ନୈମିଷା ଅରଣ୍ୟର ଗୋଟିଏ ଘଟଣା। ଏକ ସମୟରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ଅନେକ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତି ନଥିଲା। ସେ ବହୁତ ତପସ୍ୟା କରିବା ପରେ ଗୋଟିଏ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଲାଭ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଶିଶୁଟି ଆକ୍ଷେପ ରୋଗରେ ମରିଗଲା। ପିତାମାତା ଉଭୟ ଦୁଃଖ ସାଗରରେ ବୁଡ଼ି ଗଲେ। ମୃତ ଶିଶୁଟିକୁ ଶ୍ମଶାନ ଭୂମିକୁ ଧରି ଗଲେ। ସେଠାରେ ବି ସେମାନେ ବିକଳରେ କାନ୍ଦିଲେ।

ସେମାନଙ୍କ କ୍ରନ୍ଦନ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି ଗୋଟିଏ ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷୀ ସେଠାକୁ ଆସି କହିଲା, "ଦେଖ, ସମଗ୍ର ଜଗତ ସୁଖଦୁଃଖରେ ଚାଲିଛି। ମିଳନ ପରେ ବିରହ ଓ ବିରହ ପରେ ମିଳନ ଆସିଥାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ମଶାନ ଭୂମିକୁ ନିଜର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଶବ ଧରି ଆସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେହି ଶବଗୁଡ଼ିକ ନିକଟରେ ବସିଥାନ୍ତି ସେମାନେ ବି ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ସମାପ୍ତି ପରେ ସ୍ବକର୍ମବଶତଃ ଏହି ସଂସାରରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି। କାଳର କବଳରୁ ମିତ୍ର ବା ଶତ୍ରୁ ହୁଅନ୍ତୁ କେହି ବଞ୍ଚିରହନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ମର ଜଗତରେ ଯିଏ ଜନ୍ମ ହୋଇଛି ସିଏ ନିଶ୍ଚୟ ମରିବ। ଯିଏ ଥରେ ମୃତ୍ୟୁ ପଥରେ ଯାଇଛି ତାକୁ କିଏ ଆଉ ଫେରାଇ ପାରିବ? ଶିଶୁ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ତୁଟାଇ ତୁମ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ।" ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷୀର ଏସବୁ କଥା ଶୁଣି ପିତାମାତାଙ୍କର ଦୁଃଖ କିଛି କମିଲା। ସେମାନେ ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷୀର ଉପଦେଶ ନେଇ ନିଜ ନିଜର ଘରକୁ ଫେରିଲେ।

ଏହି ଘଡ଼ିସନ୍ଧି ବେଳରେ ବିଲୁଆଟିଏ ତାହାର ଗର୍ତ୍ତରୁ ବା‌ହାରି ଆସି ସେହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କୁ କହିଲା, "ଶିଶୁଟି ପ୍ରତି ତୁମର କିଛି ସ୍ନେହ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଦେଖା ଯାଉଛନ୍ତି। ନିର୍ଭୟରେ ତୁମର ଭାବକୁ ବ୍ୟକ୍ତ କର। ଶିଶୁଟି ପୁଣି ତା'ର ଜୀବନ ପାଇପାରେ। ତୁମର ପ୍ରିୟ ଶିଶୁଟି ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ସ୍ନେହ ତୁଟାଇ ଦେଇ ନିଷ୍ଠୁର ହୃଦୟରେ କାହିଁକି ଚାଲିଯାଉଛ? ବାସ୍ତବିକ୍ ସେହି ଶିଶୁଟି ପ୍ରତି ତୁମର କିଛି ସ୍ନେହ ନାହିଁ। ଦେଖ, ଏପରିକି ପଶୁପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସେମାନଙ୍କ ଛୁଆମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କେତେଦୂର ସ୍ନେହ ଅଛି। କିଛି ସମୟ କାନ୍ଦ ଏବଂ ତାକୁ ସ୍ନେହର ସହ ଦେଖ। ଜୀବନ ସମସ୍ତଙ୍କ ପକ୍ଷେ ପ୍ରିୟ ଅଟେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ସ୍ନେହର ପ୍ରଭାବ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।"

ବିଲୁଆର ଭାଷଣ ସେହି ଦମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ମାନଙ୍କର ମନକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଦେଲା ଏବଂ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଆଉ କିଛି ସମୟ ରହିବାକୁ ଭାବିଲେ।

ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷୀ କହିଲା, "ଗୋଟିଏ ନିଷ୍ଠୁର, ନୀଚ ଓ କ୍ଷୀଣ ବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ ବିଲୁଆର କଥାରେ ତୁମେ କାହିଁକି ଫେରୁଛ? ପଞ୍ଚଭୂତ ବିଶିଷ୍ଟ ଶରୀର ପାଇଁ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ? ପଞ୍ଚପ୍ରାଣ ତ ଚାଲିଗଲେଣି ସେଥିରେ ତ ଆଉ ଜୀବାତ୍ମା ନାହିଁ। ତାହା ଅଚଳ ଓ ଖଣ୍ଡିଏ କାଠଗଣ୍ଡି ପରି ପଡ଼ିରହିଛି। ତୁମେ ନିଜ ପାଇଁ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁନାହଁ? ତୁମେ ତୁମର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ କାହିଁକି ତପସ୍ୟା କରୁନାହଁ। ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସବୁ ଲାଭ ହୋଇପାରେ ଶୋକ କରି ଲାଭ କ'ଣ? ତପସ୍ୟା କରି ଗୋଟିଏ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁତ୍ର ଲାଭ କର। ମନୁଷ୍ୟର ଜନ୍ମ ସଙ୍ଗେ ମୃତ୍ୟୁ ବି ଆସିଥାଏ। ସମ୍ପତ୍ତି, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ, ସୁନା, ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ ସନ୍ତାନକୁ ବନ୍ଧନ କରେ ନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜର ଭଲ ବା ମନ୍ଦ କର୍ମରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ସେହି ପଥରେ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ଝୁରି ଲାଭ କ'ଣ? ମରଣ ପାଇଁ କାହିଁକି ଶୋକ କରୁଛ? କାଳ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଅଟେ। ସେ ତା'ର ପ୍ରକୃତି ଦ୍ୱାରା ହିଁ ନିରପେକ୍ଷ ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବଦ୍ଧ କରିଥାଏ। କିଏ ଶୈଶବରେ, କିଏ ଯୌବନରେ କିଏ ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ, ଏପରିକି କିଏ ମାତୃଗର୍ଭରେ ରହି ସୁଦ୍ଧା ମୃତ୍ୟୁର କବଳରେ ପଡ଼ିଥାନ୍ତି- ଏହା ଯେ ନିୟତିର ନୀତି।"

ବିଲୁଆ କହିଲା, "ପ୍ରତ୍ୟେକେ ଖଟିବା ଉଚିତ। କର୍ମ ଓ ଭାଗ୍ୟ ଉଭୟେ ମିଶି ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ତୁମେ କାହିଁକି ଏତେ ନିଷ୍ଠୁର ହୋଇ ଫେରୁଛ? ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଯାଏ ଏଠାରେ ରୁହ।"

ଗୃଧ୍ର କହିଲା, "ଆଜକୁ ମୋର ବୟସ ହଜାରେ ବର୍ଷ ହେଲା, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ମୃତ ପ୍ରାଣୀ ପୁଣି ଜୀବନ ଲାଭ କରିବା ମୁଁ ଦିନେ ହେଲେ ଦେଖିନାହିଁ। ଆୟୁଷ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥିର ହୋଇଥାଏ। ଯେଉଁ ଦେହରେ ଆଉ ଉତ୍ତାପ ନାହିଁ, ଯାହାର ଆତ୍ମା ଆଉ ଗୋଟିଏ ଶରୀର ଧାରଣ କଲାଣି, ସେହି ମୃତ ଶିଶୁଟିର ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଚଞ୍ଚଳ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ।"

ଗୃଧ୍ରର ଏହିକଥା ଶୁଣି ଶୋକାତୁର ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନଟି ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ବିଲୁଆ ସେଠାକୁ ଧାଇଁ ଆସି କହିଲା, "ମୃତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ ରାମ ଜୀବନ ଫେରି ପାଇଲା। ରାଜର୍ଷି ସ୍ବେତଙ୍କର ପୁତ୍ର ଅଳ୍ପ ବୟସରେ ମରିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଧାର୍ମିକ ରାଜା ମୃତ ଶିଶୁଟିକୁ ବଞ୍ଚାଇବାରେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ। ସେହିପରି ତୁମ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷ, ମୁନି ବା ଦେବତା ତୁମର କରୁଣ କ୍ରନ୍ଦନ ଶୁଣି ତୁମ ପ୍ରତି ଦୟା ଦେଖାଇ ତୁମର ମନସ୍କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିପାରନ୍ତି।" ସେମାନେ ଶିଶୁଟିକୁ ମା କୋଳରେ ରଖି ପୁଣି କାନ୍ଦିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ଗୃଧ୍ର ଓ ବିଲୁଆ ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ବାରମ୍ବାର ଯୁକ୍ତି କଲେ। ଉଭୟେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଯୁକ୍ତି କରୁଥାନ୍ତି। ଅନ୍ଧାର ହେବାକ୍ଷଣି ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ, ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ସେଠାକୁ ଆସିବେ ବୋଲି କହି ଗୃଧ୍ର ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୀତତ୍ରସ୍ତ କରିଦେଲା।

ପାର୍ବତୀ ସେହି ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ବହିଲେ ଏବଂ ଶିଶୁଟିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ଦେବା ପାଇଁ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଲେ। ଶିବ ଶିଶୁଟିକୁ ଶହେ ବର୍ଷ ଆୟୁଷ ଦେଲେ। ଶିଶୁଟିର ପ୍ରାଣ ଫେରିଆସିବା ଦେଖି ସେହି ଲୋକମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ସମସ୍ତେ ବିଶେଷ ସୁଖ ଲାଭ କଲେ। ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ଓ ପୂଜା କଲେ।

ବିଲୁଆ ପ୍ରକୃତରେ ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ସେହି ଲୋକମାନେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସୁଦ୍ଧା ରହିଲେ ସେ ନିଜେ ସେହି ଶବଟିକୁ ଖାଇବ। ଗୃଧ୍ର ଆଉ ଦାବି କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଗୃଧ୍ର ଭାବୁଥିଲା ଯେ ଲୋକମାନେ ଚାଲିଗଲେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସେହି ଶବଟିକୁ ଖାଇଦେବ। ଶିଶୁଟିର ଜୀବନ ଫେରିବା ପରେ ସେମାନେ ହତାଶ ହେଲେ। ଉଭୟଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଚାଲିଗଲା।

ଏହି ସଂସାରର ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଏହି ଗଳ୍ପର ବିଲୁଆ ଓ ଗୃଧ୍ର ପରି ଅଟନ୍ତି। ସେମାନେ ସ୍ବାର୍ଥ ମନୋଭାବ ରଖି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଉପଦେଶ ଦେଉଥାନ୍ତି। ନିଜ ନିଜର ସ୍ବାର୍ଥ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ଥାଏ। ଅତି ବିଶ୍ବାସୀ ହୋଇ କାହାଦ୍ବାରା ପ୍ରତାରିତ ହୁଅନାହିଁ। ନିଜର ବୁଦ୍ଧି ପ୍ରୟୋଗ କର। ସତର୍କ ରହ। ଭଲଭାବରେ ବିଚାର କର।

🌸🌸🌸🌸🌸🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🏵️🌷🌷🌷🌷🌺🌺🌺🌺🌺

✍️ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ

ଗ୍ରାମ/ପୋଷ୍ଟ୍-ବି.ନୂଆଁ ପଲ୍ଲୀ

ଭାୟା-କବିସୂର୍ଯ୍ୟନଗର

ଜିଲ୍ଲା-ଗଞ୍ଜାମ

ରାଜ୍ୟ-ଓଡ଼ିଶା

ପିନ୍ କୋଡ ନଂ

-୭୬୧୧୦୪

ଦୂରଭାଷ ନଂ- ୭୮୭୩୨୯୩୫୦୮

ବିଲୁଆ ଓ ଗୃଧ୍ର ପକ୍ଷୀର କାହାଣୀ

ପୁରାତନ ପ୍ରେରଣା ଦାୟକ ଗଳ୍ପ