ବିଶ୍ୱ ରେ ସଂସ୍କୃତିକ ଉନ୍ନୟନ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରଚାର ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦିନ ଉଦ୍ଯାପିତ ହୋଇଥାଏ। ଏମନେ ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସ (World Poetry Day) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ, ଯେଉଁଥିରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ସାହିତ୍ୟିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ସବ ମନାଯାଏ। ଏହି ଦିନଟି ପ୍ରତିବଛର ମାର୍ଚ୍ଚ 21 ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ଅବସର ଯେଉଁଠି କବିତା ଜଗତର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଜାଗର କରାଯାଏ ଏବଂ କବିମାନଙ୍କ ଯୋଗଦାନକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସର ଇତିହାସ ଏବଂ ଉଦ୍ଭବ:
ଏହି ଦିନଟି ପ୍ରଥମେ 1999 ମସିହାରେ UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ମାନବଜାତି ମଧ୍ୟରେ କବିତା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ାଇବା, ଭାଷାର ବିଭିନ୍ନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିକ ଐକ୍ୟତାକୁ ଉନ୍ନତି କରିବା। ପ୍ରାଚୀନ ଅବସ୍ଥାରୁ କବିତା ଗୋଟିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଉପାୟ ରୂପେ ରହିଆସିଛି ଏବଂ ଏହି ଦିନଟି କବିତା ଜଗତର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ।

ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସ ପାଳନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:
ଏହି ଦିନଟି ପାଳନ କରିବାର ମୂଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ ରହିଛି—

1. କବିତା ଜଗତର ପ୍ରଚାର ଏବଂ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନ: ଏହା ଦ୍ୱାରା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କବିତା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

2. ସଂସ୍କୃତିକ ବିଭିନ୍ନତାକୁ ଉନ୍ନତି କରିବା: ଆଲଗା ଭାଷା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ି ଦେବା।

3. ନୂତନ କବିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ କରିବା: ଯୁବପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ କବିତା ରଚନା ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହ ବଢ଼େ।

4. କବିମାନଙ୍କ ଯୋଗଦାନକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା: ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବିମାନଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ଗୌରବ ଦେବା।

କବିତାର ଗୁରୁତ୍ୱ:
କବିତା ହେଉଛି ଏକ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଯେଉଁଥିରେ ଅନୁଭୂତି, ଦର୍ଶନ, ଏବଂ ସମାଜର ପରିସ୍ଥିତିଗୁଡ଼ିକୁ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଏ। ଏହି ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ତାଙ୍କ ମନୋଭାବକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଂଶୀଦାର କରିପାରନ୍ତି। କବିତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେମ, ଦୁଃଖ, ଅନ୍ୟାୟ, ମାନବିକତା, ସଂଘର୍ଷ, ଏବଂ ସମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଏ।

ବିଶ୍ୱର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କବିମାନେ:
ପ୍ରଥମ ଦିନରୁ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବିଶ୍ୱ ଭରରେ ବହୁତ କବି ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଯେମିଁତି—

ଓଡ଼ିଶାର: ଜୟଦେବ, ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ, ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର, ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର।

ଭାରତର: କାଳିଦାସ, ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର, ସୁବ୍ରମଣ୍ୟଭାରତୀ, ମିର୍ଜା ଗାଲିବ।

ବିଦେଶର: ବିଲିୟମ୍ ଶେକ୍ସପିଅର, ଷେଲୀ, ୟେଟ୍ସ, ନେରୁଦା।

ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସର ଉତ୍ସବ:
ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହି ଦିନଟି କବିତା ପାଠ, ଆଲୋଚନା, କବିସମ୍ମିଳନୀ, ଓ କବିତା ଲେଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ବିଶ୍ୱ ୟୁନେସ୍କୋ କେବଳ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ନୁହେଁ, ଅନଲାଇନ୍ ମଞ୍ଚରେ ମଧ୍ୟ କବିତାକୁ ପ୍ରସାର କରୁଛି।

ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସ ପାଳନ:
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଦିନଟି କେବଳ କବିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ, ଶିକ୍ଷକ, ଏବଂ ସାହିତ୍ୟମନ୍ଥନରେ ଅନୁରାଗୀ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିକ ଆୟୋଜନ ହେଉଛି ଯେଉଁଠି ଓଡ଼ିଆ କବିତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଏ।

ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସ ହେଉଛି ଏକ ଅବସର, ଯେଉଁଠି ମଣିଷ କବିତା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବେ। କବିତା ମାନବ ମନସିକତାର ଦର୍ପଣ ଭଳି ହୋଇଥାଏ, ଏବଂ ଏହି ଦିନଟି ଆମକୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପଲବ୍ଧି କରାଇଦେଉଛି।

କବିତା ଏକ ମନର ଧ୍ୱନି,
ସଂସ୍କୃତି ଓ ସଂଘର ବନି।
ମନର ଭାବ ବାହାରି ଆସେ,
ଶବ୍ଦ ଯେଉଁଥି ମନରେ ରହେ।

ଏକ ଛନ୍ଦ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି,
ସଂସାରର ଏକ ସୃଷ୍ଟି।
ପ୍ରେମ, ବିରହ, ଆଶା ଉତ୍ସାହ,
କବିତା ଏକ ଶଶୀ ଜଗତର ଦିପାହ।

ଏଠି ଅଛନ୍ତି ଏମିତି କବି,
ଯେମାନେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଅମର ଅକ୍ଷର।
ଓଡ଼ିଆ ଜୟଦେବ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ,
ତାଙ୍କ ରଚନା ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ ସଂଗ୍ରହ।

ଏହି ଦିନ ଦେଖେଇ ଦେଉଛି,
କବିମାନଙ୍କ ଅତୁଳ୍ୟ ଗୌରବ।
ସାହିତ୍ୟର ଏହି ଦେବମନ୍ଦିର,
ଶବ୍ଦମାଳା ଜଗତର ଜ୍ଞାନସାଗର।

ସେଥିପାଇଁ ଆସ ଏହି ଦିନରେ,
ପଢ଼ିବା କବିତା ଏକ ମନନରେ।
ମନରେ ଭରିବ ମଞ୍ଜୁଳ ସୁର,
ଶବ୍ଦମୟ ହେବ ସଂସାର ମୁଅ।

ବିଶ୍ୱ କବିତା ଦିବସ:

ଏକ ବିଶ୍ୱ ସାହିତ୍ୟ ଉତ୍ସବ