ଭାରତର ରୂପା ସହର ହେଉଛି କଟକ ଓଡିଶାର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଯାହା ପରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ କଟକ ଠାରେ ଓଡିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାରୁ ଏହା ରାଜ୍ୟର ନ୍ୟାୟିକ ରାଜଧାନୀ ଅଟେ। ଏହି ସହରଟି ରାଜ୍ୟର ବାଣିଜ୍ୟିକ ରାଜଧାନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି କାରଣ ଓଡିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଛୋଟ ଏବଂ ବଡ ବ୍ୟବସାୟ ଘର କେବଳ କଟକଙ୍କର ଅଟେ। ଏହି ସହର ସହସ୍ର ବର୍ଷ ଏବଂ ଭାରତର ସିଲଭର ସହର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା | ରୂପା ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଅଳଙ୍କାର ଉପରେ ବିଶ୍ଵ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିଲିକା କାର୍ଯ୍ୟ ହେତୁ | ହାତୀ ଓ ପିତ୍ତଳ କାର୍ଯ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ବୟନ ଶିଳ୍ପ ସହିତ ଏହାକୁ ଚୂନ ଆଲୋକରେ ଆଣିଛି | ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ସପିଂ ପାଇଁ କଟକ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ମନୋନୀତ ସ୍ଥାନ |

କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ପୋରେସନ୍ :-

୧୯୭୬ ମସିହାରେ କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ପୋରେସନ୍ (CMC) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହା ପରେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୮୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି ଭାବରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ କଟକକୁ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ପୋରେସନ୍ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା | କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ପୋରେସନ୍ ସହରର ସମସ୍ତ ୫୪ ୱାର୍ଡକୁ ଆଚ୍ଛାଦନ କରେ ଏବଂ ପରିମଳ ଏବଂ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଅନେକ ସେବା ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଥାଏ | ସିଭିସି ମଧ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଦୂରୀକରଣର ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣର ଯତ୍ନ ନେଉଛି | ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଏବଂ ବିବାହ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମଧ୍ୟ କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ କର୍ପୋରେସନ ଅଧୀନରେ ଅଛି | ଏସବୁ ବ୍ୟତୀତ କଟକ ମ୍ୟୁନିସିପାଲିଟି କର୍ପୋରେସନ୍ ମଧ୍ୟ ହୋଲ୍ଡିଂର ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଦେଖେ ଏବଂ ସହରରେ ଭେଣ୍ଡିଂ ଜୋନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ଏନକ୍ରାଚମେଣ୍ଟ ଅପସାରଣ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ | ଏହା ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଗାଡି ଲାଇସେନ୍ସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ |

କଟକ ଇତିହାସ :-

କଟକ ର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି | କଟକ ନାମ ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ 'କାଟକ' ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦୁର୍ଗ କିମ୍ବା ଏକ ସରକାରୀ ଆସନ ଯାହା ସେନାର ସୁରକ୍ଷା ଅଧୀନରେ ଅଛି। ମହାନଦୀ ନଦୀ କୂଳରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ଅଛି ଏବଂ ଏହାର ଚାରିପାଖରେ ସମଗ୍ର ସହର ବିକଶିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହା ଏହାର ନାମ ହେବାର କାରଣ |

୯୮୯ ମସିହାରେ କେଶରୀ ରାଜବଂଶ ଦ୍ୱାରା କଟକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା | ଏହି ସହର ଗଠନ ପଛର କାରଣ ଥିଲା ରାଜା ନରୁପା କେଶାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ସମଗ୍ର ରାଜବଂଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦାୟୀ ସଶସ୍ତ୍ର ରେଜିମେଣ୍ଟ। ଐତିହାସିକ ପ୍ରମାଣ ଅନୁଯାୟୀ ଯାହା ମଦାଲାପଞ୍ଜୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଜଗନ୍ନାଥ ପୁରୀ ମନ୍ଦିର କଟକ ର ଏକ ଇତିହାସ କେଶରୀ ରାଜବଂଶ ପରେ ଅନେକ ରାଜବଂଶର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଛି | କଟକ ରାଜ୍ୟର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ଯାହା ଗଙ୍ଗା ରାଜବଂଶର ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଅନଙ୍ଗବିମା ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଗଙ୍ଗା ରାଜବଂଶର ବିତାଡ଼ିତ ହେବା ପରେ କଟକ 13 ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ରାଜବଂଶର ଗଜପତି କିଙ୍ଗସ୍ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହୋଇଥିଲା।

ଓଡିଶାର ଶେଷ ହିନ୍ଦୁ ରାଜା ରାଜ ମୁକୁଣ୍ଡା ଦେବଙ୍କ ପରେ ଏହା ମୋଗଲ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଚାଲିଥିଲା। ୧ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ କଟକଙ୍କ ଶାସନ ମରାଠା ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସିଥିଲା। ଏହା ପରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହେଲା କାରଣ ଏହା ନାଗପୁରର ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଇଂରାଜୀ ବଣିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଥିଲା | ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କଟକ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା କାବୁ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କାଲିଙ୍ଗା ବିଭାଗର ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା। କାଲିଙ୍ଗା ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବ ନାମ ଥିଲା, ଯାହା ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଥିଲା | ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ବେଳକୁ ଓଡିଶାର ରାଜଧାନୀ ୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା କାରଣ ଏହା ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସହର ଥିଲା କିନ୍ତୁ କଟକ ତଥାପି ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଶାସନିକ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଥିଲା।

ଯେହେତୁ କଟକ ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସହର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଅନେକ ଗଳି ଏବଂ ଗାଡ଼ିର ଏକ ସମାବେଶ ଅଟେ ଏବଂ ଏହା ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ନାମ ଦେଇଛି ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ ଅଧିକ ପରିଚିତ | ବାବନ ବଜାର, ତେପନ ଗଳି ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ୫୨ ଟି ବଜାର ସହିତ ୫୩ ଟି ଗଳି |

କଟକ ହେଉଛି ଅନେକ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କର ମାତୃଭୂମି, ଯାହାକି ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ, ମଧୁସୂଦନ ଦାସ, ଅକ୍ଷୟ ମହାନ୍ତି, ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ, ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଏ।

କଟକ - ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡିକର ବିକାଶ :-

ବିଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ କଟକ ବହୁତ ବିକଶିତ ହୋଇଛି, ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ, କାଥଜୋରୀ ନଦୀ ପାର ହୋଇ ସହରର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ଏକ ନୂତନ ଟାଉନସିପ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା | ଟାଉନସିପ୍ ପ୍ରାୟ 2000 ଏକର ଜମି ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏବଂ ଏହାକୁ କଟକ ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ (C.D.A) ନାମକ ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସକ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି | ନୂତନ ଭାବରେ ଗଠିତ ଟାଉନସିପ୍ ରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଟି ସେକ୍ଟର ଅଛି ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୧ ଟି ସେକ୍ଟର ଏକ ଭଲ ଅନୁପାତରେ ଦଖଲ ହୋଇସାରିଛି | ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ନିର୍ମିତ ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗକୁ ନବୀକରଣ କରାଯାଇ ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଛି |

କଟକର ଭୂଗୋଳ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ :-

କଟକ ସହର ୨୦° ୩୦ 'ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୫ ° ୪୯ '୬୦' 'ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ହାରାହାରି ୩୬ ମିଟର ଉଚ୍ଚରେ କଟକ ଅବସ୍ଥିତ | କଟକର ଫିଜିଓଗ୍ରାଫି ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ ସହରଟି ଡେଲ୍ଟାର ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯାହାକି କାଠଯୋଡି ଏବଂ ମହାନଦୀ ନଦୀ ଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ଏହି ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନଦୀ କଟକ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି। କଟକ ଉପରେ ଥିବା ଭୌଗୋଳିକ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ସହରରେ ଟ୍ରପିକାଲ୍ ଜଳବାୟୁ ରହିଛି ଏବଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପାଗ ଗରମ ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ର ରହିଥାଏ ଯାହା ମାର୍ଚ୍ଚରୁ ଜୁନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ଶୀତ ଦିନେ ତାପମାତ୍ରା ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସହରରେ ଜୁଲାଇରୁ ଅଗଷ୍ଟ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୌସୁମୀ ଋତୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭୂତ ହୁଏ | ରେକର୍ଡଗୁଡିକ କହିଛି ଯେ କଟକ ପ୍ରାୟ ୧୪୪.୩୯ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଅନୁଭୂତି କରିଥାଏ | ମୌସୁମୀ ସମୟରେ ବର୍ଷା ସହରରେ ରହିବାକୁ ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଜଳବାୟୁ ଅବସ୍ଥା ଜାନୁଆରୀ ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ମାର୍ଚ୍ଚ ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟରେ | ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କଟକ ଜଳବାୟୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ ରହିଥାଏ |

କଟକ ଅର୍ଥନୀତି

କଟକ ଅର୍ଥନୀତି ମୁଖ୍ୟତ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ଆଧାରିତ | ସମଗ୍ର ଜିଲ୍ଲାର ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୭୬% ସେମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ପାଇଁ କୃଷି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି | ଯେହେତୁ ରାଜ୍ୟର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଷା ଖାଇବାକୁ ଦିଆଯାଉଛି, କୃଷକ ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କୁ ଜଳସେଚନ ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ପଡିବ | ଚାଷ କରାଯାଉଥିବା ଫସଲର ଅଧିକାଂଶ ହେଉଛି ନଗଦ ଫସଲ ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ରପ୍ତାନି ହୋଇଥାଏ, ଯାହା କଟକ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ | ଇସ୍ପାତ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ଆଲୟ ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍ ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଭଳି ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟ ଘର ଏବଂ ଶିଳ୍ପଗୁଡିକର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ କଟକ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସହର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଜିଡିପି ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ | ମୁଖ୍ୟ ସହର କଟକ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୮୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦରର ଉପସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ସହରର ବ୍ୟବସାୟକୁ ସୁଗମ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ଅନେକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବସାୟ ସହିତ ଯୋଡିଥାଏ |

କଟକ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଭାଷା :-

କଟକ ସହର ଓଡିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା | ରାଜ୍ୟର ବର୍ତ୍ତମାନର ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏବଂ କଟକ ଓଡିଶାର ଯୁଗ୍ମ ସହର ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ସହରରେ ଅନେକ ଧର୍ମର ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ନିର୍ବିଶେଷରେ କଟକ ଅନ୍ୟ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ଅଟେ | ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡିଆ ହେଉଛି ସରକାରୀ ବ୍ୟବହୃତ ଭାଷା। ଏହାର ନିକଟତମ ରାଜ୍ୟ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରୁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଉଭୟ ରାଜ୍ୟର ଭାଷାର କିଛି ସମାନତା ରହିଛି। ଓଡିଆ ଭାଷାରେ କିଛି ଶବ୍ଦ ଅଛି ଯାହାକି ବଙ୍ଗାଳୀ, ବିହାରୀ ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ପରି ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ | ୧୩ ତମ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଓଡିଆ ସାହିତ୍ୟର ମୂଳ ରହିଛି | ସଂସ୍କୃତ ହେଉଛି ଲିଖିତ ଓଡିଆ ଫର୍ମାଟର ମାତୃଭାଷା ଏବଂ ଏହା ସଂସ୍କୃତର ସମାନ ବନାନ ଫର୍ମାଟକୁ ଅନୁସରଣ କରେ |

କଟକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନଗୁଡିକ :-

କଟକ, ଓଡିଶାର ପୂର୍ବ ରାଜଧାନୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପୁରାତନ ସହର ହେବାର ଭିନ୍ନତା ରହିଛି। ଏହି ସହରରେ ଅନେକ ରାଜବଂଶ ଏବଂ ଶାସକମାନେ ରାଜ୍ୟ ଉପରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ଦେଖିଛନ୍ତି। କେଶାରୀ କିଙ୍ଗ୍ସ (ଯାହା ସହରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ) ଠାରୁ ମୋଗଲ, ପରେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ପରେ ମରାଠା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | ଶେଷରେ, ଏହା ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅଧୀନରେ ଆସିଲା, ଯାହା ଏହାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା | ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ଭ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ କଟକ ଭାରତର ଦକ୍ଷିଣ ପୂର୍ବ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ସହରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ |

କଟକ ଉତ୍ସବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ :-

ସାଧାରଣତ ଓଡିଶା ବିଷୟରେ ଏକ ପ୍ରବାଦ ଅଛି ଯେ, ବର୍ଷର ୧୨ ମାସରେ ଏହାର ୧୩ ଟି ପର୍ବ ଅଛି | ଏହି ତଥ୍ୟରୁ କଟକ କୌଣସି ଉପାୟକୁ ବାଦ ଦେଇନାହିଁ | ଦୁସେହେରା, ଦୁର୍ଗା ପୂଜା, ଗଣେଶ ପୂଜା, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂଜା ଏବଂ ରାଜୋ ପର୍ବ ପରି କେତେକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବ ସମୟରେ ସମଗ୍ର ସହର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ | କେବଳ ଯେ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଏକ ବଡ଼ ସ୍ତରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ତାହା ନୁହେଁ, ଇଦ୍ ଏବଂ ମୁହରାମ ଭଳି ଅନେକ ମୁସଲମାନ ପର୍ବ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଉତ୍ସାହରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି | ଏବଂ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟମାସ ଏବଂ ନୂତନ ବର୍ଷ ସମାନ ଆତ୍ମା ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ | କଟକ ହେଉଛି ବିଭିନ୍ନ ଧର୍ମର ଲୋକମାନଙ୍କର ଏକ ଘର ଏବଂ ତେଣୁ ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଭାରତୀୟ ପର୍ବକୁ ବହୁତ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ |

କଟକରେ ଖାଦ୍ୟ :-

ଓଡିଆ ଲୋକମାନେ ଉଭୟ ଶାକାହାରୀ ଏବଂ ଅଣ-ଶାକାହାରୀ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ଏକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି | କଟକ ଏହାର କିଛି ବିଶେଷ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯେଉଁଥିରେ ଶାକାହାରୀ ତାଲିକାରେ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଯେପରିକି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଡାହିବାଡାସ୍ ଆଲୁଦମ୍ ଏବଂ ଚାଟ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଶାକାହାରୀ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ତାଲିକାରେ ଫିସ୍ କ୍ୟୁରୀ, ମଟନ୍ କ୍ୟୁରୀ, ଚିଲି ଫିସ୍ ଫ୍ରା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | କ୍ଷୀର ଦ୍ରବ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ମିଠା ଖାଦ୍ୟ ରସଗୁଲା ସହିତ ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ପହଡା ହେଉଛି ଏକ ସ୍ଥାନ ଯାହାକି ୧୨ କିଲୋମିଟର ଫର୍ମ କଟକ ସାରା ଦେଶରେ ରସଗୁଲା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଏହି ରସଗୁଲାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି କରେ |

କଟକକୁ କିପରି ପହଞ୍ଚିବ :-

ଓଡିଶାର ପୂର୍ବତନ ରାଜଧାନୀ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ସାକ୍ଷୀ ରହିଥାଏ ଏବଂ ତେଣୁ ଏହା ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ମାଧ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଅବଶିଷ୍ଟ ଦେଶ ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ |

ଆକାଶ ମାର୍ଗ ରେ କଟକ ପହଅଞ୍ଚିବାକୁ ରାସ୍ତା - ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ କଟକ ନିକଟତମ ବିମାନବନ୍ଦର ଅଟେ | ପ୍ରତିଦିନ ଅନେକ ବିମାନ ସହରକୁ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ସହର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ସିଧାସଳଖ ବିମାନ ଅଛି |

ରେଳ / ଟ୍ରେନ୍ ଦ୍ୱାରା କଟକ ପହଞ୍ଚିବା - ଚେନ୍ନାଇ ଏବଂ କୋଲକାତା ମାର୍ଗର ମୁଖ୍ୟ ଲାଇନରେ ଥିବା କଟକ ଏଠାରୁ ଚାଲୁଥିବା ସୁପରଫାଷ୍ଟ ଟ୍ରେନ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖେ ଯାହା ସହରକୁ ଭାରତର ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ |

ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ନମ୍ବର 5 ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଜଧାନୀକୁ ରାଜ୍ୟ ତଥା ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ | ସୁଗମ ରାଜପଥ ଅନେକ ଜନସାଧାରଣ ବସ୍ ଏବଂ ଟ୍ୟାକ୍ସିର ନିୟମିତ ଯାତାୟାତର ସାକ୍ଷୀ ଅଟେ ଯାହା ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ସହର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ |

କଟକ ବିଷୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ :-

କ୍ଷେତ୍ର: 138 କିମି (53 ବର୍ଗ ମାଇଲ୍)

ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ: ରାଜା ମାର୍କତ କେଶରୀ |

ସରକାରୀ ପ୍ରକାର: ଗଣତନ୍ତ୍ର

ଜନସଂଖ୍ୟା: ୬୦୦,୨୩୪

ଜନସଂଖ୍ୟା ମାନ୍ୟତା: ୧୦ ତମ

ପିନ୍ କୋଡ୍: 7530XX / 754xxx |

STD କୋଡ୍: 0671

ସମୟ ମଣ୍ଡଳ: IST

କଥିତ ଭାଷା: ଓଡିଆ, ଇଂରାଜୀ, ହିନ୍ଦୀ |

କଟକ ଏବଂ କଳା

ରାଜ୍ୟର ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଜଧାନୀ ଭାବରେ କଟକ ବିଭିନ୍ନ ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ରୀତିନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସ୍ଥାନର ପ୍ରାଚୀନ ଐତିହ୍ୟକୁ ଅତି ମହାନ ଢଙ୍ଗରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ରଖିଛି | ଜିଲ୍ଲାର କଳା ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ପ୍ରାୟତ ଏହାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ଚମତ୍କାର କାରିଗରୀ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା | କେବଳ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ନୁହେଁ ଲୋକପ୍ରିୟତା କିନ୍ତୁ ଏହି କଳା କାରନାମା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି | କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ବିଭିନ୍ନ କଳା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆର୍ଟ ଟେକ୍ସଟାଇଲ୍, ଶୃଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ, ପିତ୍ତଳ / ଘଣ୍ଟି ଧାତୁ କାର୍ଯ୍ୟ, ରୂପା ଫିଲିଗ୍ରି ଏବଂ ହସ୍ତତନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଯାହା ରାଜ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବାରେ ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଅଟେ |

ରଙ୍ଗର ଆକର୍ଷଣୀୟ ମିଶ୍ରଣ ଏବଂ ଲୋଭନୀୟ ଟେକ୍ସଚର୍ ସହିତ ବୋଲ୍ଡ ଏବଂ ଅସାଧାରଣ ଢାଞ୍ଚା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଗୀକୃତ ହୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ | ହାତରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିବା ସାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କପଡା କଟକର ବୁଣାକାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ରଙ୍ଗରେ ନିର୍ମିତ ଏବଂ ଏହା ବହୁତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ | ‘ଇକାଟ’ ଡିଜାଇନ୍ ଓଡିଶା ବୟନ ଶିଳ୍ପର ଏକ ବିଶେଷ ଗୁଣ | ଏହା ହେଉଛି ଡିଜାଇନ୍ ଯେଉଁଥିରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ବାଣିଜ୍ୟ ସହିତ ଏହାର ପ୍ରାଚୀନ ସଂଯୋଗ ରହିଛି, ବାନ୍ଧିବା ଏବଂ ରଙ୍ଗର ଏକ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକ୍ରିୟା |

କଟକର ବେଲ୍ ମେଟାଲ୍-ୱେର୍ ଆର୍ଟ |

ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ ସହିତ ବେଲ୍ ମେଟାଲ୍-ୱେୟାରର ଗଭୀର ସଂଯୋଗ ଅଛି | ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ଘଣ୍ଟି ଧାତୁର କାରିଗରମାନେ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ‘କାନସାରୀ’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ସେମାନେ ହିଁ ବାସନ ଏବଂ ସାଜସଜ୍ଜା ସାମଗ୍ରୀ ତିଆରି କରିବାର ପ୍ରାଚୀନ ତଥା ଆଧୁନିକ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି ଯାହା ପାରମ୍ପାରିକ ଆକୃତିର | ଏହି ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତ ମନ୍ଦିରରେ ଏବଂ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ପ୍ରତ୍ୟେକ ପିତ୍ତଳ ଏବଂ ଘଣ୍ଟି ଧାତୁ ବାସନଗୁଡିକର ନିଜସ୍ୱ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଅଛି ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ରନ୍ଧନ ଏବଂ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା |

ପଶୁମାନଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗରୁ ନିର୍ମିତ କଳା ଖଣ୍ଡ |

ପଶୁମାନଙ୍କର ଶିଙ୍ଗରେ ନିର୍ମିତ ଅତ୍ୟଧିକ ରହସ୍ୟମୟ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ କଳାକୃତିଗୁଡ଼ିକ ଧନୀ ଟେକ୍ସଚର ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଛି କଟକ ହସ୍ତତନ୍ତର କିଛି ଆକର୍ଷଣ | ଶିଙ୍ଗ ଉପରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ | ଶୃଙ୍ଗ ଯାହା ପ୍ରାୟତ ଗାଈ ମନାଙ୍କ ର ଅଟେ, ଏହାର ପ୍ରୟୋଗରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର କ ill ଶଳ ସେଟ୍ ଏବଂ କଳ୍ପନା ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଏହି କଳାରେ ଜଡିତ କାରିଗରମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ବସ୍ତୁକୁ ଗଢିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦାର୍ଥର ଅନେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗଠନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଚମତ୍କାର ଡିଗ୍ରୀ ନମନୀୟତା ସହିତ | କଟକର ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ କାରିଗରମାନେ ଶୃଙ୍ଗକୁ ଶିକାର କରୁଥିବା ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଙ୍ଗ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଉଡ଼ାଣରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ, ହରିଣମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଯୁବକ, ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ କ୍ରେନ୍, ଏବଂ ହାତୀ ଗଡ଼ୁଥିବା ଲଗ୍ଗୁଡ଼ିକ | ଷ୍ଟାଣ୍ଡ, ପାଇପ୍, କଲମ, କମ୍ବିଂ, ଲ୍ୟାମ୍ପ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ଏବଂ ଏହିପରି ଅନେକ ପଦାର୍ଥ କଟକ କାରିଗରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ତିଆରି କରାଯାଉଛି |

କଟକରେ ଫିଲିଗ୍ରି ଆର୍ଟ |

ଚିତ୍ରକଳା କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ନିଆରା ଶିଳ୍ପ, ଯାହାର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କାରିଗରୀ ସହିତ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଜଟିଳ ଡିଜାଇନ୍ ଅଛି | କଟକ ହେଉଛି ଏକ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଚିତ୍ରକଳା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଷ୍ଟାଇଲିସ୍ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କାରିଗରୀର ଏକ ଦୀର୍ଘ ପରମ୍ପରା ଅଛି | କଟକରେ ଥିବା ଚିତ୍ରକଳା କାର୍ଯ୍ୟ ‘ତାରାକାସି’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ଏହାର ସୁକ୍ଷ୍ମତା ଏବଂ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ | କଟକଙ୍କର ଚମତ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାର୍ସୀ ଦେଶରେ ଏହାର ମୂଳ ଅଟେ ଯାହା 15 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ | ମୋଗଲ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶିଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା ଅଛି କିନ୍ତୁ ଉତ୍ସାହ ଏବଂ ମାର୍କେଟିଂ ସୁବିଧା ଅଭାବରୁ ଏହା ପ୍ରାୟ ଉପସ୍ଥିତି ହରାଇଲା | ୧୯୫୨ ମସିହାରେ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହି କାରିଗରମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥାକୁ ପୁନ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ।

ପ୍ରାୟତ ୩ ଟି ବର୍ଗର ଫିଲିଗ୍ରି କାରିଗରୀ, ରୋଜ୍ ୱାର୍କ, ଜାରୀ ୱାର୍କ ଏବଂ ସିକୋ କାମ ଫିଲିଗ୍ରି ପ୍ରବନ୍ଧ ତିଆରି କରିବାରେ ଅଛି | ଫିଲିଗ୍ରି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଅଳଙ୍କାରରୁ ଏହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଫିନିଶ୍, ଉନ୍ନତ ଫଏଲ୍, ଟେକ୍ସଚର୍ ଏବଂ ତୁଷାର ଗ୍ଲାସ୍ ଦ୍ୱାରା ଭିନ୍ନ | ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପରିଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ପାଇଁ ଉପହାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | କୋଣାର୍କ ଚକ୍ରର ସାଜସଜ୍ଜା ଖଣ୍ଡ, ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଥ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଚମତ୍କାର ଏବଂ ଚମତ୍କାର ରୂପା ଅଳଙ୍କାର ଆଧୁନିକ ଫ୍ୟାଶନ ପ୍ରେମୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରେଜ୍ |

ଓଡିଶା ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ କଟକ ଠାରେ ୱାର୍ଲ୍ଡ ଫିଲିଗ୍ରି ସେଣ୍ଟର ହେବାର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ଯାହା ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ସମସ୍ତ କଳା କାରନାମା ପାଇଁ ଏକ ହବ୍ ହେବ।

ଚିତ୍ରକଳା କାର୍ଯ୍ୟ, ଓଡିଆର ଏକ ପୈତୃକ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କଳା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ରୂପା କାରିଗରମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଭାବରେ ଗଠିତ | ପାରମ୍ପାରିକ ଏବଂ ବଂଶାନୁକ୍ରମିକ କଲିଂ ପାଇଁ ସେମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବରେ ‘ରୁପା ବାନିଆସ୍’ ବା ‘ରୁପିଆକାରସ୍’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ଯୁଗ ଯୁଗରୁ ସେମାନେ ବାଣିଜ୍ୟର ରହସ୍ୟ ରକ୍ଷା କରି ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସରୁ ସହାୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆଙ୍କିବା ଆବଶ୍ୟକତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଶିଳ୍ପ ଭକ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ କଠିନ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି |

କଟକର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାଲୁକା କଳା |

ମହାନଦୀ ଏବଂ କାଠଜୋରୀ ନଦୀ କୂଳରେ ବାଲିର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରୁଥିବା ଅନେକ କଳାକାର ଅଛନ୍ତି | ଏମାନେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଓଡିଶାରେ ଏହା ପ୍ରଥମେ ପୁରୀ ସାଗର ଉପକୂଳରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା | ଶେଷ ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍ ସହିତ ଏହି ବାଲି ଖୋଦନ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପାର ସୃଜନଶୀଳତା ଏବଂ ଧର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନେଇଥାଏ | ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଆକର୍ଷଣ ପାଲଟିଛି କାରଣ ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ କଳାକାରମାନେ ଆସି ବାଲିରୁ ସେମାନଙ୍କ ଡିଜାଇନ୍ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି |

କଟକରେ ବାଲି ଯାତ୍ର :-

ଶବ୍ଦ ‘ବାଲି-ଯାତ୍ର’ ହେଉଛି ଏକ ଓଡିଆ ଶବ୍ଦ ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବାଲି ଯାତ୍ରା | ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଓଡିଆ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଦେଶ ଭ୍ରମଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି; ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଜଳ ମାର୍ଗ ଦେଇ ବାଲି, ଜାଭା, ସୁମାତ୍ରା ଏବଂ ଆହୁରି ଅନେକ | ସମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ ବାଲିଯାତ୍ରା ଉତ୍ସବ ଏକ ପ୍ରତୀକ | ଏହା ମଧ୍ୟ ଡଙ୍ଗାର ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ‘ବୋଇତ ବାନ୍ଧଣ ଉତ୍କଳ’ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଯେଉଁଠାରେ ‘ବୋଇତ’ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଡଙ୍ଗାର ଏକ ରୂପ | ନାବିକମାନେ କାର୍ତ୍ତିକା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଉପରେ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଏହି ‘ବୋଇତ’ରେ ଦକ୍ଷିଣ-ଏସୀୟ ଦେଶକୁ ବ୍ୟବସାୟ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ମାତୃଭୂମିକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ |

କଟକରେ ବାଲିର ଗୁରୁତ୍ୱ

ବାଲିଯାତ୍ରା ଓଡିଆ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ବଜାର ଥିଲା ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ବ୍ୟବସାୟ କରିବାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି | ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଯୁଗ ପୂର୍ବରୁ ବାଲି ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ବହୁତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା | ବାଲିରେ ଅନେକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଥିଲା ଯାହା ଲମ୍ବା ଲଙ୍କା, ମୋତି ଏବଂ ରତ୍ନ, ମହୁମାଛି ମହମ, ରେଶମ, ଚପଲ ଏବଂ ଏରସ ସମେତ ଓଡିଆ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆକର୍ଷଣର ବିଷୟ ଥିଲା | ବାଲିରେ ଗାମୁଛା, ଅଳଙ୍କାର, ସୁନା ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ କପଡା ଭଳି ଅନେକ ଉତ୍ପାଦ ଅଛି ଯାହା କେବଳ ଏହି ଓଡିଆ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଭାରତକୁ ଆଣିଥିଲେ | ଇତିହାସ ଅନୁଯାୟୀ ବାଲିର ପ୍ରଥମ ଶାସକ ପ୍ରାୟ ସପ୍ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଥିଲେ ଯାହାର ନାମ କାଉଡିନିଆ | ବାଲି ସର୍ବଦା ଓଡିଶାର ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାରକ ରହିଆସିଛି | ଦୁଇଟି ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସେହି ସମୟର ଏହି ଦୁଇ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସମାନତା ଅଛି | ଅଷ୍ଟମ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ବାଲି ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା କିନ୍ତୁ ତଥାପି ସେହି ସ୍ମୃତିରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯାଉଛି |

କଟକଠାରେ ବାଲି ଯାତ୍ରାର ଉତ୍ସବ |

ବାଲିଯାତ୍ରା ପର୍ବ ସାତ ଦିନ ଧରି ପାଳନ କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ | ସମସ୍ତ ବୟସ ବର୍ଗର ଲୋକଙ୍କ ବିରାଟ ସମାବେଶ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ‘ବୋଇତ’ରେ ନାବିକମାନଙ୍କ ଯାତ୍ରାକୁ ପ୍ରତୀକ କରୁଥିବା କାଗଜ ଏବଂ କାର୍ଡବୋର୍ଡର ହସ୍ତତନ୍ତ ଡଙ୍ଗା ମୁକ୍ତ କରିବାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ |

ଦୀର୍ଘ ସାତ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ବାଲିଯାତ୍ରା ଉତ୍ସବରେ ବିଭିନ୍ନ ଭଲ, କିରାଣି, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଅନେକ ଷ୍ଟଲ୍ ଏକ ବିଶାଳ ମେଳା ଗଠନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି | ଏହା ମୈଳିକ ଭାବରେ ଏକ ଖୋଲା ଆକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯାହା ଏକ ବିଶାଳ ଭୂମିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଯାହା ‘ବାଲି ଯାତ୍ରା ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ଏହି ଭୂମି ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ କଟକ ଠାରେ ମହାନଦୀ ନଦୀ କୂଳକୁ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି |

କଟକରେ ବାଲି ଯାତ୍ରାର ଆକର୍ଷଣ |

ମେଳା ପରିଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି | ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆନନ୍ଦ ରଥଯାତ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଉଛି | ମେଳା ସମୟରେ ଶହ ଶହ ଷ୍ଟଲ ଯାହା ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳନାକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଦେଖେ | ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ବାଲିଯାତ୍ରା ରେ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ର ଅଟେ | ବିଶେଷକରି କଟକକିଆ ଖାଦ୍ୟ କିସମ ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଡାହି-ୱାଡା ଏବଂ ଥୋଙ୍କା-ପୁରୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ବାଲିଯାତ୍ରା ସମୟରେ କଲମ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଉତ୍ପାଦ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଛି ଏବଂ ପରିସଂଖ୍ୟାନ କହୁଛି ଯେ ଯଦି ଏହି ଷ୍ଟଲଗୁଡିକ ଏଠାରେ ଦିଆଯାଉଛି ତେବେ ପର୍ବ ସମୟରେ ଏହି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକର ବିକ୍ରି ବହୁ ପରିମାଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ |

ବାଲିଯାତ୍ରା ପର୍ବରେ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ଓଡିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯୋଜନା ଏବଂ ଟୁର୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ | ଦେଶର ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ | ବାଲିଯାତ୍ରା ଉତ୍ସବରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଓଡିଶାବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଜା ଏବଂ ଉପଭୋଗର ଚିହ୍ନ ଅଟେ |

ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ କଟକ |

ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ହେଉଛି ପୂର୍ବ ଭାରତର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନକ କ୍ରିକେଟ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ | 1958 ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିୟମର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବାରବାଟି ଦୁର୍ଗ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଥିଲା ଯାହା କଟକ ସହର ଇତିହାସରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଟେ | ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମ 50,000 ରୁ ଅଧିକ ଦର୍ଶକଙ୍କ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଷ୍ଟାଡିୟମ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ଏହା ଓଡ଼ିଶା କ୍ରିକେଟ୍ ଆସୋସିଏସନ୍ (ଓସିଏ) ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏବଂ ପରିଚାଳିତ | ଏହି ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଅନେକ ଘରୋଇ, ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ସାକ୍ଷୀ ହୋଇଛି ଏବଂ ବହୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ରିକେଟ୍ ଖେଳାଳିଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ପ୍ରିୟ ସ୍ଥାନ | 1982 ମସିହାରେ ଦେଶରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ତୃତୀୟ ଦିନିକିଆ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ (ODI) ଆୟୋଜନ କରିଥିବାରୁ ଏହା ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସର ଅନ୍ୟତମ ସ୍ମରଣୀୟ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ଅଟେ। ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ କପିଲ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା 300 ତମ ୱିକେଟ୍ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିତ କରିଛି। ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ବିପକ୍ଷରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ଏକ ମ୍ୟାଚରେ |

ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ କଟକ ପଛରେ ଇତିହାସ |

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ଐତିହାସିକ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହାନ ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗକୁ ସେହି ଓଡିଆ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ମାରକୀରେ ପରିଣତ କରିବାର ଏକ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ସମଗ୍ର ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ଏରିଆକୁ ଏକ ବିଶାଳ କ୍ରୀଡା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ ପରିଣତ କରିବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ | ତା’ପରେ ପରେ 1948 ମସିହାରେ ଏକ ବଡ଼ ଫୁଟବଲ ମ୍ୟାଚ୍ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଭବାନୀପୁର ଫୁଟବଲ କ୍ଲବ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଏକାଦଶ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯିବା ଉଚିତ୍ | ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଶ୍ରୀ ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଏପରିକି ସେ ଭିଡ଼ର ବିରାଟ ଆବିର୍ଭାବକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭୂମି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅକ୍ତିଆର କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିଲା। ତେଣୁ ସେଠାରୁ ଏକ ସ୍ପୋର୍ଟସ୍ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ସହିତ ଏକ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଧାରଣା ପାଇଲା ଏବଂ ସେ ସେଠାରେ ନିଜ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କଲେ | 1950 ମସିହାରେ ବାରବାଟି ଷ୍ଟାଡିୟମର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା | ଷ୍ଟାଡିୟମ ନିର୍ମାଣ ଦାୟିତ୍ .ରେ ଓଡ଼ିଶାର ଉପ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ଶ୍ରୀ ଭୈରବ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ଅଣାଯାଇଥିଲା। ଶ୍ରୀ ମହାନ୍ତି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସହିତ ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବପ୍ରବଣ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା |

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷେତ୍ର, କ୍ଲବ ହାଉସ୍, ପାଭିଲିଅନ୍, ଘଣ୍ଟା ଟାୱାର ଏବଂ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଫାଟକ ନିର୍ମାଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏସବୁ ସହିତ, ଖେଳାଳିମାନେ ଯେତେବେଳେ ମ୍ୟାଚ୍ ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ରହିବା ପାଇଁ କୋଠା ନିର୍ମାଣ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲା | ଖେଳାଯାଉଥିବା ମ୍ୟାଚ୍ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦର୍ଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରିଆଡେ ବିଶାଳ ଗ୍ୟାଲେରୀ ରହିବା କଥା | ଯେହେତୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ବହୁତ ବଡ ଥିଲା ଏବଂ ବହୁ ଅର୍ଥ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଅବଶ୍ୟ ସେହି ସମୟର ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ନୁହେଁ | ତେଣୁ ବାରବାଟୀ ରାଫେଲ (ଲଟେରୀ) ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଶ୍ରୀ ଭୈରବ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଟିକେଟ୍ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ବିକ୍ରି ହେଉଥିଲା। ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଲାଭ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣରେ ବିନିଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା |

ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ କଟକରେ ବିକାଶ |

ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ହକି ଏବଂ ଫୁଟବଲ୍ ଏଠାରେ ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଖେଳ ଥିଲା | ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ବନ୍ୟା ଲାଇଟ୍ ସ୍ଥାପିତ ହେବାପରେ ମୁଖ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଷ୍ଟାଡିୟମକୁ ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ବହୁତ ଉପଯୋଗୀ କରିଥିଲା | ପରେ ଏହା ଏକ କ୍ରିକେଟ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେହି ଦିନଠାରୁ ଏହା ଉପରେ ଅନେକ ଘରୋଇ, ଜାତୀୟ ତଥା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳାଯାଉଥିଲା |

ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମ୍ କଟକ ବିଷୟରେ ତ୍ରିଭିଆ |

ଏଠାରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଦିନିକିଆ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ମ୍ୟାଚ୍ ବାସ୍ତବରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଇତିହାସରେ ତୃତୀୟ ମ୍ୟାଚ ଥିଲା ଏବଂ 1982 ମସିହାରେ ଭାରତ ଏବଂ ଇଂଲଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ପାଞ୍ଚ ୱିକେଟ୍ରେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲା। ଏଠାରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ ଜାନୁଆରୀ 1987 ରେ ଭାରତ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା ଯାହାକି ଭାରତ ଏକ ଇନିଂସ ଏବଂ 67 ରନରେ ଜିତିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍ 1995 ରେ ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ମ୍ୟାଚ୍ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା ତେଣୁ ଏହାର ଡ୍ର ରହିଥିଲା |

ଅତୀତରେ ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ମ୍ୟାଚ୍ ର କିଛି ରେକର୍ଡ ଏବଂ ପରିସଂଖ୍ୟାନ |

ବାରବାଟୀ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ଖେଳାଯାଇଥିବା ମ୍ୟାଚ୍:

2 ଟେଷ୍ଟ ମ୍ୟାଚ୍, 16 ଟି ODI ଏବଂ 2 ଟି T-20 |

କଟକସ୍ଥିତ ଧାବଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର |

ମହାନ ଧାବଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କଟକ ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ 35 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ | ଏହା ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କର ଏକ ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଏହା ମହାନଦୀ ନଦୀ ମଝିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯେଉଁଠାରେ ଡଙ୍ଗାଗୁଡ଼ିକ ପହଞ୍ଚିବାର ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ | ଧାବଲେଶ୍ୱର ହେଉଛି ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ୟତମ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥାନ | ଅବସ୍ଥାନ ହେତୁ, ପ୍ରକୃତିର କୋଳରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଏହା କଟକ ଏବଂ ନିକଟସ୍ଥ ଲୋକଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ ପିକନିକ୍ ସ୍ଥାନ ହୋଇପାରିଛି |

ଧବାଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କଟକ ପଛରେ ଇତିହାସ |

ଦଶମ ଏବଂ ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଧାବଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ପଥର ଖୋଦନ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ | ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଧବାଲେଶ୍ୱର ନାମ ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦର ମିଶ୍ରଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଧବାଲା ଏବଂ ଇସର ଯାହା ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯଥାକ୍ରମେ ଧଳା ଏବଂ ଭଗବାନ |

ମନ୍ଦିର ନାମ ପଛରେ ଏକ ରୋଚକ କାହାଣୀ ଅଛି | ଥରେ ଜଣେ ଚୋର ଏକ କଳା ଷଣ୍ଢ ବାଛୁରୀ ଚୋରି କରି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଭୟ ଯୋଗୁଁ ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲା। ଚୋର ମନ୍ଦିରରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରତିମାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା। ଭଗବାନ ଶିବ ଯିଏ ନିଜର ଦୟା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ସେ ଚୋର ଉପରେ ଦୟା କଲେ ଏବଂ ପୁରୋହିତଙ୍କ ଅବତାରରେ ମନ୍ଦିର ସମ୍ମୁଖରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଆଗରେ ଆସିଲେ | ସମାବେଶ ପଛରେ କାରଣ ବିଷୟରେ ସେ ଜନତାଙ୍କୁ ପଚାରିଥିଲେ ଏବଂ ଚୋରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀ ଜାଣିବା ପରେ ସେ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏକତ୍ରିତ ଜନତାଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ଭିତରୁ ଏକ ଧଳା ବାଛୁରୀ ଆଣିଥିଲେ। ଲୋକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତି ଚୋର ନୁହେଁ ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଲେ | ସେତେବେଳକୁ ପୁରୋହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଚୋର ଏହି ଘଟଣା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅନୁତାପ କଲା ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଶିବ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କଲା ବିଷୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲା | ସେହି ଦିନଠାରୁ ସେ ସେଠାରେ ରହିବାକୁ ଏବଂ ସାରା ଜୀବନ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କ ସେବାରେ ବିତାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। କଳା ବାଛୁରୀକୁ ଧଳା କରିଦେବା କାର୍ଯ୍ୟ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ଆଉ ଏକ ନାମ ଧବାଲେଶ୍ୱର ପାଇଲା | ଏବଂ ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ତାଙ୍କ ନାମରେ ଧାବଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରଖାଗଲା।

ଧବାଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ଗଠନ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଖୁରଦା ସମ୍ରାଟ ବିର୍ କିଶୋରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା | ଏହା ପଛରେ ଏକ ମଜାଦାର କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି | ଇତିହାସ ଅନୁଯାୟୀ, 13 ତମ ଶତାବ୍ଦୀରେ, ରାଜା ବୀର କିଶୋର ଏକଦା ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର କରିବା ସମୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଏକ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ପାଇଲେ | ସେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ମନ୍ଦିରର ପୁନ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ମନ୍ଦିରର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଲୋକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱରେ ରଖିଥିଲେ | ରାଜା ମନ୍ଦିରର ନବୀକରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିରାଟ ଜମି ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ।

ବର୍ତମାନ ଧାବଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କଟକ |

ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ବିଡିଏ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ) ପରିଚାଳନା କରୁଛି। ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାଚୀନ ସ୍ମାରକୀଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି |

ଧବାଲେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କଟକ ସ୍ଥାନ |

ମନ୍ଦିରଟି ଏକ ପାହାଡର ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯାହାକି ମହାନଦୀ ନଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ଏକ ଦ୍ୱୀପରେ ଅବସ୍ଥିତ, ତେଣୁ ଡଙ୍ଗାଗୁଡ଼ିକ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ମାଧ୍ୟମ ଅଟେ ତଥାପି ନିକଟସ୍ଥ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରୁ ପାଦ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ହେଉଛି | କଟକ ଠାରେ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ସହଜରେ ପରିଦର୍ଶନ କରାଯାଇପାରିବ | ଧବଲେଶ୍ୱରରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବେଶ ଯେଉଁଠାରେ ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ ତାହା ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଭାବନା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା ଦର୍ଶକଙ୍କ ହୃଦୟ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ |

କଟକ ଠାରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଉତ୍ସବ |

ଦୁର୍ଗ ପୂଜା ଦୁଷେରା ଠାରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଯାହାକି ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କର ଏକ ପର୍ବ ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଏବଂ ଧର୍ମ ସହିତ ସାରା ଦେଶରେ ପାଳନ କରାଯାଏ | ଦୁଷେରା ମନ୍ଦ ଉପରେ ଭଲର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ | ଓଡିଆ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡରର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ ବୋଲି ଦୁଷେହରା କୁହାଯାଏ। ଦୁର୍ଗା ପୂଜାର ଦଶ ଦିନର ଏହା ହେଉଛି ଶେଷ ଦିନ ଏବଂ କଟକ ରାଜ୍ୟର ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଜଧାନୀ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ପର୍ବ ସମ୍ଭବତ ମହାନ୍ ଉପାୟରେ ପାଳନ କରାଯାଏ | ଉତ୍ସବକୁ ଉପଭୋଗ କରିବା ପାଇଁ ପୂଜା ମଣ୍ଡପ ଉପରେ ଭିଡ଼ ଜମିଥିବାରୁ ସହରରେ ଜୀବନ ସ୍ଥିର ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

କୋଲକାତା ପରେ ଦେଶର ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳରେ କଟକ ହେଉଛି ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ଆକର୍ଷଣ। ଅବିଶ୍ୱାସନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା ଏବଂ ଚମତ୍କାର ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପାଳନ କରିବାର ଚମତ୍କାର ଉପାୟ ପାଇଁ କୋଲକାତା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଜଣାଶୁଣା | କିନ୍ତୁ, କଟକ ଏହାର ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, କାରଣ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସୁନା ଓ ରୂପା କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିବା କୌଶଳ ଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଚୁରତା ରହିଛି | ଯେହେତୁ ସୁନା ଓ ରୂପା ଉପରେ ନିର୍ମିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କଟକ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ଦୁର୍ଗା ପୂଜାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି | ପାଣ୍ଡାଲରେ ‘ଚାନ୍ଦି ମେଡା’ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ରୂପା ଟେବୁଲ ଏକ ଚମତ୍କାର ସେନ୍ସେସ୍ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ | ଏହି ଟେବୁଲଗୁଡିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ କଟକ କାରିଗରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଛି ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ବହୁ ସମୟ ନିଏ |

ଓଡିଶାରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଆରମ୍ଭ

ଇତିହାସ ଅନୁଯାୟୀ, 300 B.C. ସୁରଥା ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଯିଏ ଚେଡି ରାଜବଂଶର ଥିଲେ ଯିଏ ସେହି ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ, ସେ କାଲିଙ୍ଗା ରାଜ୍ୟରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ରୀତିନୀତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡିଶା ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ପୁରାଣ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପାଇଁ ଅନେକ ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି | ଏହାକୁ ଦେବୀ ମହାତ୍ମାଙ୍କରେ ମହାପର୍ବାନା ଏବଂ ଦେବୀ ପୁରାଣ ଏବଂ କାଲିକା ପୁରାଣରେ ଏହାର ନାମ ବିଜୟ ଦାଶାମି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କାଲିଙ୍ଗା ରାଜ୍ୟରେ ଗନାଗା ରାଜବଂଶର ନିୟମ ଥିବାବେଳେ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପୂଜା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ମାଟିରେ ନିର୍ମିତ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗଙ୍ଗା ରାଜବଂଶର ରାଜା ଚୋଡାଗଙ୍ଗା ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

କଟକରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଉତ୍ସବ ପଛରେ ଇତିହାସ |

କଟକ ସହରରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜାର ଆଧୁନିକ ଦିନର ଉତ୍ସବ ପଛରେ ଇତିହାସ ଶତାବ୍ଦୀ ପୁରୁଣା | ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ୧ ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ତତ୍କାଳୀନ ଗଜପତି, ପ୍ରତାପ ରୁଦ୍ର ଦେବ, ଶ୍ରୀ ଚୈତନ୍ୟ ଦେବ ମହାପ୍ରଭୂ କଟକ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ସେ କଟକ ଠାରେ ଥିବା କାଟୋଜି ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ଗଣେଶ ଘାଟ ନିକଟରେ ଥିବା ବାଲୁ ବଜାରରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ତେଣୁ ସେହି ଦିନଠାରୁ ଏହି ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସେଠାରେ 200 ରୁ ଅଧିକ ପୂଜାପାଠ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ।

କଟକ ଠାରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଉତ୍ସବ |

ଦୁର୍ଗା ପୂଜାର ପର୍ବ କଟକ ସହରରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ | ବିଭିନ୍ନ ଛୋଟ ଏବଂ ବଡ ମେଳାର ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ମେଲୋଡି ରାତି, ଭଜନ ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତନ ସାନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ଦିନରେ ଏହିପରି ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥାଏ | ଦୁର୍ଗା ପୂଜାର 10 ଦିନ ମଧ୍ୟରେ କଟକ ରାତିରେ ଶୋଇ ନଥାଏ | ରାତି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ପରିମାଣର ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ | ପବିତ୍ର ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ପର୍ବରେ ସହର ବୁଲିବା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ |

କଟକ କଟକ ଛଟକ ନେତ୍ର କରେ ଅଟକ

କରନ୍ତି ନିବାସ ଯହିଁରେ ଷଡ଼ତ୍ରିଂଶ ପାଟକ |

କଳ କଳ ନାଦୀ ତଟିନୀ ବେନିପାର୍ଶ୍ୱେ ଝଟକ

କମନୀୟା ମହାନଦୀକୁ କାଠଯୋଡ଼ି ଯୋଟକ |

କଟକ ନଗର ଧବଳ ଟଗରର ମୂଲକ

କଟକ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦୁ ଲଭି ଯଶ ତିଳକ |

କର୍ମଜୀବୀଠାରୁ କାରୋଡ଼ପତି ଯହିଁ ଏକକ

କରଇ ଉଦର ଭରଣ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜନଙ୍କ |

କରମ ଭୂମି ଏ ଧରମ ଭୂମି ପ୍ରଜା ପାଳକ

କଷଟି ପଥରେ କଷିତ ମାଟି ଖାଣ୍ଟି କନକ |

କଳା କାରିଗରୀ ଚାତୁରୀ ଯା'ର ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ

କରେ ସୁନା ରୂପା ତାରକସୀର ଚାରୁ ଚମକ |

କହେ ଇତିହାସ ଯା' ବାରବାଟୀ ଦୁର୍ଗ ଝଲକ

କଳିଙ୍ଗ ଅତୀତ ବୀରତ୍ୱ ଯଶ ପ୍ରତିପାଦକ |

କରି ନୌବାଣିଜ୍ୟ ସାଧବ ପୁଏ ସାଜି ବଣିକ

କଉଡ଼ିଆ ଗଡ଼ ଗଡ଼ିଆ ଯା'ର ସାକ୍ଷୀ ସୂଚକ |

କର୍ମବୀର ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ଆଉ ନେତାଜୀ ଡ଼ାକ

କରେ ବାଇମୁଣ୍ଡି କଟକ ଯଶ ପତାକା ଟେକ |

କଟକରେ ବଢ଼ି ବିଜୟାନନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ

କରିଗଲେ କୀର୍ତ୍ତି ବିତରି ଗଲେ ଦିବ୍ୟ ମହକ |

କଳା-କଲ୍ଲୋଳିନୀ ଉତ୍କଳେ ଟେକି ଶିକ୍ଷା ଛଟକ

କଲେଜ ରେଭେନ୍ସା ପିନ୍ଧାଏ କେତେ ଶିକ୍ଷା ପଦକ |

କଚେରୀ ମଧ୍ୟରେ ରାଇଜେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟପାଳକ

କରୁଅଛି ରାୟ ପ୍ରଦାନ ରହି କାଳକାଳକ |

କଟକ କଟିରେ ଏସ.ସି.ବି. ମେଡ଼ିକାଲ ଶୁଭକ

କରଇ ରାଇଜ ବାସୀଙ୍କୁ ନିରାମୟ ପୁଲକ |

କହନ୍ତି ବାଉନ ବଜାର ଗଳି ତେପନ ଛକ

କଷା କଷ ଏଠି ଗହଳି ରାତ୍ର ଦିବସ ଯାକ |

କଟକ ସମାଜ ଭବନ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଟେକ

କରଇ ମହିଳା କଲେଜ ମଧୁ ସ୍ମୃତି ବାହକ |

କଟକ ର ଦଶହରା ବିଖ୍ୟାତ ବିଶ୍ୱ ଚମକ

କଳଧୌତ କଳଧୌତର ମେଢ଼ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ |

କଣ୍ଠତଟେ ଯୋବ୍ରାନିକଟ କରେ ଜଳ ଅଟକ

କରଇ ଗୌରବ ବର୍ଦ୍ଧନ ଷ୍ଟାଡିୟମ ଚମକ |

କଟକ ବେତାର କେନ୍ଦ୍ରର ଖ୍ୟାତି ସାରା ମୂଲକ

କଟକ ଟି ବ୍ୟବସାୟର ପେଣ୍ଠ ସ୍ଥଳି ମୌଳିକ |

କମଳା-ବିଳାସ-ଭବନ ଭବ୍ୟ ଆମ୍ଭ କଟକ

କଳି କଳମଷ କଳୁଷ ହର ଭାବ ଦାୟକ |

କରି ଭାଇଚାରା ଭାବନା ସିଞ୍ଚି ଶାନ୍ତି-ଉଦକ

କମର କଷନ୍ତି ବିପଦେ ଜନେ ସାଜି ମେଳକ |

କଳିର ମୀମାଂସା କରନ୍ତି ସାହି ମୁଖିଆ ଲୋକ

କରିଥାନ୍ତି ଗୁରୁ ଗୌରବ ଜ୍ଞାନ ମାନି ବିବେକ |

କଳିଙ୍ଗ ରାଇଜ ପ୍ରାଚୀନ ରାଜଧାନୀ କଟକ

କଳି ନୁହେଁ ଯା'ର ବୟସ ହଜାରରୁ ଅଧିକ |

କଟକେ ଆଇନ କଲେଜ ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ପାର୍କ

କରିଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧି କଟକ ବାଲିଯାତ୍ରା ମହକ |

କତିରେ ବିଦ୍ୟାଧର ପୁର ଫାର୍ମ ଚିତ୍ତାକର୍ଷକ

କରିଛି ବହନ ବିଶ୍ୱ ବୃହତ ଧାନ୍ୟୋତ୍ପାଦକ |

କରମ ଛୋଟିଆ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ନୋହି କଟକ

କଅଁଳ ବାଳୁତ ସହର ସବୁ ହେଲେ ତାଲିକ |

କହିଦେବ କିଏ ଭାରତ ବର୍ଷେ ଟେକିଣ ବେକ

କଟକଠାରୁ କେ ଉତ୍କର୍ଷ ଆନ ଅଛି କଟକ |

କଉଣସି ଗୁଣେ କଟକ ଟେକ ନୁହେଁ ଅଟକ

କହେ ଜଗନ୍ନାଥ କଟକ ବାସୀ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ |

(କଟକ -ଉତ୍କଳ ର କୁହକ ସହର)Cuttack is the magical city of odisha

....