ବିଶ୍ଵ ମହାସାଗର ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁନ ୮ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିବସର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମହାସାଗରର ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଇବା ଏବଂ ସାଗର ସମ୍ପଦକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା। ମହାସାଗର ପୃଥିବୀର ୭୦% ଅଂଶ ଆଚ୍ଛାଦନ କରିଛି ଏବଂ ଏହା ଆମର ଜୀବନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଲେଖାରେ ଆମେ ବିଶ୍ଵ ମହାସାଗର ଦିବସର ଇତିହାସ, ମହତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ ତାହା ଜାଣିବା।

ବିଶ୍ଵ ମହାସାଗର ଦିବସର ଇତିହାସ

ବିଶ୍ଵ ମହାସାଗର ଦିବସ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ରିଓ ଡି ଜେନିରୋରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ପରିବେଶ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଥିଲା। ପରେ ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପାଳନ କରାଗଲା। ଏହି ଦିବସର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି:

- ସାଗର ସମ୍ପଦ ରକ୍ଷା କରିବା

- ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା

- ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା

ମହାସାଗରର ଗୁରୁତ୍ୱ

ମହାସାଗର ଆମ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ? ଏହାର କିଛି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି:

(୧)ଅମ୍ଳଜାନର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ

- ସାଗର ପୃଥିବୀର ୫୦% ଅମ୍ଳଜାନ ଯୋଗାଇଥାଏ।

- ସାମୁଦ୍ରିକ ଉଦ୍ଭିଦ (ଫାଇଟୋପ୍ଲାଙ୍କଟନ) ପ୍ରଦୂଷଣ କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

(୨) ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଜୀବିକା

- ବିଶ୍ୱର ୩ ବିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ସାଗର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି।

- ମାଛ ଧରା, ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ଜଳଯାନ ବାଣିଜ୍ୟ ଅନେକଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

(୩) ଜଳବାୟୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ

- ସାଗର ଗ୍ଲୋବାଲ ୱାର୍ମିଂ କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

- ଏହା କାର୍ବନ୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଶୋଷିନିଏ ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ଶୀତଳ ରଖେ।

(୪) ଜୈବିକ ବିବିଧତା

- ସାଗରରେ ୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଜୀବଜାତି ରହିଛନ୍ତି।

- କୋରାଲ, ହ୍ୱେଲ, ଡଲଫିନ୍ ଭଳି ଜୀବଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଜରୁରୀ।

ସାଗର ପ୍ରଦୂଷଣ: ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା

ଆଜି ସାଗର ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି:

(୧) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ

ପ୍ରତିବର୍ଷ ୮ ମିଲିୟନ ଟନ୍ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସାଗରରେ ପଡିଥାଏ।

ଏହା ମାଛ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କ ପାଇଁ ଘାତକ।

(୨) ଅତ୍ୟଧିକ ମାଛ ଧରା

ଅନେକ ମାଛ ଜାତି ବିଲୁପ୍ତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।

ଅବୈଧ ମାଛ ଧରା ସାଗରୀୟ ଜୀବନକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି।

(୩) ତେଲ ବିସ୍ପର୍ଶନ

ତେଲ ଜାହାଜରୁ ଗଳିବା ସାଗରକୁ ଦୂଷିତ କରେ।

ଏହା ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

(୪) ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ସାଗର ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି କୋରାଲ ରିଫ୍ ନଷ୍ଟ କରୁଛି।

ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କ ପ୍ରାକୃତିକ ଆବାସ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି।

ବିଶ୍ଵ ମହାସାଗର ଦିବସ କିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ?

ଏହି ଦିବସରେ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ:

୧. ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ

ସ୍କୁଲ୍ ଏବଂ କଲେଜରେ ସାଗର ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା

ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରଚାର

୨. ବେଳାଭୂମି ପରିଷ୍କାର ଅଭିଯାନ

ଲୋକଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ବେଳାଭୂମିରୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଓ ମଇଳା ସଫା କରାଯାଏ।

୩. ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ

ସାଗର ଜୀବନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ।

୪. ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିଜ୍ଞା

ଲୋକେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟବହାର କମାଇବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।

ଆମେ କିପରି ସାଗରକୁ ବଞ୍ଚାଇପାରିବା?

ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ଛୋଟ ଛୋଟ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ସାଗର ସୁରକ୍ଷାରେ ଅଂଶଦାନ କରିପାରନ୍ତି:

- ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା

- ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବଙ୍କୁ ନ ଖାଇବା

- ବେଳାଭୂମି ପରିଷ୍କାର ରଖିବା

- ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା

ପରିଶେଷରେ

ବିଶ୍ଵ ମହାସାଗର ଦିବସ ଆମକୁ ମହାସାଗରର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଥାଏ। ସାଗର ଆମର ଜୀବନର ଏକ ଅଂଶ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ। ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଳି ସାଗର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାବଦ୍ଧ ହେବା।

"ସାଗର ବଞ୍ଚାଅ, ପୃଥିବୀ ବଞ୍ଚାଅ!"

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!