ପୂର୍ବ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ହେଉଛି ଭାରତର ବୃହତ୍ତମ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଲାଗୁନ୍ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ।ମୋୖସୁମୀ ସମୟରେ ଏହା ୧୧୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧ ବିବିଧତା ଅଟେ।ଏହି ହ୍ରଦ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ ଅଟେ, ଶୀତ ମାସରେ ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋସ୍, ହେରନ୍ ଏବଂ ପେଲିକାନ୍ ସମେତ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପକ୍ଷୀ ଭ୍ରମଣକାରୀ ଏଠାରେ ଭିଡ କରିଥିଲେ। ଚିଲିକାର ଚିତ୍ରକଳା ଦୃଶ୍ୟ, ଏହାର ପରିବେଶଗତ ମହତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏହାକୁ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାମସର ସ୍ଥାନ କରିପାରିଛି। ଏହି ହ୍ରଦ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଏବଂ ଜଳଚର ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥନ କରେ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସହାୟକ ହୁଏ। ତଥାପି, ଚିଲିକା ପ୍ରଦୂଷଣ, ବାସସ୍ଥାନର ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ଫିସିଙ୍ଗ୍ ଭଳି ଆହ୍ଵାନ ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି, ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ମିଳିତ ପ୍ରୟାସ ଆବଶ୍ୟକ।

ଭୌଗଳିକ ଅବସ୍ଥା

""""""""""""""''

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ, ମୁଖ୍ୟତ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟରେ।ଚିଲିକା ହ୍ରଦର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥା ଏଠାରେ ଅଛି:

୧. ସ୍ଥାନ: ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ।

୨. ଆକାର ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର: ଏହା ଭାରତର ବୃହତ୍ତମ ଉପକୂଳ ଲାଗୁନ୍ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ।ଏହି ହ୍ରଦ ମୋୖସୁମୀ ସମୟରେ ୧୧୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଅଞ୍ଚଳ ବିସ୍ତାର କରି ଏହାକୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ଶରୀରରେ ପରିଣତ କରିଛି।

୩. ଟପୋଗ୍ରାଫି: ହ୍ରଦଟି ହାରାହାରି ଗଭୀରତା ୧.୫। ୧.୫ ମିଟର ଥିବା ଗଭୀର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ।ଏହା ବଙ୍ଗୋପସାଗରରୁ ବାଲୁକା କଳା ଏବଂ ହ୍ୟାରିଅର୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଷ୍ଟ୍ରିପ୍ ଦ୍ୱାରା ପୃଥକ ହୋଇଛି।

୪.ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ: ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଅନେକ ଛୋଟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ସହିତ ବିନ୍ଦୁ ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃହତ୍ତମ ହେଉଛି ନାଲାବାନା ଦ୍ୱୀପ। ଏହି ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକ ପକ୍ଷୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବସା ଏବଂ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।

୫.ଫ୍ଲୋରା ଏବଂ ଫୟୌନା: ଏହି ହ୍ରଦ ଜଳ ଉଦ୍ଭିଦ, ମାଛ, କ୍ରୋଟାସିଆନ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ପକ୍ଷୀ ସମେତ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁର ଏକ ବିବିଧତାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ଶୀତ ମାସରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପକ୍ଷୀ ହ୍ରଦ ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ସହିତ ଏହା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

୬.ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍/ ପରିସଂସ୍ଥା : ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ହେଉଛି ଏକ ବିଶାଳ ପରିବେଶଗତ ମହତ୍ତ୍ୱ।ଏହା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ବାସସ୍ଥାନ ଯୋଗାଇଥାଏ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୈବ ବିବିଧତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ।

୭. ପରିବେଶ ଆହ୍ୱାନ : ଏହାର ଇକୋଲୋଜି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସତ୍ୱେ ଚିଲିକା ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ।ଏହାର ପରିବେଶଗତ ଗୁରୁତ୍ୱ ଚିଲିକା ପ୍ରଦୂଷଣ, ବାସସ୍ଥାନର ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ମସ୍ତ୍ୟଧାରା ଭଳି ପରିବେଶ ଆହ୍ୱାନ ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ। ସମାଧାନ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଛି। ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡିକ ଏବଂ ହ୍ରଦର ସ୍ଥାୟୀ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଏହାର ଉତ୍ସଗୁଡିକ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ।

ଇତିହାସ

"""""""""""

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସମୃଦ୍ଧ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ପରିବେଶ ଐତିହ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ। ଏହାର ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଆଲୋକିତ କରୁଥିବା କେତେକ ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ଅଛି:

•ପ୍ରାଚୀନ ସମୟ: ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଏବଂ ଇତିହାସରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଏହାର ଉପସ୍ଥିତି ଦର୍ଶାଏ।ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଏହା ଭାରତର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳକୁ ଏସିଆର ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବାର ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

•ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଅବଧି: ବିଭିନ୍ନ ରାଜବଂଶ ଏବଂ ଶାସକମାନେ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିବା ସହିତ ମଧ୍ୟଯୁଗ ସମୟରେ ହ୍ରଦ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ ଶରୀର ଭାବରେ ଅବ୍ୟାହତ ରହିଲା।ଏହା କାଲିଙ୍ଗା ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଥିଲା, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା।

•ଉପନିବେଶ ଯୁଗ: ଔପନିବେଶିକ ଯୁଗରେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ରଣନୀତିକ ସ୍ଥାନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା। ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହାର ମହତ୍ତ୍ୱ କୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସତି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପୋଷ୍ଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

•ପରିବେଶଗତ ଗୁରୁତ୍ୱ: ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଏହାର ପରିବେଶ ବିବିଧତା ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଜୀବଜନ୍ତୁ ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଇଆସୁଛି। ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଜୈବ ବିବିଧତା ଉପରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିବା କବି, କଳାକାର ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଉତ୍ସାହୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରେରଣା ଉତ୍ସ।

• ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସ: ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ସଂରକ୍ଷଣ ତଥା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଛି। ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ଏହା ଏକ ରାମସର ସାଇଟ୍ ଥିଲା।

•ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି: ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଯାହା ପୃଥିବୀର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ।ଆତିଥ୍ୟ, ଡଙ୍ଗା ଚାଳନା ଏବଂ ଇକୋ-ଟୁରିଜିମ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ନିୟୋଜିତ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଜୀବିକା ଯୋଗାଇ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜସ୍ୱ ଉତ୍ସ ହୋଇପାରିଛି।

• ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ: ଏହାର ପରିବେଶ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ସତ୍ୱେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ପ୍ରଦୂଷଣ, ବାସସ୍ଥାନର ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ଓଭରଫିସିଂ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଆହ୍ୱାନ ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ତଥା ହ୍ରଦର ସ୍ଥାୟୀ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏହାର ଉତ୍ସଗୁଡିକ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି।

ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ

"""""""""""""""'''

ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ ଯାହା ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ପରିଦର୍ଶକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ।ଚିଲିକା ହ୍ରଦରେ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟର ମୁଲକ:

*ବିସ୍ତାରିତ ଜଳ ଶରୀର: ହ୍ରଦ ଯେତେ ଦୂର ଆଖିରେ ବିସ୍ତାର କରେ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନୀଳ ଜଳ ଉପର ଆକାଶକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ… ଏହାର ବିଶାଳ ବିସ୍ତାର ଶାନ୍ତି ଏବଂ ଶାନ୍ତିର ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ଏହାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବୁଡ଼ିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ।

*ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଙ୍ଗଲ: ହ୍ରଦର ଧାରରେ, ଘନ ମାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଙ୍ଗଲ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ, ସେମାନଙ୍କର ଟାଙ୍ଗିଆ ମୂଳ ବିଭିନ୍ନ ଜଳଜୀବ ପାଇଁ ବାସସ୍ଥାନ ଯୋଗାଇଥାଏ। ଏହି ଆମ୍ବଗଛ କେବଳ ଦୃଶ୍ୟ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗ କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରିଥାଏ, ସମୁଦ୍ର କୂଳକୁ ସ୍ଥିର କରିଥାଏ ଏବଂ ମାଛ ଏବଂ କ୍ରଷ୍ଟା ପାଇଁ ନର୍ସରୀ ପଡିଆ ଯୋଗାଇଥାଏ।

* ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଏବଂ ସ୍ୟାଣ୍ଡବର୍: ହ୍ରଦ ଚାରିଆଡ଼େ ବିଛା ଯାଇଥିବା ଅନେକ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ବାଲୁକା କଳା, ପ୍ରତ୍ୟେକଟିର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆକର୍ଷଣ।କେତେକ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଆଉ କେତେକ ବାଲୁକା ବନ୍ଧା।ଏହି ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବସା ଏବଂ ପ୍ରଜନନ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଜୈବ ବିବିଧତାକୁ ଯୋଡିଥାଏ।

*ବାର୍ଡ ଲାଇଫ୍/ ପକ୍ଷୀ : ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ଏହାର ଜୀବନ୍ତ ପକ୍ଷୀ ଜୀବ।ଶୀତଋତୁରେ, ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀ ହ୍ରଦକୁ ଭିଡ଼ ଜମାଇ ଏହାକୁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପରିଣତ କଲେ।ଫ୍ଲେମିଙ୍ଗୋସ୍, ହେରନ୍ସ, ପେଲିକାନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଗଣିତ ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଜଳ ଦେଇ ବୁଡ଼ି ଯାଉଥିବାର ଦେଖାଯାଏ।

*ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ତଳେ ବୁଡ଼ିଗଲେ କିମ୍ବା ଆକାଶ ରେ ଉଦୟ ହେଲେ ହ୍ରଦର ରଙ୍ଗ ଏକ ଚମତ୍କାର ଦୃଷ୍ଟି ମିଳିଥାଏ।

*ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ: ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ତଳେ ବୁଡ଼ିଗଲେ କିମ୍ବା ସକାଳର ଆକାଶରେ ଉଦୟ ହେଲେ ହ୍ରଦର ରଙ୍ଗ ଏକ ଚମତ୍କାର ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ କମଳା ଏବଂ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ଆକାଶ ଆକାଶକୁ ରଙ୍ଗ କରେ, ନିମ୍ନରେ ଥିବା ଶାନ୍ତ ଜଳ ଉପରେ ଏକ ଉଷ୍ମ ଆଲୋକ ପକାଇଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦୃଶ୍ୟ ପାଇଁ ଚମତ୍କାର…

*ଡଙ୍ଗା ଚାଳନା: ଚିଲିକା ହ୍ରଦକୁ ଡଙ୍ଗାରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଯାହା ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ପରିବେଶର ପ୍ରାକୃତିକ ଗୌରବରେ ନିଜକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବୁଡ଼ାଇବାକୁ ଦେଇଥାଏ।ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ମଧ୍ୟରେ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାନେଲ ଦେଇ ଗ୍ଲାଇଡ୍ ହେଉ କିମ୍ବା ଖୋଲା ଜଳ ଦେଇ କ୍ରୁଜ୍ ହେଉ, ଅଭିଜ୍ଞତା ହ୍ରଦର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ଏକ ନିଆରା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରଦାନ କରେ।

ମୋଟ ଉପରେ, ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛି ଜଳ, ସ୍ଥଳ ଏବଂ ଆକାଶର ଏକ ସୁସଙ୍ଗତ ମିଶ୍ରଣ, ଯାହା ଉଭୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ସମ୍ମାନ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ।

ଅଧିବାସୀ ଓଡ଼ିଆ ଜୀବନଶୈଳୀ :

""'''''''''''''''''''''"""""""""""""

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଚାରିପାଖରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ହ୍ରଦର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ଏହାର ଉତ୍ସ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ। ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଏକ ଝଲକ ନିମ୍ନ ରେ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି -

ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ:

--------------

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଅନେକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଏକ ଜୀବନ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମାଛ, ପ୍ରବୃତ୍ତି ଏବଂ କଙ୍କଡା ଧରିବା ପାଇଁ ଜାଲ, ଫାନ୍ଦ ଏବଂ ହୁକ ବ୍ୟବହାର କରି ପାରମ୍ପାରିକ କାଠ ଡଙ୍ଗାରେ ହ୍ରଦକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି। ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ କେବଳ ଏକ ବୃତ୍ତି ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଚାଲିଆସିଛି।

ଜଳଚର:

---------

ପାରମ୍ପାରିକ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ବ୍ୟତୀତ, ଜଳଚର କ୍ଷେତ୍ରର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିଛି।ମତ୍ସ୍ୟ ଚାଷ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରବଣ ଏବଂ ମସଲାର ହ୍ରଦ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇ ଅନେକ ପରିବାର ପାଇଁ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରିଥାଏ। ପାରମ୍ପାରିକ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷର ଏକ ପଦ୍ଧତି ପାଇଁ ଜଳଚର ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି।

ଲୁଣ ଅମଳ:

----------

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଚାରିପାଖରେ ଲୁଣ ପାତ୍ର ଏକ ସାଧାରଣ ଦୃଶ୍ୟ। ଯେଉଁଠାରେ ଲୁଣ ଅମଳ ହୁଏ ଥ୍ରୋଗା ବାଷ୍ପୀକରଣ।ଲୁଣ ଶ୍ରମିକମାନେ, ପ୍ରାୟତ ଦଳିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳେ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି, ଅସ୍ଥାୟୀ ପୁଷ୍କରିଣୀରୁ ଲୁଣ ବାହାର କରନ୍ତି।ଲୁଣ ଅମଳ ହେଉଛି ଏକ al ତୁକାଳୀନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଶିଖର ସହିତ ଶୁଖିଲା ମାସ ସହିତ ସମକକ୍ଷ ହୁଏ।

ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଏବଂ ଆତିଥ୍ୟ:

------------------

ଏହାର ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଜୈବ ବିବିଧତା ସହିତ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଦୂର ଦୂରାନ୍ତରୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ।ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ଡଙ୍ଗା ଚାଳନା, ଗାଇଡ୍ ଟୁର୍, ଏବଂ ହୋମଷ୍ଟେସ୍ ପ୍ରଦାନ କରି ଏହାକୁ ପୁଞ୍ଜି ଦେଇଛନ୍ତି।ସାଂସ୍କୃତିକ ବିନିମୟ ଏବଂ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଅନେକ ପରିବାର ପାଇଁ ଆୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସ ହୋଇପାରିଛି।

ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବଂ ହସ୍ତତନ୍ତ:

------------------

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟଗୁଡିକ ସେମାନଙ୍କର କୁଶଳୀ କାରିଗରୀ ଏବଂ ପାରମ୍ପାରିକ ହସ୍ତତନ୍ତ ବୁଣା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା।କାରିଗରମାନେ ଖଜୁରୀ ପତ୍ର ଏବଂ ବାଉଁଶ ଦ୍ରବ୍ୟ, କୁମ୍ଭାର ଏବଂ ହସ୍ତତନ୍ତ ବସ୍ତ୍ର ପରି ସୁନ୍ଦର ହସ୍ତତନ୍ତ ତିଆରି କରନ୍ତି। ଏହି ହସ୍ତଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଆୟର ଉତ୍ସ ଭାବରେ ନୁହେଁ ବରଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥାଏ।

ସାଂସ୍କୃତିକ ପର୍ବ ଏବଂ ଉତ୍ସବ:

--------------------

ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଲୋକମାନେ ବର୍ଷସାରା ବିଭିନ୍ନ ସାଂସ୍କୃତିକ ପର୍ବ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ପରମ୍ପରା ଏବଂ ରୀତିନୀତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏବଂ ବାଲିଯାତ୍ରା ପରି ପର୍ବ ବହୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସବରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ଏକତ୍ର କରିଥାଏ।

ପରିବେଶର ଅବକ୍ଷୟ ଏବଂ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଗତିଶୀଳତା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆହ୍ୱାନ ଗୁଡିକ ସତ୍ୱେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଲୋକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ସହିତ ଏକ ଗଭୀର ସଂଯୋଗ ବଜାୟ ରଖିବା ସହ ଖାପ ଖୁଆଇବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି।

କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ତଥା ଲୋକକଥା

""""''''''''''''''''''''''''''''''''

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଏବଂ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହାର ଆଖପାଖରେ ରହୁଥିବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଦ୍ୱାରା ପିଢ଼ି ପରେ ଚାଲିଆସିଛି। ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ବିଷୟରେ ଦୁଇଟି ଲୋକପ୍ରିୟ ଲୋକନୃତ୍ୟ କାହାଣୀ:

୧. ଦେବୀ କାଳିଜାଇଙ୍କ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ:

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ସହିତ ଜଡିତ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ହେଉଛି ଦେବୀ କାଲିଜାଇଙ୍କ କାହାଣୀ। ଲୋକନୃତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଥରେ ଜୟ ନାମକ ଜଣେ ଯୁବତୀ ଥିଲେ ଯିଏ ନିକଟସ୍ଥ ଏକ ଗ୍ରାମରେ ରହୁଥିଲେ। ସେ ଦେବୀ କାଳୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ଭାବରେ ସମର୍ପିତ ଥିଲେ ଏବଂ ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ଏକ ଦ୍ୱୀପରେ ତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ | ଦିନେ, ଝଡ଼ ସମୟରେ ଜୟ ଦ୍ୱୀପରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ହ୍ରଦରେ ବୁଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ ସେ ନିଜେ ଏକ ଦେବୀ ରୂପରେ ପରିଣତ ହେଲେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ କାଲିଜାଇ ଭଳି ସମାନ ଦ୍ୱୀପରେ ରୁହନ୍ତି।ସ୍ଥାନୀୟ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଦେବୀ ସେମାନଙ୍କୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।

୨. ଧଳା କୁମ୍ଭୀରର ଅଭିଶାପ:

ଚିଲିକା ହ୍ରଦକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଧଳା କୁମ୍ଭୀର ଚାରିପଟେ ଘୂରି ବୁଲୁଛି | କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ, କୁମ୍ଭୀରଟି ଏକ ସୁନ୍ଦର ରାଜକୁମାର ଥିଲା, ଯିଏ କୁମ୍ଭୀରର ରୂପ ନେବାକୁ ଈର୍ଷାପରାୟଣ ଯାଦୁଗର ଦ୍ୱାରା ଅଭିଶାପ ପାଇଥିଲା। । ରାଜକୁମାରଙ୍କ ପ୍ରେମିକା, ରାଜକୁମାରୀ, ଅଭିଶାପରେ ଅତିଶୟ ଦୁଖିତ ହୋଇ ଏହାକୁ ଉଠାଇବାକୁ ଯାଦୁକରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଥିଲେ। ଯାଦୁକର ରାଜି ହେଲେ କିନ୍ତୁ ସର୍ତ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଦିନରେ କୁମ୍ଭୀର ଆକାରରେ ରହିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ରାତିରେ କେବଳ ତାଙ୍କର ମାନବ ରୂପ ନେଇ ପାରିବେ। ଅଭିଶାପ ଅବିସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଛି, ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଧଳା କୁମ୍ଭୀରକୁ ଦେଖିବା ଉଭୟ ବିପଦର ସଙ୍କେତ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟର ସଙ୍କେତ ଅଟେ,ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଏହି ଲୋକନୃତ୍ୟ କାହାଣୀ କେବଳ ଚିଲିକା ହ୍ରଦର ରହସ୍ୟ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣକୁ ଯୋଡି ନଥାଏ ବରଂ ହ୍ରଦ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ସହିତ ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗଭୀର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ।

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ବିଷୟରେ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଏହାର ନାମର ଉତ୍ପତ୍ତି ସହିତ ଜଡିତ |

--------------------------------------

-------------------------------------- ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ:

ବହୁ ପୂର୍ବରୁ, ରାଧା କେଶରୀ ନାମକ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂତ ରାଜା ଥିଲେ ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଚାରିପାଖରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆତଙ୍କିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ଭୟଙ୍କର ସୈନ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ଭୂତର ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିକଟସ୍ଥ ପୁରୀର ପ୍ରଧାନ ଦେବତା ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ।ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ଲୋକଙ୍କ ଦୁଖରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷୀ କେଶରୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଥରାଇ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ପରିଶେଷରେ, ଭଗବାନ ଜଗନ୍ନାଥ ଭୂତ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ବିଜୟୀ ହେଲେ।

ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଭୂତର ଶରୀର ଏକ ବିରାଟ ହ୍ରଦରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଯେପରି "ଚିଲିକା,"ମୋତେ ଜଣାଶୁଣା।

ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଭୂତର ଶରୀର ଏକ ବିରାଟ ହ୍ରଦରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଯାହା "ଚିଲିକା" ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲା, ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ "ଚିଲିକା" ରୁ ଅର୍ଥାତ୍ "ଦେବୀଙ୍କ ଖେଳ"। କୁହାଯାଏ ଯେ ଏହି ହ୍ରଦଟି ଭୂତ ରାଜାଙ୍କ ରକ୍ତ (ରାକ୍ଟା) ରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହିପରି ଭାବରେ ପରାଜିତ ଭୂତକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ଏହାର ନାମ "ରକ୍ତ କେଶରୀ" ରଖାଯାଇଥିଲା।

ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ରହସ୍ୟମୟ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରେ ଏବଂ ଏହାର ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଈଶ୍ୱରୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ସହିତ ଜଡିତ। ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କେବଳ ହ୍ରଦର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ ନାହିଁ ବରଂ ଓଡିଶାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ୱ କୁ ମଧ୍ୟ ଦର୍ଶାଏ।

ଓଡ଼ିଆକବି ତଥା ସୁନାମଧନ୍ୟ ଲେଖକ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଙ୍କ ର ଚିଲିକା କାବ୍ୟ ର ୨ ଧାଡି ପ୍ରତ୍ୟୋକ ସାହିତ୍ୟପ୍ରେମୀ ମନ ରେ ଜୀବିତ।

"ରହ ରହ କ୍ଷଣେ, ବାଷ୍ପୀୟ ସକଟ

ଦେଖିବି, ଚିଲିକା ଚାରୁ ଚିତ୍ରପଟ।"

ଏହା ବ୍ୟତୀତ କବିବର ରାଧାନାଥ ରାୟ ଙ୍କ ର ଏକ କବିତା ୧୦ମ ଶ୍ରେଣୀ ସାହିତ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ପୁସ୍ତକ ରେ "ଚିଲିକା ରେ ସାୟନ୍ତନ ଦୃଶ୍ୟ " ନାମକ ପଦ୍ୟ ରେ ପଢ଼ିଥିଲି।

ପ୍ରାଚୀ–ମୂଳ ଏବେ ମୀନଜୀବୀ ନାବେ

ଛାୟାକାରେ ଚିତ୍ର ଦିଶେ ଠାବେ ଠାବେ,

ମତ୍ସ୍ୟ ଧରି ସେହୁ ସମୁଦ୍ର ମୁହାଣେ

ନିଜ ଗୃହ କଥା ଭାବି ଏକଧ୍ୟାନେ,

ଭାଲେରି ଶିଖରେ ସନ୍ଧ୍ୟା-ତାରା ଦେଖି

ଆସନ୍ତି ପଟିକା ମହୋଲ୍ଲାସେ ଟେକି,

ତାଙ୍କ କଣ୍ଠ–କବିସୂର୍ଯ୍ୟ—ଗୀତାମୃତ

ଦୂରୁଁ ବହି ଆଣେ ଚିଲିକା–ମାରୁତ,

ଉଲ୍ଲାସର ଆତ୍ମା ପ୍ରାୟେ ଗୀତ-ତାନ

ହ୍ରଦ–ନୀଳ-ବକ୍ଷେ କରେ ଅଧିଷ୍ଠାନ,

ହସନ୍ତି ଚୌଦିଗେ ମଧୁର-ହାସିନୀ,

ଦିଗଙ୍ଗନା ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା–ଦୁକୂଳ-ବାସିନୀ,

ଭାବାନ୍ତର ପୁଣି କ୍ଷଣେ କରେ ଜାତ

“ ଗଲାଣି ତ ଗଲା କଥାରେ ସଙ୍ଗାତ”,

ସଙ୍ଗୀତ ଆବେଶେ ନାନାରୂପେ ମନ

ଅତୀନ୍ଦ୍ରିୟଦେଶେ କରେ ବିଚରଣ,

ଚାଲିଯାଏ ଶୂନ୍ୟ ଶୂନ୍ୟ କେଉଁ ସ୍ଥାନେ

କି ଲୋଡ଼ିବା ଆଶେ ସେହି ତା ନ ଜାଣେ।

ଧନ୍ୟ ସେହି ଯାର ଆଜ୍ଞା ଶିରେ ଧରି

ଏ ଲୀଳା-ରଚନ୍ତି ଦେବୀ ବାଗୀଶ୍ୱରୀ;

ଧନ୍ୟ ରଥେ ! ତୁମ୍ଭ ଜନ୍ମ ଶୁଭକ୍ଷଣେ

ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ତୁମ୍ଭେ ଉତ୍କଳଭୁବନେ,

ତୁମ୍ଭ ମାଟି- ଦେହ ଗ୍ରାସିଛି ଶ୍ମଶାନ,

ମାତ୍ର ଯଶୋଦେହେ ତୁମ୍ଭେ ଆୟୁଷ୍ମାନ ।

ମୀନ-ଆକର୍ଷଣ-ଆଶେ ପୋତପାଳ

ତରଣୀରେ ଜାଳି ଦେଲାଣି ମଶାଲ।

ଭାବେ ପାପମୂର୍ତି ପରି ଅଟଇ ସେ,

ସ୍ପର୍ଶୀ ମାରାତ୍ମକ, ରୂପେ ରମ୍ୟ ଦିଶେ;

ଭାବେ ପାପମୂର୍ତ୍ତି ପରି ଅଟଇ ସେ,

ସ୍ପର୍ଶୀ ମାରାତ୍ମକ, ରୂପେ ରମ୍ୟ ଦିଶେ;

ପାପଗର୍ଭେ ଯେହ୍ନେ ପଡ଼ଇ ଅଜ୍ଞାନ,

ତରୀ-ଗର୍ଭେ ମୀନେ ଡେଇଁ ଦେବେ ପ୍ରାଣ,

ତରଙ୍ଗେ ଦୋହଲି ଦୋହଲି ବୋଇତ

ଥରେ ଦିଶେ, ଥରେ ହୁଏ ଅନ୍ତର୍ହିତ,

ଦୁଃଖିମନେ ଆଶା ଉତ୍‌ଥାନ ପତନ–

ପ୍ରାୟେ ଶିଖା ଉଠେ ପଡ଼େ ଘନ ଘନ,

ନିଶାଗମେ କ୍ରମେ ଲୋକ-କୋଳାହଳ

ନିବର୍ଷି ଅବନୀ ହେଉଛି ନିଶ୍ଚଳ,

ଜଳ-ସ୍କୁଳ-ନଭଃ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାପରିପ୍ଳୁତ

ସୃଷ୍ଟି ଦିଶେ ଯେହ୍ନେ ପାରଦ–ଧଉତ,

ପ୍ରତିବିମ୍ବ ରାଜି ଦ୍ବୀପ-ଶୈଳ-ତଳେ

ସ୍ପଷ୍ଟାକାରେ ଶୋଭେ ହ୍ରଦ–ଅନ୍ତସ୍ତଳେ;

କ୍ଷୀରୋଦ ସୋଦର–ଜ୍ୟୋସ୍ନାର୍ଣ୍ଣବେ ଭାସି

ଦିଶନ୍ତି ବିଶଦ ଗିରି, ବନ, ନାସି।

ସ୍ନିଗ୍ଧ ତରୁପତ୍ରେ, ମସୃଣ ଉପଳେ

ଜକଜକ ହୋଇ ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ପ୍ରତିଫଳେ,

ସର୍ବୋଚିତ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼–ତନୁ ଭଳି

ଛାୟା-ମିଶ୍ର-କରେ ଶୋଭେ ବନସ୍ଥଳୀ।

ପ୍ରଶାନ୍ତ, ନୀରବେ ଗିରି ବନଦେଶ,

ନାହିଁ ଏଠି ନର ଚହଳର ଲେଶ,

ଝରନାଦ, ଝିଙ୍କାରି –ଝଙ୍କାର

କରେ ନିଶୀଥ୍‌ନୀ ପ୍ରଭାବ-ପ୍ରଚାର।

କଳି ଉପଦ୍ରବେ ତ୍ୟଜି ଲୋକାଳୟ

ଶାନ୍ତି କି ଏ ସ୍ଥଳେ ଭଜିଲେ ଆଶ୍ରୟ ?

ଚିଲିକା! ତୋହର ଏହି ଶୋଭାବର୍ଣ୍ଣ

ବର୍ଣ୍ଣୋତ୍ସବମୟ ଦୃଶ୍ୟ ସାୟନ୍ତନ।

ଭ୍ରମଣ ଅନୁଭୂତି :

"'''"'""""""""""""

ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମୁଁ ମୋ ପରିବାର ସହ ବହୁତ ଥର ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ବୁଲିବାକୁ ଯାଇଛି।ଡଙ୍ଗା ରେ ସେହି ଅପୂର୍ବ ଭ୍ରମଣ ତା ସହିତ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବିହଙ୍ଗମାନଙ୍କ ମନୋରମ ଦୃଶ୍ୟ ତଥା ପାହାଡ ଇତ୍ୟାଦି ର ସୁନ୍ଦର ଚତୁର୍ଦିଗ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଭ୍ରମଣ କରିବା ସତରେ ଏକ ସ୍ବପ୍ନସଦୃଶ।ପରିଶେଷରେ କାଳିଜାଇ ମାଆଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳିବା ଏବଂ ମାଆଙ୍କ ମହିମା ବିଷୟରେ କେତେ ଇତିହାସ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କୁ ଜାଣିବା ମନ ଭିତରେ ବହୁତ ଶାନ୍ତି ତଥା ଆନନ୍ଦ ଆଣିଦିଏ।

ମୁ ଜାଣିନି କିନ୍ତୁ ଡଙ୍ଗାରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ମୋତେ ଚାରିଆଡର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଭାରି ଭଲ ଲାଗେ ସେଠି ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବା ବି ବହୁତ ଶାନ୍ତି ମିଳିଥାଏ

ସେହି ନଉକାରେ ଯାଉଥିଲା ବେଳେ ମୋତେ ଏମିତି ଲାଗେ ଯେମିତି ଚାରିଆଡର ଦୃଶ୍ୟ ମୋ ଆଗରେ ଚାଲି ଯାଉଛି ମତେ ସେ ପ୍ରାକୃତିକ ଦୃଶ୍ୟ ଏତେ ନିବିଡ଼ ଆକୃଷ୍ଟ କରାଇ ଦେଇଥାଏ ଯେ ମୋତେ ଲାଗେ ଯେ ଜୀବନରେ ପରମ ତୃପ୍ତି ଭାବେ ମୁଁ ଏହା କୁ ଉପଭୋଗ କରୁଛି।

Chilika Lake | Odisha Tourism

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ