ରୋଷେଇ ଘରେ ଚା' ତିଆରି କରୁ କରୁ ପାଖ ରୁମ୍ ରୁ ବୋହୂ ଝରଣାର କଥା ସୁହାନୀଙ୍କୁ ଶୁଭିଗଲା। ବୋହୂ ଝରଣା ତା' ମାଆଙ୍କୁ ଫୋନ୍ ରେ କହୁଥିଲା, "ଯେବେଠାରୁ ଶ୍ଵଶୁର ରିଟାୟାର୍ଡ କଲେଣି ସେବେଠାରୁ ଘରଟା ଭିତରେ ରହୁଛନ୍ତି। ସକାଳେ, ସଞ୍ଜେ ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀ ଲାଜ ସରମ ଛାଡ଼ି ଖାଲି ହେଁ ହେଁ ଫେଁ ଫେଁ ହେଉଛନ୍ତି। କେବେ ବଗିଚାରେ ତ କେବେ ଡ୍ରଇଙ୍ଗ୍ ରୁମ୍ ରେ। ଆଉ କେବେ ଛାତ ଉପରେ। ବୁଢ଼ାର ଏବେ ଯାଏଁ ପ୍ରେମ ନିଶା ଛାଡ଼ିନି। କେମିତି ଅଲାଜୁକ ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀ ହଳ କେଜାଣି! ଏମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଆମ ପଡ଼ୋଶୀ ଫୁସୁରୁ ଫାସର ହେଲେଣି। ସେମାନେ କ'ଣ ଭାବୁଥିବେ କେଜାଣି! ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ତ ଲାଜ ମାଡୁଛି।"

ସୁହାନୀଙ୍କ ଏ କଥା ଶୁଣି ମୁଣ୍ଡ ଘୂରି ଗଲା। ଏଇ ତିନି ମାସ ହେଲା ସ୍ବାମୀ ହରିଚନ୍ଦନ ଅବସର ନେଇଛନ୍ତି। ଆଗରୁ ସବୁଦିନ ସକାଳ ୮ଟାରୁ ଯାଇ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟାରେ ଫେରୁଥିଲେ। ସ୍ବାମୀ ଥିଲେ PWD officer । ସବୁବେଳେ ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତିତା। ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ କେବେ ଅବହେଳା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସଚ୍ଚୋଟ ଅଫିସର। ତଳ ପାହ୍ୟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉପର ଅଫିସର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟପାତ୍ର। ଅଫିସର୍ ହେଲେ କ'ଣ ହେଲା, ସମୟ ପଡ଼ିଲେ ମଜୁରିଆ ମାନଙ୍କ ସହ ମିଳିମିଶି କେବେ କେବେ କାମ କରି ଦିଅନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ମୂଲିଆଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଫିସର୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଆଦର କରନ୍ତି। ବେଳେବେଳେ ଉପର ଅଫିସର୍ ମାନେ ଦେଖାଶୁଣା କରିବାକୁ ଆସିଲେ ହସି ହସି କହନ୍ତି - ଅଫିସର୍ ଟାଏ ହେଲଣି, ତଥାପି କର୍ମତତ୍ପର। ବଡ଼ ମେଳାପି। ଚାକିରି ଜୀବନରେ ତ ଟିକିଏ ଶାନ୍ତିରେ କଥା ହେବାପାଇଁ ସମୟ ମିଳୁ ନ ଥିଲା। ସେଇଥିପାଇଁ ଦୁହିଁଙ୍କ ଭିତରେ କେତେଥର କଳିଝଗଡ଼ା ହୋଇଥିବ। ତେବେ ଅବସର ନେବା ପରଠୁ ହରିଚନ୍ଦନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘରୁଆ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସକାଳୁ ଭଲ ପୋଷାକଟିଏ ପିନ୍ଧି ଝୁଲଣାରେ ବସି ଝୁଲୁଛନ୍ତି। ସୁହାନୀ ସେଠାକୁ ଚା' କପେ ବିସ୍କେଟ୍ ଚାରିଟା ଓ ଖବରକାଗଜ ନେଇ ଆସନ୍ତି। ଦୁହେଁ ମିଶି ଗପସପ କରନ୍ତି। ଟିକେ ହସ ମଜା ବି ହୋଇଯାଏ। ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ବି ସେଇଠି ସେମାନେ ବସନ୍ତି। ମାତ୍ର ସେମାନଙ୍କ ଏହି ବସାଉଠା ଯେ ପୁଅ ବୋହୂଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗେନାହିଁ, ଏକଥା ସେ କଳ୍ପନା ବି କରି ନଥିଲେ।

ଦିନସାରା ସୁହାନୀଙ୍କୁ କିଛି ଭଲ ଲାଗିଲା ନାହିଁ। ହରିଚନ୍ଦନ ଯେତେ ଡାକିଲେ ବି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ନାହିଁ। ପାଖକୁ ଡାକିଲେ କିଛି ବାହାନା କାଢ଼ି ଖସି ଯାଆନ୍ତି। ବୋହୂ କେବଳ ତା' ମାଆଙ୍କୁ ଏ କଥା ଜଣାଇଦେଇ ନିରବ ରହି ନଥାଏ। ସ୍ବାମୀ, ପଡ଼ୋଶୀ ଙ୍କ ସହ ବି ହାଟ ବସାଉଥାଏ। କେମିତି କୂଟଚକ୍ରାନ୍ତ କରି ସେମାନଙ୍କ ଏଇ ବଗିଚା ବସା, ଦୋଳି ଝୁଲା, ଗପସପ ଭାଙ୍ଗିବ ଏସବୁକୁ ନେଇ ପରମାନଙ୍କ ସହ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥାଏ।

ପୁଅ ସୋମନାଥର ବଡ଼ ସ୍ପେର୍ ପାର୍ଟସ୍ ଦୋକାନ ସହ ଛୋଟ ଗାଡ଼ି ଗ୍ୟାରେଜ୍। ସେଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସ୍ବାମୀ ବ୍ୟବସାୟରୁ ଫେରିଲା ପରେ ବୋହୂ ଝରଣା ସୋମଙ୍କ କାନରେ ଏକ ପରାମର୍ଶ ଦେଲା, "ବାପାଙ୍କୁ କୁହ ଆମେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଗାଡ଼ି କିଣିବା। ଆଉ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଗ୍ୟାରେଜ୍ କରିବା। ଆଉ ଏଥିପାଇଁ ଆମ ଲନ୍ ଓ ବଗିଚା ହଟାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ତା' ଛଡ଼ା ଦୋଳି ବି ହଟାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବାପା ବି ତ ଖାଲିରେ ବସୁଛନ୍ତି ନାଁ। ସେ ବି ଗ୍ୟାରେଜ୍ ରେ ରହି ଦୋକାନର ଦେଖାଶୁଣା କରିବେ। ସମୟ ବି କଟିଯିବ। ବାପା ବି ଖରାପ ଭାବିବେନି। ଗୋଟିଏ ଗୁଳିରେ ଦୁଇଟା ଶୀକାର ହୋଇଯିବ!"

ସୋମନାଥ ବି ସ୍ତ୍ରୀର କୂଟଚକ୍ରାନ୍ତରେ ଖୁବ୍ ଖୁସି ହୋଇଗଲା। ଝରଣାର କଥାକୁ ବି ଯଥାର୍ଥ ମନେ କଲା। ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀ ବୟସରେ ତା'ର ବାପାମାଆ ଏମିତି କର୍ମକୁଣ୍ଠ ହୋଇ ସିନେମାର ନାୟକ-ନାୟିକା ପରି ଝୁଲଣାରେ ଝୁଲୁଥିଲେ ସେଇଟା ତାକୁ ଭଲ ଲାଗୁ ନ ଥିଲା।

ପରଦିନ ସେ ତା' ମନକଥା ବାପାଙ୍କୁ କହିଲା।

ତା'ର ବାପା ଏସବୁ ଶୁଣି ଚମକିପଡ଼ିଲେ। "ତୁ ଗାଡ଼ି ଗ୍ୟାରେଜ୍ ଖୋଲିବୁ ଏଇଠି? କିନ୍ତୁ, କାହିଁକି? ଘର ସାମ୍ନାରେ କ'ଣ କେହି ଏମିତି ଗ୍ୟାରେଜ୍ ଖୋଲେ?", ହସି ହସି ବାପା କହିଲେ। ପୁଣି ସେ କହିଲେ, "ଏ ଘରକୁ ସୁନ୍ଦର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ କେତେ କ'ଣ ଡିଜାଇନ୍ ନ କରିଛି। ଏ ଫୁଲ ବଗିଚା.. ଏ ଝୁଲଣା... ଏ ଲନ୍...ସବୁକିଛି ସବୁଠୁ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଏ ଘର ପାଇଁ। ଆଉ ତୁ କହୁଚୁ, ଏଠି ବଡ଼ ଗ୍ୟାରେଜ୍ ଖୋଲିବୁ। ଗାଡ଼ି ରଖିବୁ।" ଶେଷକୁ ସୋମନାଥ କହିଲା, "ବଗିଚାର ଏ ଗଛଗୁଡ଼ିକର ଚେର ଦିନେ ଘରର କାନ୍ଥକୁ ଦୁର୍ବଳ କରି ଦେବ। ତା' ଛଡ଼ା ଏମାନଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେବ କିଏ? ଆପଣମାନେ ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀ ହେଲଣି। ନିଜ ବୟସର ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗେ ବସାଉଠା କରନ୍ତୁ, ନ ହେଲେ ମନ୍ଦିର ଯାଆନ୍ତୁ। ଲନ୍ ର ଏ ଝୁଲଣାରେ ଝୁଲିବା କଥା କ'ଣ ଶୋଭା ଦିଶୁଛି!" ପରୋକ୍ଷରେ କଟାକ୍ଷ କରି କହିବା କଥାରୁ ସେ ପୁଅର ହାବଭାବ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିଥିଲେ। ପୁଅର କଥା ଶୁଣି ତାଙ୍କ ମନରେ ବହୁତ ଆଘାତ ଆସିଲା। ଘର ମୋର। ମୁଣ୍ଡର ଝାଳ ତୁଣ୍ଡରେ ମାରି ଏ ଘର ତିଆରି କରିଛି, ମୁଁ। ଏ ଘରର ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ବ ମୋର। ଆର ମୁଣ୍ଡରେ ଏମିତି ଖରାପ ବୁଦ୍ଧି କିଏ ପଶାଇଲା କେଜାଣି! ଆକୁ ପାନେ ଚଖାଇବାକୁ ହେବ। କିଛି ନ କହି ସେଠାରୁ ସେ ଚାଲିଗଲେ।

ସେଦିନ ରାତିରେ ସୁହାନୀ ଓ ହରିଚନ୍ଦନ ମିଶି ଅନେକ ସମୟ ଯାଏଁ ଚେଇଁ ରହି ପରସ୍ପର ସହ ଆଲୋଚନା କଲେ। ସୁହାନୀ ତାଙ୍କ ସହ ନ ମିଶିବାର କାରଣ ସବୁ ଖୋଲି କହିଲା। ଏହାଶୁଣି ହରିଚନ୍ଦନ ଅଗ୍ନିଶର୍ମା ପାଲଟି ଗଲେ। ଆମେ ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀ ହୋଇଗଲୁ ବୋଲି ଆମର କ'ଣ ମଧୁର ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ନାହିଁ! ଆମ ଜୀବନରେ କିଛି ହସଖୁସି ନାହିଁ! ବଡ଼ ଅଦ୍ଭୁତ ଏମାନଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା! ଆମେ ତ ତାଙ୍କ ହସଖୁସିର ଜୀବନରେ କେବେ ଆଘାତ ଦେଇ ନାହାଁନ୍ତି! ଠିକ୍ ଅଛି କାଲି ସକାଳ ପାହୁ ସବୁ ଓଲଟ ପାଲଟ କରିଦେବି। ଏପଟେ ସୋମନାଥ ଓ ଝରଣା ମନେ ମନେ ଖୁସି କାରଣ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଚାଖଣା ଦେଇଛନ୍ତି।

ପରଦିନ ସୋମନାଥ ସକାଳୁ ବ୍ୟବସାୟକୁ ଚାଲିଲା। ଉପରବେଳା ଘରକୁ ଫେରି ଦେଖିଲା ବେଳକୁ ତାଙ୍କ ଉପର ଘର ମହଲାରେ ଗୋଟାଏ ସାଇନ୍ ବୋର୍ଡ ଲାଗିଛି - 'ସୁହାନୀ-ହରିଚନ୍ଦନ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମ'। ଏହାଦେଖି ସୋମନାଥ ଚମକି ପଡ଼ିଲା। ସେ ତା'ର ବାପାଙ୍କୁ ଆସି ପଚାରିଲା, "ଏଇ କ'ଣ ହେଉଛି, ବାପା?" ହରିଚନ୍ଦନ ବାବୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ପାଠଶାଠ ତ ବେଶ୍ ପଢ଼ି ପାରିଛୁ। କ'ଣ ଲେଖା ହୋଇଛି ପଢ଼ି ପାରୁନୁ।" ସୋମନାଥ କହିଲା, "କିନ୍ତୁ... ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମ କରିବାର କାରଣ? ଆରେ ତୋ କଥା ଶୁଣିବା ପରେ ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମଟିଏ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଘର ମୋର। ତା'ଛଡ଼ା ମୋର ସାଙ୍ଗମାନେ ବି ମୋ ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ରହିବାକୁ ଆଡଭାନ୍ସ୍ ଦେଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ମୋ ଘରକୁ ଗ୍ୟାରେଜ୍ ବନାଇବାକୁ ଚାହୁଁନି। ଏକ ଆଦର୍ଶ ମନ୍ଦିର ରୂପେ ଗଢ଼ିବାର ସ୍ବପ୍ନ ରଖିଛି। ଠିକ୍ ଯେମିତି ରାମରାଜ୍ୟ ଭଳି। ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରହିବୁ ସ୍ନେହ ଶାନ୍ତିରେ ଘରଟା ପୂରି ଉଠିବ।"

ଆସନ୍ତା ମାସରେ ମୋ ସାଙ୍ଗ ହଳଧର ଅବସର ନେଉଛି। ସେ ଆସି ଏଠି ରହିବ। ତା'ପର ମାସରେ ନିମାଇଁ ଅବସର ନେବ ସେ ମଧ୍ୟ ଆସିବ। ଏପରି ପାଞ୍ଚ ଜଣ ସାଙ୍ଗ ମୋତେ ଆଡଭାନ୍ସ୍ ଦେଇଛନ୍ତି। ତା'ଛଡ଼ା ମୁଁ ପେପର୍ ରେ ଆର୍ଡଭଟାଇଜ୍ ବି ଦେଇଛି। ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପନ୍ଦର ଜଣ ରାଜି ବି ହୋଇଛନ୍ତି ରହିବା ପାଇଁ ମୋ ଘରେ।

ଏହା ଶୁଣି ପୁଅ ସୋମନାଥର ହାଲୁଆ ଶୁଖିଗଲା।

ପୁଅ ପ୍ରଶ୍ନ କଲା, "ଆମେ ରହିବୁ କେଉଁଠି?"

ହରିଚନ୍ଦନ କହିଲେ, "ସେଇଟା ତୋ ଇଚ୍ଛା ଉପରେ ନିର୍ଭର। ଯଦି ଆମ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ତୋତେ ଖୁସି ଲାଗୁନି, ତୁ ଅନ୍ୟ କେଉଁଠାରେ ଘର କିଣି ପାରୁ। ତୋତେ ଯୋଗ୍ୟ କରିବା ଆମ ଦାୟିତ୍ଵ ଥିଲା। ତୋର ତ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ ଚାଲିଛି। ଭଲ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିପାରୁଛୁ। ତୋତେ ଆମ ପରି ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗେ ରହିବାଟା ଭଲ ଲାଗୁନି ବୋଧହୁଏ। କୌଣସି ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ଫ୍ଲାଟ୍ ଟେ ଭଡ଼ା ନେଇପାରିବୁ।"

ବାପା!.... - ସୋମନାଥ ସ୍ବରରେ ବିଷାଦ।

ହରିଚନ୍ଦନ ବାବୁ କହିଲେ, "ଶୁଣ..., ମନ୍ଦିରରେ ରାଧାକୃଷ୍ଣ, ଶିବ ପାର୍ବତୀ କିମ୍ବା ସୀତାରାମଙ୍କ ଯୁଗଳ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖି ଖୁସି ହୁଅ। ଘର ଭିତରେ ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ଦେଖି ଆମେ କେତେ ଖୁସି ହେଉ। ମାତ୍ର ଆମେ ବୁଢ଼ାବୁଢ଼ୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ତମର ଏତେ ସମସ୍ୟା ହୁଏ କାହିଁକି? ତୁମ ପରି ଆମର ବି ଏକ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନ ଅଛି। ଆମର ବି ଖୁସିରେ ବଞ୍ଚିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ତୁମେମାନେ ଏତେ ଘୃଣା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଛ କାହିଁକି? ତୋ ବାପା ତାଙ୍କ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ହସମଜା କରୁଛି। କେଉଁ ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ନୁହଁ। ବୁଝିଲୁ... କେବଳ ଭଗବାନ ତୁମକୁ ହିଁ ପ୍ରେମ ଦେଇଛନ୍ତି, ଆମକୁ କ'ଣ ଦେଇ ନାହାଁନ୍ତି?! ସନ୍ତାନ ସନ୍ତତି ବାପାମାଆଙ୍କ ପ୍ରେମକୁ ପ୍ରେତ୍ସାହନ ଦିଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ସୁଖରେ ଭାଗିଦାର ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଅବସର ଜୀବନ ଶାନ୍ତିରେ କଟାଇବାକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ତୁମେମାନେ ତ ଈର୍ଷା କରୁଛ ଆମ ପ୍ରେମରେ। ଆରେ... ଆମେ କେତେ ଦିନ ବା ଆଉ ବଞ୍ଚିବୁ! ସାରା ଜୀବନ ସରକାରୀ ଚାକିରୀ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଦେଲି। ଆମ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଜୀବନରେ ପ୍ରେମ କ'ଣ ଜାଣି ପାରିଲୁନି। ଏଥିପାଇଁ ତୋ ମାଆ ମୋତେ କେତେ ଚିଡ଼ି ଚିଡ଼ି ହୁଏ ଜାଣିଛୁ! ଆଉ ଏବେ ଅବସର ପ୍ରାପ୍ତ ଜୀବନଟାକୁ ବି ତୁମେ ମାନେ ଦଳି ଚକଟି ନଷ୍ଟ କରିଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛ...!!!"

ଯାଅ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ ଆଲୋଚନା କର। ତେଣିକି ତୁମ ଇଚ୍ଛା ଯାହା। ଆମେ ଆମ ସର୍ତ୍ତରେ ଆମର ଜୀବନ ଜିଇଁବୁ - ଦୃଢ଼ ସ୍ବରରେ ଏତକ କହି ହରିଚନ୍ଦନ ମୁହଁ ବୁଲାଇ ନେଲେ।

ବାପାଙ୍କ କଡ଼ା ଜବାବ ତା'କୁ ଉଚିତ୍ ଶାସ୍ତି ଦେଇଥିଲା।

=ସମାପ୍ତ=

ବୃଦ୍ଧାଶ୍ରମ

ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଅବହେଳିତ ବୃଦ୍ଧବୃଦ୍ଧାଙ୍କ ଏକ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସ୍କେଚ୍