ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ ୨୩ ତାରିଖରେ ବିଶ୍ଵ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲିଖନ ଅଧିକାର ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନଟି UNESCO ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢାଇବା ପଢ଼ାଶୁଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଓ ଲେଖକଙ୍କର ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା।

ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଦିନଟି ବିଶେଷ ତାର୍କିକ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାରଣ ମୁଁ ଛୋଟବେଳୁ ଗାଁର ଏକ ସାଧାରଣ ପୁସ୍ତକାଳୟରେ ଯାଇ ବସି ବସି ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିଥାଏ। ପ୍ରଥମେ ଜାଣିଥିଲି "ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର", "ଗପ ଥିଲେ କଥା ଥିଲା", ଏବଂ ମା' ଦେଇଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଦେଖିବା ପାଠ ପଢ଼ି ମୋ ମନ ଆଶା କରିଥିଲା, ମୁଁ ବଡ଼ଦିନେ ଏକ ଲେଖକ ହେବି।

ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ମନେ ପକାଏ ଯେ, ଏକ ପୁସ୍ତକ କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦିଏନାହିଁ, ଏହା ଆମ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବଦଳାଇଦିଏ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନୁଭବ ସଂଶିଳିତ କରିପାରିବି। ଗତ ବର୍ଷ ଏହି ଦିନରେ ମୁଁ ମୋ ଛୋଟ ଭଉଣୀକୁ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନରେ ଏକ ଅନୁପ୍ରେରଣାଦାୟକ କିଶୋର ପୁସ୍ତକ ଉପହାର ଦେଇଥିଲି। ସେ ଦିନ ତାଙ୍କ ମୁହଁର ଆନନ୍ଦ ଓ ପଢ଼ିବା ରୁଚିକୁ ଦେଖି ମୋ ମନ ଭରିଯାଇଥିଲା।

ଅନ୍ୟପଟେ, ଲିଖନ ଅଧିକାର କଥା ଯଦି କହିବାକୁ ଯାଉଛୁ, ତେବେ ଏହା ମାନେ ହେଉଛି ଯେ, ଯିଏ ଲେଖେ, ସେ ତାଙ୍କ ରଚନା ପ୍ରତି ଅଧିକାର ରଖିଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଡିଜିଟାଲ ଯୁଗରେ ଅନେକେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ରଚନାକୁ କପି କରି ବେପରୱା ଭାବେ ଚାଲନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ଅନ୍ୟାୟ। ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଦୁଃଖଦ ଅନୁଭବ ଅଛି। ମୁଁ ଲେଖିଥିବା ଗୋଟିଏ ଗଳ୍ପ ଜଣେ ଅଜଣା ବ୍ଲଗର୍ କପି କରିପାରିଥିଲେ। ତା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୁଁ ଶିଖିଲି ଯେ, ଆପଣଙ୍କ ଅଧିକାର ଉପରେ ସଚେତନ ହେବା ଦରକାର।

ବିଶ୍ୱ ପୁସ୍ତକ ଦିବସର ମୂଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି:

(୧) ପଢ଼ିବା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବଢ଼ାଇବା।

(୨)ଲେଖନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା।

(୩) ଲେଖକ, ପ୍ରକାଶକ ଓ ପଠକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ବନ୍ଧ ଗଢ଼ିବା।

(୪) ଲିଖନ ଅଧିକାର ଉପରେ ଜଣସାଧାରଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା।

ଏହି ଦିନ ଆମକୁ ଏହିପରି ଜଣାଏ ଯେ, ଜ୍ଞାନ କେବଳ ବଡ଼ ସହର ଅଥବା ବଡ଼ ପାଠଶାଳାର ଅଧିକାର ନୁହେଁ। ଏହା ଯେଉଁଠି ପୁସ୍ତକ ଅଛି, ସେଠି ଜ୍ଞାନ ଅଛି। ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ, ସେଠି ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହୁଏ।

ଏହି ଦିନଟି ଅନେକ ସ୍କୁଲ, କଲେଜ, ପୁସ୍ତକାଳୟ ଓ ସାମୁଦାୟିକ କେନ୍ଦ୍ରରେ ବିଶେଷ ଆୟୋଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। କବିତା ପାଠ, ଗଳ୍ପ ଲେଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଓ ଲେଖକ ସମ୍ମାନ ଆମକୁ ଏହି ଦିନର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝାଇ ଦିଏ।

ଆମ ଭୂମିକା କଣ ହେବା ଉଚିତ?

ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ଦିନରେ କମ୍ ସେ କମ୍ ଗୋଟିଏ ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ିବା।

ଜଣେ ଶିଶୁ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଅବସ୍ଥାର ଛାତ୍ରକୁ ପୁସ୍ତକ ଉପହାର ଦେବା।

ନିଜର ଲେଖାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା।

ଉପସଂହାର

ବିଶ୍ୱ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲିଖନ ଅଧିକାର ଦିବସ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ, ସଂସ୍କୃତି ଓ ଅଧିକାରର ଉତ୍ସବ। ଏହା ଆମେ ସବୁଠୁ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବା ଏବଂ ଦିନକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ପାଳନ କରିବା ଦରକାର।

!! ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ସାସମଲ

ହନୁମାନ ନଗର ଆସ୍କା ରୋଡ଼

ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗଞ୍ଜାମ !!