୁ ଧନ୍ୟ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ସେ ଯେତେ ବେଳେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ , ସେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ପ୍ରକଟ କରି କହିଲେ --ଯେତେବେଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୃଷ୍ଣଦାସ କାରାଗାର ରୁ ମୁକୁଳି ନ ଆସିବେ ନିଜେ ଅନ୍ନ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିବେ ନାହିଁ । ଫଳ ସ୍ବରୂପ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦାସ ଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡିଦିଆ ଗଲା । ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ଏହିପରି ସାଧୁ ବ୍ୟବହାର ଦେଖି ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦାସ ଓ ଅନ୍ୟ କର୍ମଚାରୀ ମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ପଡିଲା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦାସ ପାରାସୌଳୀ ଯାଇ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ଚରଣ ରେ ପଡି କ୍ଷମା ଯାଚନା କଲେ ଏବଂ ଭାବ ବିଭୋର ହୋଇ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କଲେ । ପୁନଶ୍ଚ ଶ୍ରୀ ଗୋସାଁଈ ଙ୍କୁ ଠାକୁରଙ୍କ ସେବା କରିବାର ସୁଯୋଗ ପୂର୍ବ ପରି ମିଳିଗଲା । ଲୋକେ କହନ୍ତି ଏହି ଅପରାଧ ଯୋଗୁଁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦାସ ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପ୍ରେତ ଯୋନି ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା ଏବଂ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ ଙ୍କ ହାତରେ ହିଁ ସେ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଲେ ।

ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ -୨

ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀ ବିଟ୍ଠଲନାଥ -୨