ତ୍ୱଂ ଦେଵ ଜଗତଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ପୋଷ୍ଟା ଚୈବ ତ୍ୱମେବ ହି।

ପ୍ରଜାଃ ପାଳୟ ଦେବେଶ ଶାନ୍ତିଂ କୁରୁ ଜଗତ୍ପତେ ।।

ହେ ଦେଵ ! ଆପଣ ଜଗତର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳନ କର୍ତ୍ତା, ହେ ଦେବେଶ ! ଆପଣ ପ୍ରଜା ପାଳନ କରନ୍ତୁ ।

ହେ ଜଗତ୍ ପତେ ! ଆପଣ ଶାନ୍ତି ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ ।।

ସନ୍ଥକବି ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାଗବତରେ

ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ସେହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଜଗତ ପିତା ହିଁ ମୁଖ୍ୟ। ଅନନ୍ତ ରୂପାତ୍ମକ। ଆଦିତ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ସେହି ହିରଣ୍ମୟ ପୁରୁଷ। ସେହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱ ନିତ୍ୟ, ଅନିତ୍ୟ, ଅପ୍ରାକୃତ ସାକାର ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।

ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ମତରେ-ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଚାରୋଟି ବିଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଯାହାକି ଚତୁର୍ଦ୍ଧାମୂର୍ତ୍ତି ନାମେ ପୂଜିତ। (୧);ସୁଦର୍ଶନ,-ସ୍ତମ୍ଭ ସ୍ୱରୂପ। (୨)ବଳଭଦ୍ର-ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ହସ୍ତ ସହିତ ଶୁଭ୍ର ମୁଖମଣ୍ଡଳ(୩)ସୁଭଦ୍ରା-ଚକ୍ଷୁ ସଂଯୁକ୍ତ ହରିଦ୍ରାବର୍ଣ୍ଣ ନାରୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ହସ୍ତଶୁନ୍ୟ। (୪)ଜଗନ୍ନାଥ-ଉଜ୍ବଳ ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ହସ୍ତସହିତ କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣର ମୁଖ ମଣ୍ଡଳ। ଏସବୁ ମୂର୍ତ୍ତି ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ କାଠରେ ତିଆରି। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ବିଚାରରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ବେଦରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣିତ । "ଅପାଣିପାଦ , ଜବନୋ ଗ୍ରହୀତା , ପଶ୍ୟତ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ

ସ ଶୃଣୋତ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ସ ବେତ୍ତି ବେଦ୍ୟଂ ନ ଚ ତସ୍ୟାସ୍ତି ବେତ୍ତା , ତମାହୁରଗ୍ର୍ୟଂ ପୁରୁଷଂ ମହାନ୍ତଂ' ଇତ୍ୟାଦି...

ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧରି ରଖିଛନ୍ତି , ପାଦ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସେ ଗମନ କରୁଛନ୍ତି , ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ନାହିଁ ଅଥଚ ସେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ନିରୀକ୍ଷଣ କରୁଛନ୍ତି , ତାଙ୍କର କର୍ଣ୍ଣ ନାହିଁ ତଥାପି ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦକୁ ସେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜାଣୁଛନ୍ତି ( ସର୍ବଜ୍ଞାତା ) କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ କେହି ଜାଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏହାହିଁ ତାଙ୍କର ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ବ ।

ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ , ଉତ୍କୃଷ୍ଟ , ସର୍ବୋତ୍ତମ , ଅଧ୍ୟାତ୍ମ, ସର୍ବଭୂତ, ବିନଶ୍ୱର, ଅଧିଭୂତ ତାଙ୍କପରେ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ । ଯାହା ପାଇଁ ଆମେ ସହସ୍ର ବର୍ଷାବଧି ଉପାସନା କରି ଆସୁଛୁ ତାର ଏକ ସାର୍ଥକ ସଂକେତ ଯେମିତି ଏହି ମହାପୀଠ ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର , ନୀଳାଚଳଧାମ,ପୁଣ୍ୟ ଭୂମି, ଉତ୍କଳଭୂମିରେ ଆବିର୍ଭୂତ ହୋଇଛନ୍ତି ସେହି ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ମୁରାରୀ।

ସେହି ସର୍ଵବିକାର ଶୂନ୍ୟ ଈଶ୍ୱର ଓ ସର୍ବ ନିଅନ୍ତା ଲୀଳାମୟଙ୍କର ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଘୋଷ ଯାତ୍ରା ପତିତ ମାନଙ୍କ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଏକ ଲୀଳା। ମହାପ୍ରଭୁ ରତ୍ନ ସିଂହାସନ ଛାଡି ରତ୍ନବେଦୀରୁ ଯାଉଛନ୍ତି ଜନ୍ମବେଦୀକୁ ! ଆ..ହା... କେଡେ ଅପୂର୍ବ ତୋହର ସେହି ଲୀଳା ତାହା ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ।।

ଅତ୍ର... ତତ୍ର...ସର୍ବତ୍ର..

ଅନେକଙ୍କ ମତରେ ଜଗନ୍ନାଥ ହିଁ କେବଳ ପୁରୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି ଏପରି ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ । ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପୁରୀରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶରୀର ହେଉଛି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର । ହୃଦୟ ହେଉଛି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ରତ୍ନ ସିଂହାସନ । ଏହାର ନାଥ ଅର୍ଥାତ୍ ଆତ୍ମା ହିଁ ଜଗନ୍ନାଥ ।

ଜଗନ୍ନାଥ ତେଣୁ ଆତ୍ମା - ସ୍ବରୂପ , ଏକଥାଟି ବୁଝିଲେ ଯାଇ ପ୍ରକୃତ ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ ହେବ । ବଳରାମ ଦାସଙ୍କ ବାଲିରଥର ଜଗନ୍ନାଥ ଯେମିତି ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ ସେଇ ସୁଶୋଭିତ ବିଶାଳ ରଥକୁ ଛାଡ଼ି, ଭକ୍ତର ଡାକ ଶୁଣି ଚାଲିଯାଇଥିଲେ ,

ଭକ୍ତ ସାଲବେଗର ଡାକରେ ରଥ ଅଟକିଥିଲା ବଲଗଣ୍ଡି ଛକରେ।

ଏପରି ଅନେକ କାହାଣୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତି ଭାବନାର ଓଜସ୍ମିତାକୁ ଘୋଷଣା କରେ । ସେମିତି , ଆଜି ମଧ୍ୟ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ନଡ଼ିଆ ଗୋଟମା ଓ ଖଡ଼ିକା କାଠିର ରଥରେ ବସାଇ ଶିଶୁ , କିଶୋରମାନେ ଗୋଟିଏ ଭକ୍ତି ଭାବରେ ସହଜ ସାବଲୀଳ ସ୍ରୋତଟିଏ ବୁହାଇ ଦିଅନ୍ତି ।

ଜଗନ୍ନାଥ ଯେ ଖାଲି ଷୋଡ଼ଷ ଉପଚାରରେ , ପଣ୍ଡା ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ପୂଜା ଉପାସନାରେ , ଛପନ ପଉଟି ଭୋଗରାଗ ଖାଇବାପାଇଁ ଏତେବଡ଼ ମନ୍ଦିର ଭିତରେ , ଏତେ ହାଲୋଳ ବିଲୋଳ ଭିଡ଼ ବାଡ଼ ଆଢୁଆଳରେ ଅଛନ୍ତି , ଏକଥା ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ।

ଜଗନ୍ନାଥେ ଚାହିଁଲା ମାତ୍ରେ ଉଭା ହୋଇଯିବେ । ସବୁରି ଆଖିରେ ସେ ତ ଜଳଜଳ ଛଳଛଳ ହୋଇ ଦିଶୁଛନ୍ତି । କେବଳ ସେଇଭଳି ଭାବଟିଏ ଦରକାର , ତାକୁ ଦେଖିବା ଅର୍ଥ , ନିଜକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖୁ। ଯାହାଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ହାତ ଗୋଡ଼କୁ ଚଳାଉଛନ୍ତି ସବୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ତାଗିଦ୍ କରୁଛନ୍ତି ,ଏପରି ଯାହା ମନକୁ ତୃପ୍ତି ଦେବ , ପ୍ରାଣକୁ ପବିତ୍ର କରିବ , ଆନନ୍ଦରେ ଉବୁଟୁବୁ କରି ଦେବ ଜୀବନ ଯାତ୍ରାକୁ , ସେଇ ହେଉଛି ଜଗନ୍ନାଥ ଦର୍ଶନ , ସେ ଏଠି ,ସେଠି ,ସବୁଠି ,ବିରାଜିତ । ବିଶ୍ୱବୀଜ ଆକାରରେ ଏଠାରେ ବିରାଜିତ। ଶୂନ୍ୟ, ଆଲୋକ ଅର୍ଥାତ୍ ଚୈତନ୍ୟ ବା ଚେତନାର ଆଚ୍ଛାଦନରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ । ସେ ହିଁ ଜଗନ୍ନାଥ ବା ଜଗତ ।।

🙏ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଜୟ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ 🙏🚩

ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ

ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ