ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ବାଲୁଗାଁ, ଗଞ୍ଜାମ, ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲା କୁ ଛୁଇଁ ପାରିଛି। ଏହା ଖାରିଆ ହ୍ରଦ ରୂପରେ ଓଡ଼ିଶା ର ବୃହତ ହ୍ରଦ ଅଟେ। ଭାର୍ଗବୀ, ଦୟାନଦୀ,ମାଗୁଣି,ନୁଣା,ମକରା ନଦୀ ସମେତ ୩୫ଟି ଜଳଧାରା ପ୍ରବାହିତ।ଅରଖପଦ ଠାରେ ପୁରୁଣା ମୁହାଁ ଓ ସାତପଡ଼ା ଠାରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ସହିତ ନୂଆ ମୁହାଁ ହୋଇଛି।

ଲମ୍ବ ୬୪.୩ କିଲୋ

୩୫୬୦ ବର୍ଗ କିଲୋ ମିଟର ଆୟତନ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ୪.୨କିଲୋମିଟର ଗଭୀରତା ଅଟେ। ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ସ୍ଥଳ ଭାଗ ଓ ମଝିରେ ରହିଛି ହ୍ରଦ। ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ମାଁ କାଳିଜାଈ ଙ୍କ ପ୍ରତିମା ପୂଜା ପାଉଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ସେଠାରେ ବିଶ୍ଵର କୋଣ କୋଣର ଭକ୍ତଗଣ ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ରହିଥାଏ । ମାଁ କାଳିଜାଈ ଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନ ମନକୁ ଶାନ୍ତି ଆନନ୍ଦ ତୃପ୍ତି କରିଥାଏ।ପାରିକୁଦ ,ମାଲୁଦ , କାଳିଜାଈ ପାହାଡ, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରସାଦ, କାନ୍ଥ ପାଟଣା, ବଡକୁଦ, ସାନ କୁଦ, ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥଳ ଭାଗ ରହିଛି ‌। ପୁରୀ ଓ ସାତପଡ଼ା ଏଠାକାର ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳ ଅଟେ।

ସୁଦୂର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଓ ସାଇବେରିଆ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦୃର ଦେଇ ଉଡ଼ି ଉଡ଼ି ଏହି ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ରେ ଶୀତ ଅଧିବେଶନ ସମୟରେ ପ୍ରବାସୀ ପକ୍ଷୀ ମାନଙ୍କ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି ‌‌। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଜାତିର ଅସଂଖ୍ୟ ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ।

ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଜଳଚର ଓ ସ୍ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀ ମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାକାର ସ୍ଥାୟୀ ବାସିନ୍ଦା।

ପାରିକୁଦ ଓ ମାଲୁଦ ରେ ଅବସ୍ଥିତ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କର ଶୋଭା ଚିଲିକାର ଦୃଶ୍ୟମାନ ବିମୋହିତ କରିଥାଏ। ଏଠାକାର ଜୈବ ବିବିଧତା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଶୋଭା ମଣ୍ଡନ କରିଛି‌। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ, ସାମୁଦ୍ରିକ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସହ ଉଦ୍ଭିଦର ଗନ୍ତାଘର।

ପ୍ରାୟତଃ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ କୁହାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ତିନିଭାଗ ସ୍ଥଳ ସହ ପରିବେଷ୍ଟିତ ଓ ଗୋଟିଏ ଜଳଭାଗକୁ ସମୁଦ୍ରସହ ସଂଯୁକ୍ତ ସୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଲଗୁନ କୁହାଯିବା ଯୁକ୍ତି ଯୁକ୍ତ।

ଏହା ଏକ ଲବଣାକ୍ତ ହ୍ରଦ ବା ଲଗୁନ ହ୍ରଦ।

ଚିଲିକା ଭାରତ ଉପ ମହାଦେଶରେ ପରିବ୍ରାଜୀ ପକ୍ଷୀ ମାନଙ୍କ ବୃହତ୍ତମ ଓ ଉତ୍ତମ "ଶୀତ ଭୂମି" ରୂପେ ନାମିତ।

ଭାରତ ବର୍ଷରେ ଜୈବ ବିବିଧତାର ବୃହତ୍ତମ "ଉଷ୍ମ ସ୍ଥଳ" ଅଟେ।

ଲଗୁନ ଭାବେ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ଏକ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମ ପରିସଂସ୍ଥା।

ଦେଶର ଜଳୀୟ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ବୃହତ୍ତମ ଆବାସ ଓ ପ୍ରଜନନସ୍ଥଳୀ ରୂପେ ଗୌଣ।

ଲଗୁନ ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ନଳବଣ ଦ୍ବୀପ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ।

ଚିଲିକା ର କଙ୍କଡ଼ା ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ସୁସ୍ବାଦୁ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଟେ।

ବିପୁଳ ଜୈବବିଭିନ୍ନତା ଓ ସାମାଜିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ହେତୁ ୧୯୮୧ଭାରତ ସରକାର ଆର୍ଦ୍ରଭୂମି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାକୃତିକ ସୋନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ନିଖୁଣ ଚିତ୍ର ସହ ବିରଳ ପ୍ରଜାତିର ପକ୍ଷୀ ମାନଙ୍କ ଆକର୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହୃଦୟସ୍ପର୍ଶୀ ଓମନଛୁଆଁ ହୋଇପାରୁଛି।

ମଧୁସ୍ମିତା ସାହୁ

ବ୍ରହ୍ମା ନଗର ପ୍ରଥମ ଗଳି

ବ୍ରହ୍ମପୁର

ଜିଲ୍ଲା-ଗଞ୍ଜାମ

ଓଡ଼ିଶା

ମୋ-- ୯୩୪୮୨୮୫୪୧୬

ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ର ଚିତ୍ରପଟ ଦୃଶ୍ୟ

ଚିଲିକା ପ୍ରାକୃତିକ ସୋନ୍ଦର୍ଯ୍ୟର ନିଖୁଣ ଚିତ୍ର