ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ମହାପ୍ରଭୁ ,ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଙ୍କ ବଂଶୀର ଅବତାର ଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ମାନେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ସହାନପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଦେବବନ୍ଧ ଗ୍ରାମରେ ନିବାସ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀତାରାରାଣୀ । ପିତା ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ସବୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ସହିତ ଜ୍ୟୋତିଷ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗମ ଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ଜଗତରେ ବହୁତ ଧନ ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି ସେଠାକାର ରାଜା ପୃଥିବୀ ପତି ନିଜ ଦରବାରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ । ସେ ରାଜାଙ୍କ ଦରବାରରେ ନଡିଆ ଚାରୋଟି ଧରି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ସ୍ବାଗତ ସତ୍କାର କରିବା ପରେ ଜିଜ୍ଞାସା ପ୍ରକଟ କରି ପଚାରିଲେ - ଆଶିର୍ବାଦ ରେ ଗୋଟିଏ ନଡିଆ ନଦେଇ ଚାରୋଟି ନଡିଆ ଆଣିଛନ୍ତି କାହିଁକି ?

ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ବ ର ଆବେଶରେ କହିଲେ- ରାଜା !

ସଦ୍ ବିପ୍ରଜନଙ୍କ ପାଖରେ ଧର୍ମ , ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ଏହି ଚାରୋଟି ଫଳ ଦେବାରେ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥାଏ , ତେଣୁ ମୁଁ ଆଶିର୍ବାଦ ରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଚାରୋଟି ନଡିଆ ଦେଲି । ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଙ୍କ ଗୁଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ "ଚାରି ହଜାରି ମନସବଦାର " ପଦବି ପ୍ରଦାନ କରି ସମ୍ମାନିତ କଲେ ଏବଂ ରାଜା ବ୍ୟାସମିଶ୍ରଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିଲେ ।

ଏହାଦ୍ବାରା ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗ ଦିଗାନ୍ତରରେ ବ୍ୟାପିଗଲା । ସେ ସକଳ ଐଶ୍ବର୍ଯ୍ଯା ର ଅଧିକାରୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମନରେ ଦୁଃଖ ରହିଥିଲା । ନିଃସନ୍ତାନ ଯୋଗୁଁ ମିଶ୍ର ଦମ୍ପତି ଙ୍କ ମନ ଚିନ୍ତାରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଥାଏ ସବୁବେଳେ । ଥରେ ନିଜର ମନର କଥା ନିଜ ବଡ ଭାଇ ଶ୍ରୀ ନୃସିଂହଶ୍ରମ ଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଲେ । ଶ୍ରୀ ନୃସିଂହଶ୍ରମ ଜଣେ ପ୍ରଭୁ ଭକ୍ତ ବିଦ୍ବାନ ଓ ସନ୍ୟାସୀ ଥିଲେ । ସେ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ଦୋଷ ଲଦି ମୌନ ରହିଗଲେ । ଏହା ଦେଖି ତାରାରାଣୀ କହିଲେ ଯଦି ଆମକୁ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ହିଁ ଭରସା କରି ରହିବାର ଥିଲା ତେବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସିଥାନ୍ତୁ । ଆପଣଙ୍କ କୃପାର କୌଣସି ମହତ୍ତ୍ଵ ନାହିଁ କି ?

ଏପରି କଠୋର କଥା ଶୁଣି ଶ୍ରୀନୃସିଂହଶ୍ରମ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ କିଛି ବିଚାର କରି ଅରଣ୍ୟ ଭିତରକୁ ଚାଲିଯାଇ ଏକାନ୍ତରେ ବସି ଠାକୁରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି ସମାଧିରେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ । ପ୍ରଭୁ ଅନ୍ତରଚକ୍ଷୁରେ ଦର୍ଶନ ଦେଇ କହିଲେ --- ମୁଁ ତୁମର ସତ୍ୟ ସଂକଳ୍ପ ରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି । ମୋର ବଂଶୀ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରକଟ ହେବ । ଶ୍ରୀନୃସିଂହଶ୍ରମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶକୁ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କୁ ଶୁଣାଇଲେ । ଏହା ଶୁଣି ମିଶ୍ର ଦମ୍ପତି ଙ୍କ ଆନନ୍ଦର କୌଣସି ସୀମା ରହିଲା ନାହିଁ । ଶ୍ରୀତାରାରାଣୀ ଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ରୀବ୍ରଜନନ୍ଦନନ୍ଦନ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମନମୋହନ ଙ୍କ ବଂଶୀ ର ଅବତାର ସନ୍ନିକଟ ଜାଣି ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କ ଭାବୁକ ହୃଦୟ ବ୍ରଜଯାତ୍ରା କରିବା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କରିଲେ । ସେହି ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମଥୁରା ଠାରୁ ପାଞ୍ଚ ମାଇଲ ଦୂରରେ ' ବାଦ' ନାମକ ଗ୍ରାମରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସେଠାରେ ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଲ ଏକାଦଶୀ ସୋମବାର ଅରୁଣ ଉଦୟ ସମୟରେ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଦୁର୍ଭାବ ହେଲା । ମହାପୁରୁଷ ଙ୍କ ପ୍ରାକଟ୍ୟକାଳରେ ଜଗତରେ ଯେପରି ମାଙ୍ଗଳିକତା ପ୍ରସାରଣ ହୁଏ , ଠିକ୍ ସେହି ପରି ଶୁଭ ସଂକେତ ଗୁଡିକ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଜନ୍ମ କାଳରେ ଦୃଷ୍ଟି ଗୋଚର ହେଲା । ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାରେ ରହି ପୁଣି ନିଜ ମାତୃଭୂମିକୁ ଫେରି ଆସିଲେ । ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଙ୍କ ଠାରେ ଅଲୌକିକ ର ଆଭାସ ବାଲ୍ୟକାଳରୁ ହିଁ ଦେଖାଦେଲା । ଶ୍ରୀରାଧା ନାମରେ ତାଙ୍କର ବହୁତ ଅନୁରାଗ ଥିଲା । ସେ କାହାଠାରୁ ବି ରାଧା ନାମ ଶୁଣିବା ମାତ୍ରେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲିତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ । ଦିନେ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ନିଜ ଆରାଧ୍ୟ ଶ୍ରୀପ୍ରିୟା- ପ୍ରିୟତମ ଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର କରୁଥିଲେ , କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ର କଥା ଏହା ଯେ ,ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ପରେ ସେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ଠାକୁର ମା ରାଧାରାଣୀ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଓ ରାସେଶ୍ବରୀ ପ୍ରଭୁ ମୋହନଙ୍କ ରୂପରେ ଦେଖା ଯାଉଥିଲେ । ଏହା ଦେଖି ସେ ମନରେ ଭାବିଲେ ମୋ ଦ୍ବାରା ବୋଧେ ଶୃଙ୍ଗାର କରିବା ସମୟରେ ଭୁଲ ହୋଇଗଲା , ତେଣୁ ପୁନଶ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗାର କରାଇଲେ , କିନ୍ତୁ ଏଥର ମଧ୍ୟ ରାଧାମାଧବ ପୂର୍ବ ପରି ହିଁ ଦେଖାଗଲେ । ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚକିତ ହୋଇ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ବିଚାର କଲେ ଆଜି ଏପରି ରହସ୍ୟମୟ ଦର୍ଶନ କାହିଁକି ଦେଉଛନ୍ତି ?

ଠିକ୍ ସେତିକି ବେଳେ ବାହାରୁ ଜୟ ଜୟକାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା । ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇ ବଗିଚାରେ ଦେଖିଲେ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ନିଜ ବୟସର ଦୁଇଟି ଗୌର ଓ ଶ୍ୟାମ ବାଳକକୁ ରାଧା କୃଷ୍ଣ ରୂପରେ ଫୁଲରେ ସୁସଜ୍ଜିତ କରି ପୂଜା କରିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ବଳ ସେତେବେଳେ ହେଲେ ଯେତେବେଳେ ସେ ଦେଖିଲେ ଗୌର ବର୍ଣ୍ଣ ବାଳକ କୃଷ୍ଣ ରୂପରେ ଓ ଶ୍ୟାମ ବର୍ଣ୍ଣ ବାଳକ ରାଧାରାଣୀ ରୂପରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଠିକ୍ ସେହି ପ୍ରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ ଥିବା ଶ୍ରୀବିଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା । ସେତେବେଳେ ଯାଇ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଲୀଳାର ରହସ୍ୟ ଜଣାପଡିଲା ଏବଂ ତା ସହିତ ସେ ଜାଣିଗଲେ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଜଣେ ଆଲୌକିକ ବାଳକ ଅଟନ୍ତି ।

ଆଉ ଦିନେ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ବଗିଚାରେ ଦୁଇଟି ବୃକ୍ଷକୁ ସଜାଇ ଦେଇ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଓ ଫଳର ଭୋଗ ଲଗାଇଲେ । ସିଆଡେ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ମୋଦକ ଭୋଗ ଲଗାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ଆଚମନ କରାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଦେଖିଲେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ଦନା ଗୁଡିକରେ ଫଳ ରଖା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଠାକୁର ଫୁଲ ପାଖୁଡାର ଆଭୂଷଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଏହା ଦେଖି ଚକିତ ହୋଇ ସେ ଭାବିଲେ ମୁଁ ତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏପରି ଶୃଙ୍ଗାର କରିନାହିଁ ଏବଂ ଏହି ସବୁ ଭୋଗ ମଧ୍ୟ ଲଗାଇ ନାହିଁ ତେବେ ଏହା ହେଲା କିପରି ? ଏପରି ଭାବି ଯେତେବେଳେ ମନ୍ଦିରରୁ ବାହାରକୁ ଯାଇ ଦେଖିଲେ ଜାଣିଲେ ଏହି ସବୁ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଙ୍କ ଖେଳ ଥିଲା ।

ଥରେ ତାରାରାଣୀ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଙ୍କୁ କୋଳରେ ଧରି ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ । ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ନିଜ ପୁଅକୁ ଚରଣାମୃତ ଦେଲେ । ଦ୍ବିତୀୟ ଦିନ ପ୍ରାତରୁ ଉଠି ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଚରଣାମୃତ ପାଇବା ପାଇଁ ହଟ କରିଲେ । ମାତା ପିତା ତାଙ୍କର ବହୁତ ବୁଝାଇଲେ- ପୁଅ ଏବେ ଠାକୁରଙ୍କ ପୂଜା ଅର୍ଚ୍ଚନା ହୋଇନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ କାହାର କଥା ନଶୁଣି କାନ୍ଧିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର କିଛି ଜଳ ଆଣି ତାହାକୁ ଚରଣାମୃତ କହି ପୁତ୍ରର ମୁଖରେ ଦେଲେ । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ତାହା ମୁହଁରୁ ବାହାର କରିଦେଇ କହିଲେ ଏହା କାଲିର ପରି ଆନନ୍ଦ ଦେଉନି , ଏହା ଚରଣାମୃତ ନୁହେଁ । ପୁତ୍ରର ଏପରି କହିବା ଶୁଣି ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନିଜ ସହିତ ପୁଅକୁ ମନ୍ଦିର ନେଇଗଲେ । ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ମନ୍ଦିରରେ ପହଞ୍ଚିବା କ୍ଷଣି ମନ୍ଦିର ର ଗୁମୁଟ ଦ୍ବାର ଆପେ ଆପେ ଖୋଲିଗଲା । ଭିତରକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଦେଖିଲେ ଶ୍ରୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗାର କରି ସିଂହାସନ ରେ ବିରାଜିତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଚରଣାମୃତ ପ୍ରସାଦ ରହିଛି । ଏହାଦେଖି ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ର ଠିକଣା ନଥିଲା ସେ ସେହି ଚରଣାମୃତ କୁ ଆଣି ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ଦେଲେ ।

ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଭକ୍ତ ପାଇଁ ନିଜେ ଶୃଙ୍ଗାର ହୋଇ ଭକ୍ତକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ରହିଥିଲେ ।

ଥରେ ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ଶ୍ରୀପ୍ରିୟା-ପ୍ରିୟତମ୍ ଙ୍କୁ ଶ୍ବେତ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରାଇ ଆରତୀ କରିଲେ ତାପରେ ଶ୍ରୀହିତ ଙ୍କୁ ଚରଣାମୃତ ଦେଇ ଠାକୁରଙ୍କ ସମୀପରେ ବସାଇଦେଇ ନିଜେ ଠାକୁରଙ୍କ କିଛି କାମରେ ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଶ୍ରୀ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋହିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ରାଧାକୃଷ୍ଣ ନିଜ ଭକ୍ତର ନୃତ୍ୟରେ ମୋହିତ ହୋଇ ରାଧାରାଣୀ ନିଜ ଓଢଣୀରେ ଶ୍ରୀହିତ ଙ୍କୁ ଘୋଡାଇ ଦେଲେ । ପ୍ରଭୁ ନିଜ କଣ୍ଠର ମୋତିମାଳା ଶ୍ରୀହିତଙ୍କ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ । ଏତିକି ବେଳେ ଶ୍ରୀବ୍ୟାସମିଶ୍ର ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରି ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଆସି ଦେଖିଲେ ରାଧାରାଣୀ ଙ୍କ ଓଢଣୀ ଶ୍ରୀହିତ ନିଜେ ଘୋଡେଇ ହୋଇଛନ୍ତି ଓ ଠାକୁରଙ୍କ ମୁକ୍ତା ମାଳାକୁ ପିନ୍ଧି ନୃତ୍ୟ ରେ ମଜ୍ଜି ଯାଇଛନ୍ତି । ଏହା ଦେଖି ସେ ଭାବିଲେ ଯାହା ସବୁ ହେଉଛି ବାଲ୍ୟ ଚପଳତା ନା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅପାର କୃପା ? ଠିକ୍ ଏହି ସମୟରେ ତାରାରାଣୀ ଆସି ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ନୃତ୍ୟ କରିବା ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ନିଜ କୋଳକୁ ଉଠାଇନେଲେ । ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ମାଆ କୋଳକୁ ଆସି ଅଚେତ ହୋଇଗଲା । କିଛି ସମୟ ପରେ ଯେତେବେଳେ ଚେତା ଆସିଲା ସେ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରିଥିବା ଠାକୁରଙ୍କ ଲୀଳାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଲେ । ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ ଙ୍କ ଶ୍ରୀରାଧାବଲ୍ଲବ ଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନନ୍ୟ ନିଷ୍ଠାଭାବ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଗଲେ ।

ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀ ହିତହରିବଂଶ

ଭକ୍ତ ଶ୍ରୀହିତହରିବଂଶ