ଆସ ବୁଲିଯିବା ମୋ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା,

ଭାରି ମିଠା ତା ମାଟି ର ବାସ୍ନା,

କୁମ୍ଭୀର ଅଭ୍ୟାରନେ ବିଶ୍ଵ ଖ୍ୟାତ,

ରସାବଳି ଖାଇ ଦେଖେ ଥରେ ଏଠି,

ଫେରିବାର ନାଁ ଭୁଲିବା,

ଆସେ ଥରେ ମୋ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା।

କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସ୍ଥଳୀ ଅଟେ ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ବିରାଟ ତଥା ବିବିଧ ପ୍ରଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବାସ କରନ୍ତି | ୬୭୨ କିଲୋମିଟର ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଳାଶୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ ଏବଂ ଧାମରା ନଦୀ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏକ ଡେଲ୍ଟାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ କାଦୁଅ, ଖାଲ, ବ୍ୟାକ୍ୱାଟର୍ ଏବଂ ଇଷ୍ଟୋରି ରହିଛି | ଏହା ଏପରି ଏକ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ର ଯାହାକି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଜିଓମୋର୍ଫିକ୍ ଏବଂ ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିଛି |

୧୯୮୮ ରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା, ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଭିତରକନିକା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଛି, ଯାହା ଉଭୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଇକୋ-ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ | ଓଡ଼ିଶାରେ ଇକୋ-ଟୁରିଜିମ୍ କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବାରେ ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବାସ୍ତବରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ |

ଭିତରକନିାକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଏହାର ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳ, ମାର୍ଶାଘାଇ ଜମି, ସେକ୍ ଇତ୍ୟାଦିରେ ବ୍ୟାପିଥାଏ | ଥେସପିଆ, କାଜୁଆରିନାସ୍ ଏବଂ ସୁନ୍ଦରୀ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଗୋ ବୁଦା ଘାସ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଯାହା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ପରିସରରେ ବ୍ୟାପୀ ଥାଏ | ଅଧିକନ୍ତୁ, ଟିକ୍, କେଶ, ବାବୁଲ, ସାଲିଆ, ବାଉଁଶ, ଜିଜଫସ୍, ପାଇସ୍ ଗଛ ମଧ୍ୟ ପାର୍କର ଉଦ୍ଭିଦର ଏକ ଅଂଶ |

ସଲ୍ଟ ୱାଟର କୁମ୍ଭୀର ଏବଂ ଧଳା କୁମ୍ଭୀରକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ଭିତାର୍କାନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ପାଇଥନ୍, ବଣୁଆ ଘୁଷୁରି, ରେସୁସ୍ ମାଙ୍କଡ, ୱାଟର ମନିଟର ଝିଟିପିଟି, କଳା ଆଇବିସ୍, ଡାର୍ଟର୍ସ, କୋବ୍ରା, ଚିତା ଇତ୍ୟାଦି ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରଜାତି |

ସମ୍ବାଦରେ କାହିଁକି?

ସମ୍ପ୍ରତି, ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ କୁମ୍ଭୀର ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ଏକ ପରିପୃଷ୍ଠରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ମାନବ-କୁମ୍ଭୀର ବିବାଦ ହୋଇପାରେ।

ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ |

ପୂର୍ବ ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲାର ଭିତାର୍କାନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଏକ ବୃହତ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ | ଏହା ୧୪୫ କିଲୋମିଟର ପାଇଁ ବ୍ୟାପିଛି ଏବଂ ଭିତାର୍କାନିକା ହେଉଛି ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ |

ଏହା ବିପଦ ସଙ୍କୁଳ ଲୁଣିଆ କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଥାନ, ଯାହା ଅଭୟାରଣ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଅଟେ |

ସର୍ବଶେଷ ଅଦ୍ୟତନ:

ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଅବବାହିକାରୁ ମଧୁର ଜଳର ବ୍ୟାପକ ବିସ୍ତାରକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଛି, ଯାହା ଓଡିଶାର ଆମ୍ବଗଛ ଉଦ୍ଭିଦ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ୬୨ ରୁ ଅଧିକ ମାଙ୍ଗ୍ରୋ ପ୍ରଜାତି ଏବଂ ଭିତରକନିକା ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ ଜଙ୍ଗଲର କାଦୁଅ ଉପରେ କ୍ରଲ କରୁଥିବା ଜଳ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ବିଟାର୍କନିକା ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବେ।

ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବିଷୟରେ - ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ |

ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁ ବାସ କରନ୍ତି |

ଏହା ୧୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୯୮ ରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯, ୨୦୦୨ ରେ ରାମସର ସାଇଟର ମାନ୍ୟତା ପାଇଲା |

ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଭିତାର୍କାନିକା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଘେରି ରହିଛି

ଏହା ରାଜକାନିକା ପରିବାରର ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅତୀତରୁ ବାହାରିଥାଏ |

ଭୌଗୋଳିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ:

ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ମୂଳ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଖୋଦିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହା ଅପରିଚିତ ଜୈବ ବିବିଧତା ପାଇଁ ଭୂମି ଅଟେ |

ଏହା ପୂର୍ବରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ-ବୈତରିଣୀ ଇଷ୍ଟୁଆରିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ |

ଗହିରମାଥା ବିଚ୍ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅଛି, ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ଜଳାଶୟ ଏବଂ ଆମ୍ବଗଛକୁ ପୃଥକ କରେ |

ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଓଡିଶା ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦିଗ |

ବିଷୟରେ:

ଭିତାର୍କାନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓଡ଼ିଶାର ୬୭୨ କିମି ବିସ୍ତୃତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପିଛି |

ଏହା ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ |

ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍କ ମୁଖ୍ୟତଃ ଖାଲ ଏବଂ କେନାଲଗୁଡିକର ଏକ ନେଟୱାର୍କ ଅଟେ ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ, ଧାମରା ଏବଂ ପାଟାସାଲା ନଦୀରୁ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଏକ ନିଆରା ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଗଠନ କରିଥାଏ |

ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ଏହାର ନିକଟତରତା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମାଟିକୁ ଲୁଣରେ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ, ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ଏବଂ ସବଟ୍ରୋପିକାଲ୍ ନ୍ତ ଜୁଆର ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖାଯାଏ |

ଏହା ଲୁଣିଆ ଜଳ କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଥାନ |

ଗହିରମାଥା ବେଳାଭୂମି ଯାହା ପୂର୍ବରେ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ସୀମା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତାହା ହେଉଛି ଅଲିଭ୍ ରିଡଲେ ସାଗର କଇଁଛମାନଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପନିବେଶ |

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନନ୍ୟ ଘଟଣା ହେଉଛି ବାଗାଗାହାନା କିମ୍ବା ସୁରଜପୁର କ୍ରିକ୍ ନିକଟରେ ହେରୋନି |

ହଜାର ହଜାର ପକ୍ଷୀ ବସା ବାନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଖାଲକୁ ଉପନିବେଶ କରନ୍ତି ଏବଂ ମିଳନ ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା ଏରିଲ୍ ଆକ୍ରୋବାଟିକ୍ସ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦୃଶ୍ୟ ପାଇଁ ତିଆରି କରେ |

ଭିତରକନିକା ମଧ୍ୟ କିଙ୍ଗଫିସର ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଆଠ ପ୍ରକାରର ବାସ କରନ୍ତି ଯାହା ମଧ୍ୟ ଏକ ବିରଳ ଅଟେ |

ସମସ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ?

ବଢୁଥିବା ବିବାଦ:

2012 ମସିହାରୁ ପାର୍କରେ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖରେ ପ୍ରାୟ 50 ଜଣ କୁମ୍ଭୀର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବାବେଳେ ମାନବ ବସତି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା କିମ୍ବା ମାଛ ଧରିବା ଜାଲରେ ଧରାଯିବା ପରେ 25 ଜଣ କୁମ୍ଭୀରଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।

ଆଞ୍ଚଳିକ ସରୀସୃପ:

କୁମ୍ଭୀର ହେଉଛି ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଜଳଜୀବୀ ସରୀସୃପ, ଅର୍ଥାତ୍ ବହୁତ କୁମ୍ଭୀର ଏକ ଛୋଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ କାରଣ ଖାଦ୍ୟ, ମିଳନ ସହଭାଗୀ, ବାସ୍କିଂ ସାଇଟ୍ ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ |

ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ:

1991 ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କୁମ୍ଭୀର ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପରିପୃଷ୍ଠା କାରଣରୁ ଭୀତାର୍କାନିକାରେ କୁମ୍ଭୀର ପାଳିବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ବିଭାଗକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା।

ତେବେ 1990 ରେ କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ପାଳିବା ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ସରକାର ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ।

ଅଧିକନ୍ତୁ, ବନ ବିଭାଗ 1995 ରେ ପାର୍କରେ କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜନନ ଏବଂ ମୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବନ୍ଦ କରି ଦେଇଥିଲା କାରଣ 1975 ମସିହାରେ 94 ରୁ କୁମ୍ଭୀର ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ 1000 ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା।

କୁମ୍ଭୀର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ କ’ଣ?

ଭିତାର୍କାନିକାରେ କୁମ୍ଭୀର ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ 1975 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ସରୀସୃପମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବାସସ୍ଥାନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ବନ୍ଦୀ ପ୍ରଜନନ ମାଧ୍ୟମରେ ଶୀଘ୍ର ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରିବା କାରଣ ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣରୁ କୁମ୍ଭୀର ଛୁଆମାନଙ୍କର ବଞ୍ଚିବାର ହାର କମ୍ ଥିଲା।

ଯେହେତୁ ତିନୋଟି ପ୍ରଜାତିର ଭାରତୀୟ କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ବ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ, 1975 ମସିହାରେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଓଡିଆରେ ଘାରିଆଲ୍ ଏବଂ ଲୁଣିଆ କୁମ୍ଭୀର ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମୁଗର୍ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।

UNDP / FAO ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣ୍ଠି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଲା |

ଭିତରକନିକା ଫ୍ଲୋରା ଏବଂ ଫରନା |

ଗହିରମାଥା ବେଳାଭୂମି ଯାହା ପୂର୍ବରେ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ସୀମା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତାହା ହେଉଛି ଅଲିଭ୍ ରିଡଲେ ସାଗର କଇଁଛର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉପନିବେଶ |

ଏହା ନଦୀ, , ଖାଲ, ଜମା ହୋଇଥିବା ଜମି, ବ୍ୟାକ୍ ୱାଟର୍ ଏବଂ କାଦୁଅକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଏକ ଅବସ୍ଥାନ |

ଭିତକନିକା 215 ପକ୍ଷୀ ପ୍ରଜାତି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 8 ପ୍ରକାରର କିଙ୍ଗଫିସର ଏବଂ ୟୁରୋପ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆର ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପକ୍ଷୀମାନେ ଅଛନ୍ତି |

ବିଷାକ୍ତ କୋବ୍ରାସ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ପାଇଥନ୍, ବିଲୁପ୍ତ ଜଳ ମନିଟର ଝିଟିପିଟି, ଚିତାଲ୍ସ, ଜଙ୍ଗଲ ବିଲେଇ, ବଣୁଆ ଘୁଷୁରୀ, ଓଟର୍, ରେସୁସ୍ ମାଙ୍କଡ଼, ସାମ୍ବର, ଦାଗିତ ହରିଣ, ବଣୁଆ ଘୁଷୁରୀ ଏବଂ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ବିଲେଇ, ଅନେକ ସରୀସୃପ, ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ମେରୁଦଣ୍ଡୀ ଅଟନ୍ତି। ଭିତାର୍କାନିକାରେ ଦେଖାଯିବ |

ଏସିଆନ୍ ଓପନ୍ ବିଲ୍, କରମୋରାଣ୍ଟସ୍, ଡାର୍ଟର୍ସ, ବ୍ଲାକ୍ ଆଇବିସ୍, ଏଗ୍ରେଟ୍ସ, ଖୋଲା ବିଲ୍ଡ୍ ଷ୍ଟର୍କସ୍, ବାଲୁକା କଳା, ସମୁଦ୍ର ଇଗଲ୍, ହ୍ୱିସିଲ୍ ଟିଲ୍, କିଟ୍ ଏବଂ ସାଗୁଲ୍ ଗୁଡିକ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ବାରମ୍ବାର ଦେଖାଯାଉଥିବା ବିମାନ |

ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓଡ଼ିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ୨୦୦୨ ଠାରୁ ଏହା ଏକ ରାମସର ସ୍ଥାନ ଅଟେ ଏବଂ ଲୁଣିଆ କୁମ୍ଭୀର ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ |

ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ହେଉଛି ଏକ କ୍ଷେତ୍ର ଯାହା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଏବଂ ଜୈବ ବିବିଧତାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷିତ ଯେଉଁଠାରେ ବିକାଶ, ଶିକାର, ପୋଖରୀ, ବନବିଭାଗ ଏବଂ ଚରିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ ନିଷେଧ | ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ସୀମା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି |

ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲାର ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡିଶାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା 1975 ରେ ଏକ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 1998 ରେ ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ମୋଟ କ୍ଷେତ୍ର 672 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର (ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ପାଇଁ) ଅଟେ, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ 145 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଆବଣ୍ଟିତ ହୋଇଛି | 2002 ରେ, ଏହି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନକୁ ରାମସର ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା |

ଭିତାର୍କାନିକା ହେଉଛି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ମିଶ୍ରଣ: ଭୀତାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି “ଭିତର” ଏବଂ କାନିକା ଅର୍ଥ “ଅତି ସୁନ୍ଦର” | ଭାରତରେ ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ବିଶାଳ ଲୁଣିଆ କୁମ୍ଭୀର ପାଇଁ ଏହା ହେଉଛି ବସା। ଏଠାରେ ପ୍ରାୟ 215 ପ୍ରକାର ପ୍ରଜାତି ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ କିଙ୍ଗଫିସରର ଆଠ ପ୍ରକାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |

ଉପସଂହାର

ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନରେ ଆମ୍ବଗଛ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁର ଜୈବ ବିବିଧତା ରହିଛି | ଓଡିଶାର କେନ୍ଦ୍ରାପଡା ଜିଲ୍ଲାର ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଇଷ୍ଟୁଆରିନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ସବୁଜ ସମୃଦ୍ଧ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ | ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ସମୟର ଅନେକ ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର ସମଗ୍ର ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଅଛି | ଏହି ପାର୍କର ଜିଓମୋର୍ଫୋଲୋଜି, ଇକୋଲୋଜି ଏବଂ ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ଅପାର ମହତ୍ତ୍ଵ ରହିଛି | ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଙ୍ଗଲ, ମାଣ୍ଡେରିଙ୍ଗ୍ ନଦୀ ଏବଂ ବହୁ କ୍ରସ୍ରୋଡ୍ ଜୁଆର ବୁଡ଼ି ଯାଇଥିବା ଖାଲଗୁଡ଼ିକ ପାର୍କର ଫ୍ଲାଗସିପ୍ ପ୍ରଜାତି, ଲୁଣିଆ କୁମ୍ଭୀର ପାଇଁ ଶେଷ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥାଏ | ଏହି ପାର୍କକୁ ରାମସର ସାଇଟ୍ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ 2002 ରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ହୋଇଗଲା |

ଭିତରକନିକା - କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ର ସ୍ମାରକୀ ( Bhitarkanika - The monument of kenderpara)

.......