ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଅଗଷ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନ କିମ୍ବା ଅଗଷ୍ଟ କ୍ରାନ୍ତି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଅଟେ । ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ ୮ , ୧୯୪୨ ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ବମ୍ବେ ଅଧିବେଶନରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଆହ୍ୱନ ଥିଲା।

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶ ଶାସନକୁ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଭାରତ ଛାଡ ଆନ୍ଦୋଳନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ବ୍ରିଟିଶ “ଭାରତ ଛାଡ଼” ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଥିଲେ।

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତୀୟ ସମାଜର ସମସ୍ତ ବିଭାଗରୁ ବ୍ୟାପକ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିଥିଲା ଏବଂ ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାସତ୍ତ୍ୱେ ଏହା ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଠୋର ଦମନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପକ ଗିରଫ, ହିଂସା ଏବଂ କର୍ଫ୍ୟୁ କରାଯାଇଥିଲା। ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଏବଂ ଦମନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ ଛାଡ଼ିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମିଳିତ ଆତ୍ମା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଶାସନ ହାସଲ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା |

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ଯାତ୍ରାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତକୁ ଶକ୍ତି ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ

କ୍ରିପ୍ସ ମିଶନର ବିଫଳତା:

ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସରେ ଭାରତୀୟ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାରେ ତଥା ସ୍ବାଧୀନତାର ଦାବିକୁ ସମାଧାନ କରିବାରେ କ୍ରପ୍ସ ମିଶନ ବିଫଳ ହେବା ପରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ନିରାଶ ଓ ନିରାଶ ହୋଇପଡିଥିଲା।

ଭାରତ ଛାଡ’ ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା:

ଷ୍ଟାଫର୍ଡ କ୍ରପ୍ସଙ୍କ ବିୟୋଗ ପରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏକ ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଜାପାନ ଆକ୍ରମଣ ଘଟଣାରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ଭାରତରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ କହିଥିଲେ। ଏହି ସଂକଳ୍ପରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ହାସଲ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ଏକ ଅହିଂସା ଅଣ-ସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି।

ସଂଗ୍ରାମର ଆଇଡିଆକୁ ଗ୍ରହଣ:

ଜୁଲାଇ ୧୪ , ୧୯୪୨ ରେ ୱାର୍ଡ଼ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଂଗ୍ରେସ ୱାର୍କିଂ କମିଟି ବୈଠକରେ ଏକ ଜନ ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଧାରଣା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ବୈଠକରେ ଅନୁମୋଦନ:

ଅଗଷ୍ଟରେ ବମ୍ବେରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଅଲ ଇଣ୍ଡିଆ କଂଗ୍ରେସ କମିଟି ବୈଠକରେ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ‘ଭାରତ ଛାଡ’ ସଂକଳ୍ପ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଏହି ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ଏହାକୁ ଦୃଢତୀୟ କରିଥିଲେ।

ଆନ୍ଦୋଳନର ଶୁଭାରମ୍ଭ:

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଅଗଷ୍ଟ ୮, ୧୯୪୨ ରେ ମୁମ୍ବାଇର ଗୋଆଲିଆ ଟ୍ୟାଙ୍କ ମଇଦାନରେ ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ନିଜର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ “କର ବା ମର” ଭାଷଣ ଦେଇ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥା ଅହିଂସା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।

ସ୍ଲୋଗାନ ଏବଂ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:

“ଭାରତ ଛାଡ” ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଇ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗର ନୀତି ଉପରେ ଆଧାର କରି ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ଭାରତକୁ ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇବା ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା।

ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନ:

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଏକ ଅହିଂସା ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବରେ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଅହିଂସା ତଥା ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟର ଗାନ୍ଧୀ ନୀତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା। ରାଜନୈତିକ ତଥା ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହାସଲ ପାଇଁ ଅହିଂସା ଉପାୟର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଂଗ୍ରେସ ତତ୍ତ୍ବ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲା।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଚିହ୍ନିତ କରି ଆତ୍ମ-ଶାସନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଏବଂ ଦେଶରେ ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶିକ ଶାସନକୁ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କ ସଂକଳ୍ପକୁ ଦର୍ଶାଇଥିଲା। ଏହା ଭାରତର ଇତିହାସରେ ଏକ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହୋଇ ରହିଆସିଛି, ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢି ମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥାଏ |

ବମ୍ବେର ଗୋଆଲିଆ ଟ୍ୟାଙ୍କରେ କଂଗ୍ରେସ ବୈଠକରେ ଅଗଷ୍ଟ 8, 1942 ରେ ଅନୁମୋଦିତ ଭାରତ ଛାଡ ଆନ୍ଦୋଳନର --

ବ୍ରିଟିଶ ନିୟମର ତୁରନ୍ତ ସମାପ୍ତି:

ଭାରତ ଛାଡିବା ସଂକଳ୍ପ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶ ଶାସନର ତୁରନ୍ତ ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଦାବି କଲା। ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ “ଭାରତ ଛାଡ” ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ ଆହ୍ୱନ ଦିଆଯାଇଛି।

ମୁକ୍ତ ଭାରତକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା:

ସଂକଳ୍ପ ଘୋଷଣା କଲା ଯେ ଏକ ମୁକ୍ତ ଭାରତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଫାସିଜିମ୍ ଏବଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ବିରୋଧରେ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ହେବ | ଏହାର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ସ୍ବାଧୀନତା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପ ଉପରେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି।

ଭାରତର ଅସ୍ଥାୟୀ ସରକାର:

ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପରେ ଏହି ସଂକଳ୍ପରେ ଭାରତ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସ୍ଥାୟୀ ସରକାର ଗଠନ ନହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଅସ୍ଥାୟୀ ସରକାରଙ୍କୁ ଦେଶ ଶାସନ କରିବା ଦାୟିତ୍ବ ଦିଆଯିବ।

ନାଗରିକ ଅବାଧ୍ୟତା ଆନ୍ଦୋଳନ:

ଭାରତ ଛାଡିବା ସଂକଳ୍ପ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏକ ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି। ଏହା ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କୁ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧ ତଥା ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟତା ସହ ଜଡିତ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱନ ଦେଇଛି।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି ଏବଂ ଏହି ସଂକଳ୍ପରେ ସ୍ବାଧୀନତା ହାସଲ କରିବାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ରଣନୀତି ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ବ୍ୟାପକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ଦୃଢ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖାଗଲା ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ଶାସନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ତୀବ୍ର ଦମନ ତଥା ଗିରଫଦାରୀ ସତ୍ତ୍ଵେ, ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂକଳ୍ପକୁ ଦୃଢ କରିଥିଲା ଏବଂ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ଭାରତୀୟ ହାତକୁ କ୍ଷମତା ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାରେ ଏହି ଅବଦାନରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ରହିଥିଲା। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଭାରତର ନିରନ୍ତର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇ ରହିଛି। ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱର ଅନୁସରଣ ଅଟେ ।

ଭାରତ ଛାଡିବା ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଅହିଂସା ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗକୁ ସ୍ବାଧୀନତା ଅନ୍ୱେଷଣରେ ସଂଗଠିତ କରିବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (INC) ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା। :

ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ:

ଗାନ୍ଧୀ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନିଜ ପଦରୁ ଇସ୍ତଫା ନଦେବାକୁ ବରଂ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରତି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ପଦବୀରେ ରହି INC କୁ ସମର୍ଥନ କରି ସେମାନେ ସରକାରୀ ଯନ୍ତ୍ରପାତିରୁ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସହଯୋଗ କରିପାରିବେ |

ସୈନିକ:

ଗାନ୍ଧୀ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପ୍ରତି ହିଂସା ନକରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏହା କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ବଦଳରେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେନା ସହିତ ରହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସେମାନଙ୍କ ସାଥୀମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଗୁଳି ଚଳାଇବାକୁ ବାରଣ କରିଥିଲେ।

ଜମିଦାର :

ସରକାରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଥିବା ଜମିଦାର କିମ୍ବା ଜମିନ୍ଦରଙ୍କ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ସେମାନଙ୍କ ଭିକାରୀଙ୍କଠାରୁ ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ଭଡା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ସରକାରଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଭଡ଼ାଟିଆମାନଙ୍କୁ ବିରୋଧର ଏକ ରୂପ ଭାବରେ ଭଡା ନଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ।

ଛାତ୍ର:

ଗାନ୍ଧୀ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାର କରି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ପସନ୍ଦ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଯଦି ସେମାନେ ଏହାର କାରଣ ବିଷୟରେ ଦୃଢ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ ଛାଡି ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ |

ରାଜକୁମାର:

ଗାନ୍ଧୀ ରାଜକୁମାର ଶାସକମାନଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ କରିବାକୁ ଏବଂ ଏକ ସାର୍ବଭୌମୁହତ୍ୱ ଭାରତର ଧାରଣା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱନ କଲେ। ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଆତ୍ମ ଶାସନ ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କ ଦାବି ପଛରେ ଛିଡା ହେବାକୁ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ।

ରାଜକୁମାର ରାଜ୍ୟବାସୀ:

ରାଜକୁମାର ରାଜ୍ୟବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଗାନ୍ଧୀ ସେମାନଙ୍କୁ ଶାସକମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯଦି ଶାସକମାନେ ସରକାର ବିରୋଧୀ ଥିଲେ। ଯଦିଓ, ଯଦି ଶାସକମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତେବେ ଗାନ୍ଧୀ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଲୋକମାନେ ନିଜକୁ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରତି ନିଜର ବିଶ୍ୱସ୍ତତା ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତୁ।

ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୋଧରେ ଏକଜୁଟ ତଥା ଅହିଂସା ବିରୋଧରେ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗଙ୍କୁ ଜଡିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଅନୁରୂପ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରି ସେ ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ସାମୂହିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲେ।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ, ଅଗଷ୍ଟ ଆନ୍ଦୋଳନ କିମ୍ବା ଅଗଷ୍ଟ କ୍ରାନ୍ତି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଏବଂ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ନିରାଶାକୁବଢାଇ ଦେଇଥିଲା | ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକହେଲା:

ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଭାବ:

୧୯୩୯ ମସିହାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା | ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏକ ଉପନିବେଶ ଭାବରେ ଭାରତ ବିନା ଅନୁମତିରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଟାଣି ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସର ଭାର ଭାରତବାସୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡିଲା।

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ସୀମାନ୍ତରେ ଜାପାନୀ ଧମକ:

ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କୁ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ଆକ୍ସିସ୍ ପାୱାର ମଧ୍ୟରୁ ଜାପାନ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ସୀମାରେ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲା। ଜାପାନର ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣର ଭୟ ଭାରତୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସୁରକ୍ଷିତତାକୁ ବଢାଇ ଦେଇଥିଲା |

ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସୀୟ କଲୋନୀଗୁଡିକର ବ୍ରିଟିଶ୍ ତ୍ୟାଗ:

ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ଥିବା ଉପନିବେଶକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ବ୍ରିଟିଶ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ନିଜ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ପାଇଁ ଛାଡିଦେଲେ, ଭାରତର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରିବାର ବ୍ରିଟିଶ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ସନ୍ଦେହ ସୃଷ୍ଟି କଲା |

ଅହିଂସା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପରେ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଶ୍ଵାସ:

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ଯଦି ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭାରତ ଛାଡିଥା’ନ୍ତି, ତେବେ ଜାପାନ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କୌଣସି କାରଣ ରହିବ ନାହିଁ। ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତ୍ୟାହାର ପାଇଁ ଦବାଇବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ଭାବରେ ସେ ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦେଖିଥିଲେ।

ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ପ୍ରତି ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା:

ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରିଟିଶ ସାମରିକ ପରାଜୟର ଖବର ଏବଂ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀର ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ସମେତ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ପ୍ରତି ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

କ୍ରିପ୍ସ ମିଶନର ବିଫଳତା:

ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରୟାସରେ ଭାରତୀୟ ସମର୍ଥନ ହାସଲ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିବା କ୍ରିପ୍ସ ମିଶନ ଭାରତର ଆହ୍ୱନ ତଥା ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିଫଳତା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଏବଂ ନିରାଶାକୁ ଆହୁରି ବଢାଇ ଦେଇଛି |

ଏହି କାରଣଗୁଡିକର ଜବାବରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୨ ରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନାଗରିକ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ, ଭାରତ ଛାଡ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱନ ଦେଇଥିଲା। ଅହିଂସା ଜନ ବିରୋଧ ଏବଂ ନାଗରିକ ଅବମାନନା | ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ତୀବ୍ର ଦମନ ଏବଂ ଗିରଫଦାରୀ ସତ୍ତ୍ଵେ, ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ୱାଧୀନତା ତଥା ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଅନୁସରଣରେ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମିଳିତ ତଥା ନିଷ୍ଠାପର ଆତ୍ମା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ଇତିହାସର ଗତିପଥରେ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧର ଶକ୍ତିର ପ୍ରମାଣ।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ତିନୋଟି ପୃଥକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟୋଜିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ରଣନୀତି ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ:

ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାମ୍ପେଜ୍):

ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ସାଧାରଣ ଜନତା ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରାଧିକରଣ ପ୍ରତୀକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅବମାନନା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲେ |

ସର୍ବସାଧାରଣ ଭବନକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଜାତୀୟ ପତାକା ସେମାନଙ୍କୁ ଅବମାନନାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବଳପୂର୍ବକ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିଲା |

ବିରୋଧର ଏକ ରୂପ ଭାବରେ ସତ୍ୟଗ୍ରାହୀ ସ୍ବେଚ୍ଛାକୃତ ଭାବେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ ସେତୁ ଉଡ଼ାଇବା, ରେଳ ଟ୍ରାକ୍ ହଟାଇବା ଏବଂ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ଲାଇନ କାଟିବା ଭଳି ସାବ୍ୟସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।

ପୂର୍ବ ୟୁନାଇଟେଡ୍ ପ୍ରୋଭିନ୍ସ ଏବଂ ବିହାର ସେହି ଅଞ୍ଚଳ ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଅଧିକ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା |

ଛାତ୍ରମାନେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଧର୍ମଘଟ, ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଆୟୋଜନ, ବେଆଇନ ନ୍ୟୁଜ୍ ସିଟ୍ (ପାଟ୍ରିକା) ଲେଖିବା ଏବଂ ବିତରଣ କରିବା ଏବଂ ଭୂତଳ ନେଟୱାର୍କ ପାଇଁ କ୍ୟୁରିଅର୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ବମ୍ବେ, ଜାମସେଦପୁର, ଅହମ୍ମଦନଗର, ଏବଂ ପୁନା ଭଳି ସହରର ଶ୍ରମିକମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଧର୍ମଘଟ କରିଥିଲେ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ଭୂତଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ):

ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଅନେକ ଜାତୀୟତାବାଦୀମାନେ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ହୋଇ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ରୋହୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ।

ସମାଜବାଦୀ, ଫରୱାର୍ଡ ବ୍ଲକର ସଦସ୍ୟ, ଗାନ୍ଧୀ ଆଶ୍ରମ, ବୈପ୍ଳବିକ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାନୀୟ ସଂଗଠନ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଭୂତଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଭୂତଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଜଡିତ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାମମାନୋହର ଲୋହିଆ, ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ, ଅରୁଣା ଆସଫ ଅଲି, ଉଷା ମେହେଟ୍ଟା, ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ, ଛତୁଭାଇ ପୁରାଣିକ, ଅଚ୍ୟୁତ ପାଟୱରଦାନ, ସୁଚେତା କ୍ରିପାଲାନି, ଏବଂ ଆର ପି ଗୋଏଙ୍କା ରହିଥିଲେ।

ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ମନୋବଳ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଷା ମେହେଟ୍ଟା ବମ୍ବେରେ ଏକ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ରେଡିଓ ଷ୍ଟେସନ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ |

ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଧ୍ୟାନ ଥିଲା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ବଜାୟ ରଖିବା, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗୁଳି ବାଣ୍ଟିବା ଏବଂ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ପ୍ରଦାନ କରିବା

ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ (ସମାନ୍ତରାଳ ସରକାର):

ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅବମାନନାର ଏକ ରୂପ ଭାବରେ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମାନ୍ତରାଳ ସରକାର ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା।

ସମାନ୍ତରାଳ ସରକାରଗୁଡିକର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉଦାହରଣ ବାଲିଆ, ତାମୁଲକ୍ (ମିଡନାପୁର), ଏବଂ ସାତାରା ଭଳି ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା |

ଏହି ସମାନ୍ତରାଳ ସରକାରଗୁଡିକ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା, ରିଲିଫ୍ ଯୋଗାଇବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ବିଭିନ୍ନ ଅଭିଯାନର ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲେ।

ଚିତ୍ରୁ ପାଣ୍ଡେ, Y.B. ଏହି ସମାନ୍ତରାଳ ସରକାର ଗଠନ ଏବଂ ପରିଚାଳନାରେ ଚାଭାନ୍, ନାନା ପାଟିଲ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ |

ବ୍ୟବସାୟୀ, ଛାତ୍ର, ଗ୍ରାମବାସୀ, ପାଇଲଟ୍, ଟ୍ରେନ୍ ଡ୍ରାଇଭର, ଏପରିକି ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ସମେତ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ଦାନ, ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରି କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରି ବିଭିନ୍ନ ଅଭିଯାନକୁ ସମର୍ଥନ କରି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସକ୍ରିୟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏହି ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ତଥା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବିରୋଧ, ଭୂତଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ସମାନ୍ତରାଳ ଶାସନ ଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସ୍ବାଧୀନତାର ଚାହିଦା ଜାହିର କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବିବିଧ ତଥା ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସକୁ ଆଲୋକିତ କରାଯାଇଛି। ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧ୍ୟାୟ ହୋଇ ରହିଛି ।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଗତି ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା। ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଏଠାରେ ଅଛି:

କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କ ଗିରଫ ଏବଂ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ:

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦାବି ପରେ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଶାସନ ଗାନ୍ଧୀ, ନେହେରୁ ଏବଂ ପଟେଲଙ୍କ ସମେତ ସମସ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଥିଲା, ଯାହା ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏକ ନେତୃତ୍ୱ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଜୟପ୍ରକାଶ ନାରାୟଣ ଏବଂ ରାମ ମନୋହର ଲୋହିଆଙ୍କ ପରି ନୂତନ ନେତାମାନେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲେ।

ନୂତନ ନେତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି:

ବରିଷ୍ଠ ନେତାଙ୍କ ଗିରଫଦାରୀ ସହିତ ଅରୁଣା ଆସଫ ଅଲିଙ୍କ ପରି ନୂତନ ନେତାମାନେ ଉଭା ହେଲେ ଏବଂ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ତଥା ଏହାର ଗତି ବଜାୟ ରଖିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଜନ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଏବଂ ହିଂସା:

ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବ୍ୟାପକ ବନ୍ଦୋବସ୍ତ ଏବଂ ହିଂସାତ୍ମକ ଦମନ ସହ ଜବାବ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଟକ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଅଶାନ୍ତି ଦମନ ପାଇଁ ହିଂସା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା।

INC ବେଆଇନ ଘୋଷଣା:

ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ (INC) କୁ ବେଆଇନ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ନେତାମାନେ ଅଧିକାଂଶ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ କାରାଗାରରେ ଥିଲେ। ଅସୁସ୍ଥତା ହେତୁ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ୧୯୪୪ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା।

ସମର୍ଥନ ଏବଂ ବିରୋଧୀ:

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଭାରତୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ ବ୍ୟାପକ ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍, ପ୍ରଦର୍ଶନ, ସରକାରୀ ସଂରଚନା ଏବଂ ପରିବହନ ଲିଙ୍କରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା | ତେବେ ମୁସଲିମ ଲିଗ୍, କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ମହାସଭ ପରି ଦଳଗୁଡିକର ହିଂସା ତଥା ବିରୋଧର ପୃଥକ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।

ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କ ପ୍ରଭାବ:

ଭାରତ ବାହାରେ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଆଜାଦ ହିନ୍ଦ ସରକାରର ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।

ଭାରତୀୟ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ:

ଭାରତୀୟ ଅମଲାତନ୍ତ୍ର ସାଧାରଣତ ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ବିରୋଧ କରି ଅଶାନ୍ତି ସମୟରେ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ଭୌଗୋଳିକ ଫୋକସ୍:

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ମିଦନାପୁର ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକ | ଏହାର ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ଦର୍ଶାଇ ୧୯୪୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବିଦ୍ରୋହ ଜାରି ରହିଲା।

ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଭାବ:

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ବାଧୀନତା ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ଦମନ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ଏକତା ଏବଂ ସଂକଳ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ଏହା ଭାରତର ବ୍ରିଟିଶ ଧାରଣାକୁ ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ କରି ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା।

ମୋଟ ଉପରେ, ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଚିହ୍ନିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ ଉପନିବେଶ ଶାସନର ସମାପ୍ତି ଘଟାଇଥିବା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ରୂପରେଖରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହାର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଗଣତନ୍ତ୍ର, ଅହିଂସା ଏବଂ ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଦେଶର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥାଏ।

ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ମହତ୍ବ ରହିଛି ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଗତି ଉପରେ ଏହାର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା। ଏଠାରେ କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ଦିଗ ଅଛି ଯାହା ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ମହତ୍ତ୍ୱ କୁ ଦର୍ଶାଉଛି:

ଜନ ଅଂଶଗ୍ରହଣ:

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଛାତ୍ର, ଶ୍ରମିକ, କୃଷକ ଏବଂ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହା ଜାତୀୟତାବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗଭୀର ମୂଳ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ ସମର୍ଥନ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଏକତା ଏବଂ ନିଷ୍ଠା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା।

ଲୋକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ:

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ବିଶିଷ୍ଟ ନେତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ଵେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଜାରି ରହିଲା, ଯେତେବେଳେ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ସେତେବେଳେ କାରାଗାରରେ ଥିଲେ। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିଛି ଏବଂ ଜନତାଙ୍କଠାରୁ ନେତୃତ୍ୱର ଉଦବୋଧନ ଦେଖି ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ପରିପକ୍ୱତା ଏବଂ ସ୍ଥିରତାକୁ ସୂଚିତ କରିଛି।

ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ:

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତରେ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଦେଇଛି। ଏଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହମତି ଏବଂ ସହଯୋଗ ବିନା ଭାରତ ଶାସନ କରିବା ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜାତୀୟତା କେତେ ପରିମାଣରେ ଅଗ୍ରଗତି ହୋଇଛି ଏବଂ ଆତ୍ମ ଶାସନ ପାଇଁ ବଢୁଥିବା ଚାହିଦା ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

ସ୍ବଚ୍ଛତା ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ: ---

ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଏକ ସ୍ବଚ୍ଛତା ଏବଂ ଲୋକପ୍ରିୟ ପଦକ୍ଷେପ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ଯାହା ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଥିଲା | କଂଗ୍ରେସ ନେତୃତ୍ୱ ଦ୍ଵାରା କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରାଯାଇଥିବାବେଳେ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଖ୍ୟତଃ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଦ୍ୱାରା ଗତି ଲାଭ କରିଥିଲା, ଯାହା ସ୍ବାଧୀନତାର ଏକ ଗଭୀର ମୂଳ ଇଚ୍ଛାକୁ ସୂଚାଇଥାଏ।

ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ:

ଭାରତୀୟ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ବିଦ୍ରୋହ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲା। ଏହା ଭାରତ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ବୁଝାମଣାର ପ୍ରକୃତି ବଦଳାଇ ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତକୁ ସ୍ବାଧୀନତାର ଅନୁଦାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା।

ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଏଜେଣ୍ଡା:

ଭାରତ ଛାଡ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ବାଧୀନତାର ଦାବି ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ତୁରନ୍ତ ଏଜେଣ୍ଡାରେ ରଖିଛି। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ପରେ ଆଉ ପଛକୁ ଫେରିପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଜୋର ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ଜାତୀୟତା ସଂଗ୍ରାମର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଥିଲା।

ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ:

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପକରଣ ଭାବରେ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧ ତଥା ନାଗରିକ ଅବମାନନାକୁ ଅଧିକ ଦୃଢ କରିପାରିଛି। ଏହା ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିବା ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାରକାରୀ ଶାସନକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବାରେ ଅହିଂସାର କ୍ଷମତାକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲା |

ସଂକ୍ଷେପରେ, ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ଏହା ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ଏକତାକୁ ଦର୍ଶାଇଥିଲା ଏବଂ ଏକ ସ୍ବାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର ହେବା ଦିଗରେ ଭାରତର ଯାତ୍ରାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାରତର ଇତିହାସରେ ପୁନଃ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଅନୁସରଣ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।

ସିଦ୍ଧାନ୍ତ

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଭାରତର ସଂଗ୍ରାମରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମୂହୁର୍ତ୍ତ ଚିହ୍ନିତ କରି ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ମଞ୍ଚ ସ୍ଥିର କରିଥିଲା ଏବଂ ଦେଶର ଶାସନ ଆଡକୁ ଗତି କରିଥିଲା। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ମହତ୍ତ୍ଵ ହେଉଛି ଯେ ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ଲୋକଙ୍କର ଥିଲା - “ଆମେ ଲୋକ” - ଯେଉଁମାନେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ଏବଂ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରିଥିଲେ। ସାଧାରଣ ନାଗରିକମାନେ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ କଠୋର ଦମନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ।

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ୱାଧୀନତାର କାରଣ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ଗଭୀରତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା। ଛାତ୍ର, ଶ୍ରମିକ, କୃଷକ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ଏହି ସଂଗ୍ରାମରେ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ବିଶିଷ୍ଟ ନେତାଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ସ୍ଥାୟୀ ଗତି ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ଆବିର୍ଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ନେତୃତ୍ୱ ତଥା ପଦକ୍ଷେପ ନିଜେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।

ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ତୀବ୍ର ଦମନ, ବହୁସଂଖ୍ୟାରେ ଗିରଫ ଏବଂ ହିଂସା ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ଅଦମ୍ୟ ଆତ୍ମା ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଥିଲା। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଊପନିବେଶିକ ନିୟମକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଉପକରଣ ଭାବରେ ଅହିଂସା ପ୍ରତିରୋଧର ପ୍ରଭାବକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲା |

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଭାବ ତୁରନ୍ତ ଅଶାନ୍ତିର ସମୟଠାରୁ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲା। ଏହା ଭାରତର ସ୍ବାଧୀନତା ପାଇଁ ଏକ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିଥିଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଭାରତର ସ୍ୱ-ଶାସନର ଚାହିଦାକୁ ଗୁରୁତର ସହ ବିଚାର କରିବାକୁ କହିଲା। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଲୋକଙ୍କ ସଶକ୍ତିକରଣର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଛାଡି ଭବିଷ୍ୟତଃ ପିଢିିକୁ ନ୍ୟାୟ, ସମାନତା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ ଜାରି ରଖିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଲା।

୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ଏହାର ସ୍ବାଧୀନତା ହାସଲ କଲାବେଳେ, ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ମହତ୍ତ୍ଵ ଦେଶର ସାମୂହିକ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଆସିଥିଲା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ବଳିଦାନ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ଆତ୍ମାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥିଲା। ଏହା ସାହସର, ଏକତାର, ଏବଂ ଇତିହାସର ଗତି ଗଠନରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଆନ୍ଦୋଳନର ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଚାଲିଛି |

ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭାବ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯେହେତୁ ଏହା ନ୍ୟାୟ, ସ୍ୱାଧୀନତା ତଥା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନୀତିର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଉଛି। ରାଷ୍ଟ୍ର ଅଗ୍ରଗତି କଲାବେଳେ ଏହା ଭାରତ ଛାଡିବା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳରେ ରହିଆସିଛି - ଏକ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ତଥା ସ୍ବାଧୀନ ଭାରତ ଗଠନ ଦିଗରେ “ଆମେ ଲୋକ” ର ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ପ୍ରମାଣ।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!

ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ନିର୍ଣ୍ଣୟକ ମୋଡ The Quit India Movement was the defining moment

ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ବାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ନିର୍ଣ୍ଣୟକ ମୋଡ The Quit India Movement was the defining moment of the freedom struggle